మహిళలు, కులం & సంస్కరణ (Women, Caste and Reform) · Practice MCQs
Free practice MCQs with answers and explanations for మహిళలు, కులం & సంస్కరణ (Women, Caste and Reform) (8వ తరగతి సోషల్ – చరిత్ర (Class 8 Social – History)). Tap an option to check instantly · page 5 of 6.
Q41Hard
అసెర్షన్ (A): కులం పేరుతో "కలుషితం" అనే భావన వల్ల కొందరు పనివారు అంటరానివారుగా చూడబడ్డారు.
రీజన్ (R): ఉన్నత కులాలు కొన్ని పనులను చేస్తే కుల హోదా పోతుందని, అందువల్ల ఆ పనులు చేసేవారు తక్కువ స్థాయివారని భావించారు.
A. A, R రెండూ సరైనవి, R అనేది A కి సరైన వివరణ
B. A, R రెండూ సరైనవి, కానీ R అనేది A కి సరైన వివరణ కాదు
C. A సరైనది, R తప్పు
D. A తప్పు, R సరైనది
Answer & explanation
Correct: A — A, R రెండూ సరైనవి, R అనేది A కి సరైన వివరణ
పాఠం ప్రకారం శుభ్రత వంటి పనులను "కలుషితం" చేసేవిగా, కుల హోదా పోయేలా చేసేవిగా ఉన్నత కులాలు భావించాయి; అదే భావన వల్ల ఆ పనులు చేసేవారిని తరచూ అంటరానివారుగా చూశారు. కాబట్టి R నేరుగా A కి కారణం చెబుతోంది.
కింది వాక్యాలను పరిశీలించండి.
1. హుక్ స్వింగింగ్ ఉత్సవంలో భక్తులు చర్మంలో కొక్కేలు గుచ్చుకుని చక్రంపై ఊగేవారు; యూరోపియన్ అధికారులు దీన్ని "అనాగరికం"గా విమర్శించారు.
2. ఐరోపా చిత్రకారుల సతి చిత్రాలను తూర్పు దేశాల అనాగరికతకు సాక్ష్యంగా చూపారు.
3. 1813 సోల్విన్ సతి చిత్రం రామమోహన్ రాయ్ ప్రచారంలో భాగమైన పోస్టరు.
A. 2, 3 మాత్రమే సరైనవి
B. 1, 2 మాత్రమే సరైనవి
C. 1, 3 మాత్రమే సరైనవి
D. 1, 2, 3 అన్నీ సరైనవే
Answer & explanation
Correct: B — 1, 2 మాత్రమే సరైనవి
హుక్ స్వింగింగ్ ఆచారాన్ని యూరోపియన్ అధికారులు అనాగరికమని విమర్శించారని, ఐరోపా చిత్రకారుల సతి చిత్రాలను తూర్పు అనాగరికతకు సాక్ష్యంగా చూపారని పాఠం చెబుతుంది. సోల్విన్ చిత్రం రాయ్ ప్రచారంలో పోస్టరు అనేది పాఠంలో లేదు, అది ఊహ మాత్రమే.
వితంతు పునర్వివాహ ఉద్యమానికి సంబంధించి కింది వాటిలో పాఠం ప్రకారం సరికానిది ఏది?
A. విద్యాసాగర్ ప్రాచీన గ్రంథాల ఆధారంగా వాదించారు
B. బొంబాయి యువ మేధావులు ఈ లక్ష్యం కోసం పనిచేస్తామని ప్రతిజ్ఞ చేశారు
C. 1856 చట్టం తరువాత పునర్వివాహాలు విస్తృతంగా జరిగి సమాజం వాటిని వెంటనే అంగీకరించింది
D. దయానంద సరస్వతి కూడా పునర్వివాహానికి మద్దతిచ్చారు
Answer & explanation
Correct: C — 1856 చట్టం తరువాత పునర్వివాహాలు విస్తృతంగా జరిగి సమాజం వాటిని వెంటనే అంగీకరించింది
విద్యాసాగర్ గ్రంథ ఆధారాలను వాడారు, బొంబాయి యువ సంస్కర్తలు ప్రతిజ్ఞ చేశారు, దయానంద మద్దతిచ్చారు – ఇవన్నీ పాఠంలోని నిజాలు. కానీ పునర్వివాహం చేసుకున్నవారి సంఖ్య తక్కువగానే ఉండి సమాజం వారిని సులభంగా అంగీకరించలేదు కాబట్టి "వెంటనే అంగీకరించింది" అనేది సరికాదు.
A. ఆర్య సమాజ్ – బెంగాల్లో బాలికల బడులు; ఫూలే – పంజాబ్లో బాలికల బడులు; రొకేయా – అలీగఢ్ పాఠశాల
B. భోపాల్ బేగంలు – పాట్నా పాఠశాల; రొకేయా – అలీగఢ్ పాఠశాల; ఫూలే – బెంగాల్ బడులు
C. విద్యాసాగర్ – బొంబాయి బడులు; ఆర్య సమాజ్ – మహారాష్ట్ర బడులు; రొకేయా – పూనా వితంతు గృహం
D. ఆర్య సమాజ్ – పంజాబ్లో బాలికల బడులు; ఫూలే – మహారాష్ట్రలో బాలికల బడులు; రొకేయా – పాట్నా, కలకత్తాల్లో ముస్లిం బాలికల పాఠశాలలు
Answer & explanation
Correct: D — ఆర్య సమాజ్ – పంజాబ్లో బాలికల బడులు; ఫూలే – మహారాష్ట్రలో బాలికల బడులు; రొకేయా – పాట్నా, కలకత్తాల్లో ముస్లిం బాలికల పాఠశాలలు
శతాబ్ది చివరి భాగంలో పంజాబ్లో ఆర్య సమాజ్, మహారాష్ట్రలో ఫూలే బాలికల బడులు స్థాపించారు; రొకేయా పాట్నా, కలకత్తాల్లో ముస్లిం బాలికల పాఠశాలలు నడిపారు. అలీగఢ్ పాఠశాల భోపాల్ బేగంలది, పూనా వితంతు గృహం రమాబాయిది, విద్యాసాగర్ కలకత్తాలో పని చేశారు కాబట్టి ఇతర జతలు తప్పు.
A. భర్త మరణం కారణంగానే ఆమెను అశుభంగా, ముఖం చూడరానిదిగా చూసి శుభకార్యాలకు రానివ్వకుండా చేసి శిరోముండనం చేయడం అన్యాయమని ఆమె ప్రశ్నించారు
B. వితంతువుల స్థితి సహజమని, వారిని కాపాడేందుకే ఆ నియమాలని ఆమె సమర్థించారు
C. వితంతువులు తమను తాము గొప్పగా భావించాలని ఆమె సూచించారు
D. వితంతువులు విదేశాలకు వెళ్లాలని ఆమె సలహా ఇచ్చారు
Answer & explanation
Correct: A — భర్త మరణం కారణంగానే ఆమెను అశుభంగా, ముఖం చూడరానిదిగా చూసి శుభకార్యాలకు రానివ్వకుండా చేసి శిరోముండనం చేయడం అన్యాయమని ఆమె ప్రశ్నించారు
తారాబాయి షిండే సమాజం వితంతువుపై విధించే ఆంక్షలు (తల వెంట్రుకలు గొరగడం, వేడుకలకు రానివ్వకపోవడం, అపశకునంగా చూడటం) భర్త చనిపోయాడన్న ఒక్క కారణంతోనే విధిస్తారని, ఇది స్త్రీ ప్రాణాన్ని పురుషుడి ప్రాణంకన్నా తక్కువగా చూసే వివక్షని ప్రశ్నించారు. సమర్థన, ఇతర సూచనలు పాఠంలో లేవు.
కింది వాటిలో "బాల్య వివాహ నిరోధక చట్టం, 1929"కు సంబంధించి సరికాని వాక్యం ఏది?
A. కేంద్ర శాసనసభలోని భారతీయ శాసనసభ్యులు దాని కోసం పోరాడారు
B. అది ఆమోదం పొందే సమయంలో ముందటి చట్టాల కంటే తీవ్రమైన చర్చలు, పోరాటాలు జరిగాయి
C. పురుషులకు 18, స్త్రీలకు 16 ఏళ్ల లోపు వివాహాన్ని నిషేధించింది
D. తరువాత పరిమితులను పురుషులకు 21, స్త్రీలకు 18కి పెంచారు
Answer & explanation
Correct: B — అది ఆమోదం పొందే సమయంలో ముందటి చట్టాల కంటే తీవ్రమైన చర్చలు, పోరాటాలు జరిగాయి
పాఠం ప్రకారం ఈ చట్టం ముందటి చట్టాల్లా తీవ్ర చర్చలు, పోరాటాలు లేకుండానే ఆమోదం పొందింది, కాబట్టి "తీవ్రమైన చర్చలు జరిగాయి" అనేది తప్పు. మిగిలిన వాక్యాలు: భారతీయ సభ్యుల పోరాటం, 18/16 పరిమితులు, తదుపరి 21/18 పెంపు – పాఠంలో ఉన్నవే.
కింది వాక్యాలను పరిశీలించండి.
1. ప్రార్థనా సమాజ్ అన్ని కులాల ఆధ్యాత్మిక సమానత్వాన్ని నమ్మే భక్తి సంప్రదాయాన్ని అనుసరించింది.
2. కుల సంస్కరణ సంఘాల్లోని చాలామంది సభ్యులు ఉన్నత కులాలవారు.
3. 19వ శతాబ్దంలో క్రైస్తవ మిషనరీలు గిరిజన, "తక్కువ" కుల పిల్లల కోసం పాఠశాలలు స్థాపించారు.
A. 1, 2 మాత్రమే సరైనవి
B. 2, 3 మాత్రమే సరైనవి
C. 1, 2, 3 అన్నీ సరైనవే
D. 1, 3 మాత్రమే సరైనవి
Answer & explanation
Correct: C — 1, 2, 3 అన్నీ సరైనవే
పాఠం ఈ మూడు విషయాలనూ చెబుతుంది: ప్రార్థనా సమాజ్ భక్తి సంప్రదాయపు ఆధ్యాత్మిక సమానత్వాన్ని అనుసరించింది; అనేకమంది సంస్కర్తలు ఉన్నత కులాలకు చెందినవారే; మిషనరీలు గిరిజన, తక్కువ కుల పిల్లల కోసం బడులు పెట్టి వారికి కొన్ని వనరులు ఇచ్చారు. కాబట్టి మూడూ సరైనవే.
మహార్ రెజిమెంట్, మాదిగల చెప్పుల తయారీ అవకాశాల ఉదాహరణల నుంచి పాఠం ఏ ముగింపును సూచిస్తుంది?
A. కుల వివక్ష బ్రిటిష్ పాలనలో పూర్తిగా అంతమైంది
B. తక్కువ కులాల వారికి కొత్త ఉద్యోగాలు లభించలేదు
C. సైన్యంలో ఉన్నత కులాలవారికే ఉద్యోగాలు ఇచ్చారు
D. వలస కాలంలో సైన్యం, యుద్ధ డిమాండ్ వంటి కొత్త పరిస్థితులు కొన్ని తక్కువ కులాల వారికి సంప్రదాయ కుల పరిమితులను దాటే అవకాశాలు ఇచ్చాయి
Answer & explanation
Correct: D — వలస కాలంలో సైన్యం, యుద్ధ డిమాండ్ వంటి కొత్త పరిస్థితులు కొన్ని తక్కువ కులాల వారికి సంప్రదాయ కుల పరిమితులను దాటే అవకాశాలు ఇచ్చాయి
మహార్లకు సైన్యంలో, తోలు పనివారికి యుద్ధ డిమాండ్ వల్ల లాభాలు వచ్చినట్లు పాఠం చెప్పడం అవకాశాలు తెరుచుకున్నాయని చూపిస్తుంది; కానీ దీని అర్థం కుల వివక్ష అంతమైందని కాదు – బడుల్లో వరండా వివక్ష, అంబేద్కర్ అనుభవాలు దాన్ని చూపిస్తాయి. ఇతర ముగింపులు పాఠంతో విరుద్ధం.
నారాయణ గురు "ఒరు జాతి, ఒరు మతం, ఒరు దైవం మనుష్యనూ" అని చెప్పడంలో ఇమిడి ఉన్న భావం ఏది?
A. కుల భేదాల ఆధారంగా మనుషులను అసమానంగా చూడడం తగదు; మానవాళి అంతా ఒకే కులానికి చెందినది
B. ప్రతి కులం తనదైన ప్రత్యేక మతం పాటించాలి
C. అంటరానివారు మతాన్ని వదిలేయాలి
D. ఈజవులు ఇతర కులాల నుంచి దూరంగా ఉండాలి
Answer & explanation
Correct: A — కుల భేదాల ఆధారంగా మనుషులను అసమానంగా చూడడం తగదు; మానవాళి అంతా ఒకే కులానికి చెందినది
ఈ వాక్యం అర్థం మనిషికి ఒకే కులం, ఒకే మతం, ఒకే దేవుడు అని; నారాయణ గురు కుల భేదాల ఆధారంగా అసమాన వ్యవహారాన్ని వ్యతిరేకించి, మానవాళి అంతా ఒకే కులమని వాదించారు. కాబట్టి కులాలవారీ ప్రత్యేక మతాలు, మతాన్ని వదిలేయడం, దూరం పాటించడం ఆయన భావానికి విరుద్ధం.
ఫూలే రాసిన "ఇక్కడ నేను, అక్కడ నువ్వు మళ్లీ" అనే మాటలు దేన్ని సూచిస్తాయి?
A. ఇంగ్లీషు పాలన కొనసాగుతుందనే భయం
B. ఉన్నత కులాల జాతీయవాదులు కోరే ఐక్యత వారి ప్రయోజనాల కోసమే; లక్ష్యం నెరవేరాక కుల భేదాలు మళ్లీ తిరిగి వస్తాయి
C. శూద్రులు, ముస్లింలు ఒకరినొకరు ద్వేషించుకుంటారని
D. బ్రాహ్మణులు శూద్రులతో కలిసి భోజనం చేస్తారని
Answer & explanation
Correct: B — ఉన్నత కులాల జాతీయవాదులు కోరే ఐక్యత వారి ప్రయోజనాల కోసమే; లక్ష్యం నెరవేరాక కుల భేదాలు మళ్లీ తిరిగి వస్తాయి
Source 3లో బ్రాహ్మణులు శూద్ర, ముస్లిం, పార్సీ యువతకు ఉన్నత-తక్కువ భేదాలను వదిలి కలవమని చెప్పడం తమ ప్రయోజనం కోసమేనని, ఆ తరువాత మళ్లీ "నేను ఇక్కడ, నువ్వు అక్కడ" అనే పాత స్థితే వస్తుందని ఫూలే హెచ్చరించారు. అందువల్ల అది ఉన్నత కుల జాతీయవాద విమర్శ.
అసెర్షన్ (A): కులం పేరుతో "కలుషితం" అనే భావన వల్ల కొందరు పనివారు అంటరానివారుగా చూడబడ్డారు.
రీజన్ (R): ఉన్నత కులాలు కొన్ని పనులను చేస్తే కుల హోదా పోతుందని, అందువల్ల ఆ పనులు చేసేవారు తక్కువ స్థాయివారని భావించారు.