మన చుట్టూ ఉన్న పదార్థం స్వచ్ఛమేనా? (Is Matter Around Us Pure?) · Practice MCQs
Free practice MCQs with answers and explanations for మన చుట్టూ ఉన్న పదార్థం స్వచ్ఛమేనా? (Is Matter Around Us Pure?) (9వ తరగతి సైన్స్ – భౌతిక రసాయన శాస్త్రం (Class 9 Physical Science – Semester 1)). Tap an option to check instantly · page 1 of 6.
Q1Easy
శాస్త్రీయ అర్థంలో శుద్ధ పదార్థం (Pure substance) అంటే ఏమిటి?
A. ఒకే రకమైన కణాలతో ఏర్పడిన పదార్థం
B. కల్తీ లేని ఏ పదార్థమైనా
C. రెండు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ పదార్థాల కలయిక
D. రంగు లేని పదార్థం
Answer & explanation
Correct: A — ఒకే రకమైన కణాలతో ఏర్పడిన పదార్థం
శాస్త్రవేత్త దృష్టిలో ఒక పదార్థంలోని కణాలన్నీ రసాయన స్వభావంలో ఒకేలా ఉంటేనే అది శుద్ధం. కల్తీ లేకపోవడం సామాన్య వాడుక మాత్రమే; పాలలో కల్తీ లేకపోయినా అది నీరు, కొవ్వు, ప్రొటీన్ల మిశ్రమమే. రెండు అంతకంటే ఎక్కువ పదార్థాల కలయిక మిశ్రమం.
చక్కెరలో ఒకే రకమైన శుద్ధ పదార్థం ఉండి దాని సంఘటనం అంతటా ఒకేలా ఉంటుంది. పాలు నీరు, కొవ్వు, ప్రొటీన్ల మిశ్రమం; మట్టి, శీతల పానీయం కూడా ఒకే శుద్ధ పదార్థాలు కావు.
సజాతీయ మిశ్రమంలో భాగాలు భౌతికంగా వేరుగా కనిపించవు, సంఘటనం ఏకరీతిగా ఉంటుంది; దీన్నే ద్రావణం అంటారు. విజాతీయ మిశ్రమంలో వేరు భాగాలుంటాయి; సమ్మేళనం, మూలకం శుద్ధ పదార్థాలు.
ద్రావణిలో ద్రావితం కరుగుతుంది; ద్రావణి సాధారణంగా ఎక్కువ పరిమాణంలో ఉంటుంది. కరిగే అంశం ద్రావితం. అవశేషం వడపోతలో ఫిల్టర్ పేపర్పై మిగిలే ఘనం, వడపోత ద్రవం కాగితం గుండా వచ్చే ద్రవం.
గాలి వాయువుల సజాతీయ మిశ్రమం; ప్రధాన అంశాలు నైట్రోజన్ (సుమారు 78%), ఆక్సిజన్ (సుమారు 21%). మిగిలిన వాయువులు చాలా తక్కువ పరిమాణంలో ఉంటాయి. 21% ఆక్సిజన్ శాతం, నైట్రోజన్ది కాదు.
ఒక ఉష్ణోగ్రత వద్ద ఇక ద్రావితం కరగని ద్రావణాన్ని ఏమంటారు?
A. అసంతృప్త ద్రావణం
B. సంతృప్త ద్రావణం
C. విలీన ద్రావణం
D. కొల్లాయిడ్ ద్రావణం
Answer & explanation
Correct: B — సంతృప్త ద్రావణం
ఆ ఉష్ణోగ్రత వద్ద కరిగించగలిగిన గరిష్ఠ ద్రావితం కరిగిన ద్రావణం సంతృప్త ద్రావణం. అసంతృప్తంలో ఇంకా కరిగించే సామర్థ్యం మిగిలి ఉంటుంది; విలీనం అనేది సాపేక్షంగా తక్కువ ద్రావితం ఉన్న ద్రావణం.
సంతృప్త ద్రావణంలో ఆ ఉష్ణోగ్రత వద్ద ఉన్న ద్రావితం పరిమాణాన్ని ఏమంటారు?
A. గాఢత (Concentration)
B. సాంద్రత (Density)
C. ద్రావణీయత (Solubility)
D. అవశేషం
Answer & explanation
Correct: C — ద్రావణీయత (Solubility)
సంతృప్త ద్రావణంలోని ద్రావితం పరిమాణమే ఆ ఉష్ణోగ్రత వద్ద ద్రావణీయత. గాఢత అనేది ద్రావణం యొక్క ఇచ్చిన పరిమాణంలో ఉన్న ద్రావితం కొలత, ఇది సంతృప్తమే కానవసరం లేదు.
ద్రావణ కణాలు 1 nm (10⁻⁹ మీ) కంటే చిన్నవి కాబట్టి కంటికి కనిపించవు, కాంతిని వెదజల్లవు. మిల్లీమీటర్, సెంటీమీటర్ స్థాయి కణాలు సస్పెన్షన్లో కనిపిస్తాయి. ఈ చిన్న పరిమాణమే ద్రావణం కాంతిని వెదజల్లకపోవడానికి, వడపోతలో విడిపోకపోవడానికి కారణం.
Correct: A — ద్రావితం ద్రవ్యరాశి + ద్రావణి ద్రవ్యరాశి
ద్రావణం ద్రావితం, ద్రావణి రెండింటి కలయిక కాబట్టి దాని ద్రవ్యరాశి రెంటి ద్రవ్యరాశుల మొత్తం. శాతం లెక్కల్లో హారంలో ఈ మొత్తమే వస్తుంది; ద్రావణి ద్రవ్యరాశి మాత్రమే వాడితే సమాధానం తప్పు.
సస్పెన్షన్ విజాతీయ మిశ్రమం; కణాలు పెద్దవి కాబట్టి కంటికి కనిపిస్తాయి, కాంతిని వెదజల్లుతాయి, అడుగున చేరతాయి, వడపోతలో విడిపోతాయి. మిగిలిన మూడు ద్రావణ లక్షణాలు.