Free practice MCQs with answers and explanations for చలనం (Motion) (9వ తరగతి సైన్స్ – భౌతిక రసాయన శాస్త్రం (Class 9 Physical Science – Semester 1)). Tap an option to check instantly · page 1 of 6.
Q1Easy
కాలంతో పాటు వస్తువు స్థానం మారడాన్ని ఏమంటారు?
A. చలనం (Motion)
B. నిశ్చలత (Rest)
C. త్వరణం (Acceleration)
D. ద్రవ్యరాశి (Mass)
Answer & explanation
Correct: A — చలనం (Motion)
వస్తువు స్థానం కాలంతో పాటు మారుతున్నప్పుడు ఆ వస్తువు చలనంలో ఉందని చెబుతారు. నిశ్చలత అంటే స్థానం మారకపోవడం; త్వరణం అంటే వేగ మార్పు రేటు; ద్రవ్యరాశి అంటే పదార్థ పరిమాణం. కాబట్టి స్థాన మార్పును చలనం అంటారు.
ఒక వస్తువు స్థానాన్ని వివరించడానికి తీసుకునే స్థిర బిందువును ఏమంటారు?
A. గరిష్ఠ బిందువు
B. నిర్దేశ బిందువు (మూలబిందువు, Origin)
C. అంత్య బిందువు
D. కేంద్రక బిందువు
Answer & explanation
Correct: B — నిర్దేశ బిందువు (మూలబిందువు, Origin)
స్థానాన్ని చెప్పడానికి ఎంచుకునే బిందువును నిర్దేశ బిందువు లేదా మూలబిందువు అంటారు. ఉదాహరణకు పాఠశాల స్థానాన్ని రైల్వే స్టేషన్కు 2 km ఉత్తరంగా చెప్పినప్పుడు స్టేషనే నిర్దేశ బిందువు. మిగతా పేర్లు ఈ అర్థంలో వాడరు.
ఒక వస్తువు ప్రయాణించిన మొత్తం మార్గం పొడవును ఏమంటారు?
A. స్థానభ్రంశం (Displacement)
B. వేగం (Velocity)
C. దూరం (Distance)
D. త్వరణం (Acceleration)
Answer & explanation
Correct: C — దూరం (Distance)
ప్రయాణించిన మొత్తం మార్గం పొడవు దూరం. స్థానభ్రంశం అంటే తొలి, తుది స్థానాల మధ్య కనిష్ఠ దూరం (దిశతో); వేగం, త్వరణం వేర్వేరు రాశులు. దూరానికి దిశ అవసరం లేదు, సంఖ్యా విలువ చాలు.
ఒక వస్తువు తొలి స్థానం నుండి తుది స్థానానికి కొలిచిన కనిష్ఠ దూరాన్ని ఏమంటారు?
A. దూరం
B. వడి
C. కాలం
D. స్థానభ్రంశం
Answer & explanation
Correct: D — స్థానభ్రంశం
తొలి స్థానం నుండి తుది స్థానానికి కొలిచిన అతి చిన్న దూరమే స్థానభ్రంశం. అది దిశను కూడా కలిగి ఉంటుంది. దూరం మార్గం పొడవు, వడి దూరం/కాలం, కాలం అనేది వేరే రాశి; కాబట్టి సరైన పదం స్థానభ్రంశం.
ఓడోమీటర్ వాహనం ప్రయాణించిన మొత్తం దూరాన్ని చూపుతుంది; ఉదా: ప్రారంభంలో 2000 km, ముగింపులో 2400 km అయితే 400 km. థర్మామీటర్ ఉష్ణోగ్రతను, బారోమీటర్ పీడనాన్ని కొలుస్తాయి. కాబట్టి దూరం చూపేది ఓడోమీటర్.
సమాన కాలవ్యవధుల్లో సమాన దూరాలు ప్రయాణించే చలనం ఏది?
A. అఏకరీతి చలనం
B. కంపన చలనం
C. భ్రమణ చలనం
D. ఏకరీతి చలనం (Uniform motion)
Answer & explanation
Correct: D — ఏకరీతి చలనం (Uniform motion)
సమాన కాలాల్లో సమాన దూరాలు వెళ్లే చలనం ఏకరీతి చలనం. అసమాన దూరాలు వెళ్తే అది అఏకరీతి చలనం. కంపన, భ్రమణ చలనాలు ఆ పేర్లకు తగిన వేర్వేరు చలన రకాలు; ఈ నిర్వచనానికి సరిపోయేది ఏకరీతి చలనమే.
రద్దీ వీధిలో కారు ఆగుతూ, కదులుతూ సమాన కాలాల్లో అసమాన దూరాలు ప్రయాణిస్తుంది కాబట్టి అది అఏకరీతి చలనం. మిగతా మూడూ సమాన కాలాల్లో సమాన దూరాలు ప్రయాణించే ఏకరీతి చలనాలు.
వడి = దూరం / కాలం కాబట్టి SI ప్రమాణం మీటరు/సెకను (m s⁻¹). m s⁻² త్వరణం ప్రమాణం; km దూర ప్రమాణం; kg ద్రవ్యరాశి ప్రమాణం. వేగానికి కూడా ఇదే ప్రమాణం ఉంటుంది.
ఒక కారు 2 h లో 100 km ప్రయాణిస్తే దాని సగటు వడి ఎంత?
A. 200 km h⁻¹
B. 25 km h⁻¹
C. 50 km h⁻¹
D. 102 km h⁻¹
Answer & explanation
Correct: C — 50 km h⁻¹
సగటు వడి = మొత్తం దూరం / మొత్తం కాలం = 100 km / 2 h = 50 km h⁻¹. కారు ఎల్లప్పుడూ అదే వడితో వెళ్లి ఉండనవసరం లేదు, కొన్నిసార్లు ఎక్కువ, కొన్నిసార్లు తక్కువ ఉండవచ్చు. 200 అనేది గుణించడం వల్ల వచ్చే తప్పు విలువ.
వడికి దిశను కలిపితే అది వేగం అవుతుంది. వేగం = స్థానభ్రంశం / కాలం. త్వరణం వేగ మార్పు రేటు, దూరం మార్గం పొడవు, ద్రవ్యరాశి పదార్థ పరిమాణం; కాబట్టి దిశతో కూడిన వడి వేగమే.