మన చుట్టూ ఉన్న పదార్థం స్వచ్ఛమేనా? (Is Matter Around Us Pure?) · Practice MCQs
Free practice MCQs with answers and explanations for మన చుట్టూ ఉన్న పదార్థం స్వచ్ఛమేనా? (Is Matter Around Us Pure?) (9వ తరగతి సైన్స్ – భౌతిక రసాయన శాస్త్రం (Class 9 Physical Science – Semester 1)). Tap an option to check instantly · page 2 of 6.
Q11Easy
కాంతి కిరణం కొల్లాయిడ్ కణాల వల్ల వెదజల్లబడటాన్ని ఏమంటారు?
A. ఫ్యారడే ప్రభావం
B. బ్రౌనియన్ చలనం
C. టిండాల్ ప్రభావం
D. సంతృప్తత
Answer & explanation
Correct: C — టిండాల్ ప్రభావం
కొల్లాయిడ్ కణాలు కాంతిని వెదజల్లే పరిమాణంలో ఉండటం వల్ల కాంతి మార్గం కనిపిస్తుంది; ఈ ప్రభావాన్ని కనుగొన్న శాస్త్రవేత్త టిండాల్ పేరు దీనికి పెట్టారు. ద్రావణాల్లో కణాలు మరీ చిన్నవి కాబట్టి ఈ ప్రభావం కనిపించదు; కొల్లాయిడ్, సస్పెన్షన్లో కనిపిస్తుంది.
కొల్లాయిడ్ ద్రావణంలో కణాలను వేరు చేయడానికి వాడే ప్రత్యేక పద్ధతి ఏది?
A. వడపోత (Filtration)
B. బాష్పీభవనం
C. ఉత్పతనం
D. అపకేంద్రీకరణ (Centrifugation)
Answer & explanation
Correct: D — అపకేంద్రీకరణ (Centrifugation)
కొల్లాయిడ్ కణాలు వడపోత కాగితం గుండా వెళ్లిపోతాయి కాబట్టి వడపోతతో వేరవవు. ప్రత్యేక పద్ధతి అయిన అపకేంద్రీకరణ ద్వారా వాటిని వేరు చేయవచ్చు. ఉప్పు నీటి నుండి ఉప్పును వేరు చేయడానికి మాత్రం బాష్పీభవనం వాడతారు; ఉత్పతనం అమ్మోనియం క్లోరైడ్ వంటి వాటికి వాడతారు.
తుప్పు పట్టినప్పుడు ఇనుము ఇతర పదార్థాలతో చర్య జరిపి కొత్త పదార్థం ఏర్పడుతుంది, కాబట్టి ఇది రసాయన మార్పు. గడ్డకట్టడం, కరగడం స్థితి మార్పులు, ఉప్పు కరగడం కూడా భౌతిక మార్పు.
పాదరసం మాత్రమే గది ఉష్ణోగ్రత వద్ద ద్రవ స్థితిలో ఉండే లోహం. గది ఉష్ణోగ్రత వద్ద ద్రవంగా ఉండే మరో మూలకం బ్రోమిన్, కానీ అది అలోహం. అందువల్లే పాదరసాన్ని థర్మామీటర్లలో ద్రవ రూపంలో చూస్తాం; ఇనుము, సోడియం, వెండి గది ఉష్ణోగ్రత వద్ద ఘనాలు.
బోరాన్, సిలికాన్, జెర్మేనియం లోహాలు, అలోహాల మధ్యస్థ లక్షణాలు గల అర్ధలోహాలు. సోడియం, రాగి లోహాలు; క్లోరిన్ అలోహం. అర్ధలోహాలు కొన్ని లోహ లక్షణాలను, కొన్ని అలోహ లక్షణాలను చూపుతాయి; మిగతా ఎంపికలు స్పష్టంగా లోహం లేదా అలోహం.
పాఠ్యపుస్తకం ప్రకారం తెలిసిన మూలకాలు 100కు పైగా; వాటిలో 92 సహజంగా లభిస్తాయి, మిగిలినవి మానవ నిర్మితాలు. 11 అనేది గది ఉష్ణోగ్రత వద్ద వాయువులుగా ఉన్న మూలకాల సంఖ్య.
A. మూలకాలు ఏ నిష్పత్తిలోనైనా భౌతికంగా కలిసిన పదార్థం
B. రెండు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ మూలకాలు స్థిర నిష్పత్తిలో రసాయనికంగా కలిసి ఏర్పడిన పదార్థం
C. ఒకే రకం పరమాణువులున్న పదార్థం
D. ద్రావణం మాత్రమే
Answer & explanation
Correct: B — రెండు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ మూలకాలు స్థిర నిష్పత్తిలో రసాయనికంగా కలిసి ఏర్పడిన పదార్థం
సమ్మేళనంలో మూలకాలు రసాయన చర్యతో స్థిర నిష్పత్తిలో కలుస్తాయి. ఏ నిష్పత్తిలోనైనా భౌతికంగా కలిస్తే అది మిశ్రమం; ఒకే రకం పరమాణువులు ఉండేది మూలకం. కాబట్టి సమ్మేళనం శుద్ధ పదార్థం; దాని సంఘటనం ఎల్లప్పుడూ స్థిరంగా ఉంటుంది, మిశ్రమం మాత్రం చర సంఘటనం కలది.
నీరు (హైడ్రోజన్, ఆక్సిజన్ రసాయనికంగా కలిసినది) సమ్మేళనం. పాదరసం, ఇనుము మూలకాలు; గాలి మిశ్రమం. నీటిని విద్యుత్ రసాయన చర్యతో హైడ్రోజన్, ఆక్సిజన్గా విడగొట్టవచ్చు; మూలకాలను అలా విడగొట్టలేం, మిశ్రమాన్ని భౌతికంగా విడగొడతాం.
పాలు కొల్లాయిడ్ కాబట్టి దాని కణాలు కాంతిని వెదజల్లుతాయి. నిజమైన ద్రావణాలైన ఉప్పు, కాపర్ సల్ఫేట్, చక్కెర ద్రావణాల్లో కణాలు చాలా చిన్నవి కాబట్టి కాంతి మార్గం కనిపించదు.