జాతీయోద్యమ రూపకల్పన 1870–1947 (The Making of the National Movement) · Practice MCQs
Free practice MCQs with answers and explanations for జాతీయోద్యమ రూపకల్పన 1870–1947 (The Making of the National Movement) (8వ తరగతి సోషల్ – చరిత్ర (Class 8 Social – History)). Tap an option to check instantly · page 6 of 6.
Q51Hard
కింది సంఘటనలను కాలక్రమంలో అమర్చండి: A. దండి యాత్ర B. రౌలట్ చట్టం C. మింటో–మార్లే సంస్కరణలు D. వందేమాతరం ఉద్యమం
A. D, C, B, A
B. C, D, B, A
C. D, C, A, B
D. B, D, C, A
Answer & explanation
Correct: A — D, C, B, A
పాఠం కాలరేఖ ప్రకారం వందేమాతరం ఉద్యమం 1905 (D), మింటో–మార్లే సంస్కరణలు 1909 (C), రౌలట్ చట్టం 1919 (B), దండి యాత్ర 1930 (A). కాబట్టి D, C, B, A సరైన క్రమం; ఇతర ఎంపికల్లో రెండు సంఘటనల క్రమం తారుమారైంది.
పాఠం కాలరేఖ ప్రకారం కింది జతల్లో సరిగా జతకానిది ఏది?
A. 1917 – చంపారన్ సత్యాగ్రహం
B. 1935 – భారత ప్రభుత్వ చట్టం
C. 1906 – ముస్లిం లీగ్ స్థాపన
D. 1916 – రౌలట్ చట్టం
Answer & explanation
Correct: D — 1916 – రౌలట్ చట్టం
కాలరేఖలో రౌలట్ చట్టం 1919లో ఉంది; 1916లో హోమ్ రూల్ ఉద్యమ ఆరంభం (లక్నో ఒప్పందం కూడా) జరిగింది. చంపారన్ 1917, భారత ప్రభుత్వ చట్టం 1935, ముస్లిం లీగ్ 1906 – ఈ మూడు జతలు కాలరేఖతో సరిపోతాయి.
1927లో సైమన్ కమిషన్ను అన్ని రాజకీయ సమూహాలు బహిష్కరించడానికి ప్రధాన కారణం ఏమిటి?
A. కమిషన్ సభ్యులు ఫ్రెంచివారు కావడం
B. కమిషన్ ఉప్పు పన్ను పెంచడం
C. కమిషన్లో ఒక్క భారతీయ ప్రతినిధి కూడా లేకపోవడం
D. కమిషన్ విభజనను ప్రతిపాదించడం
Answer & explanation
Correct: C — కమిషన్లో ఒక్క భారతీయ ప్రతినిధి కూడా లేకపోవడం
లార్డ్ సైమన్ నాయకత్వంలోని కమిషన్ భారత రాజకీయ భవిష్యత్తును నిర్ణయించాల్సి ఉన్నా, అందులో ఒక్క భారతీయుడూ లేకపోవడం ఆగ్రహం రేపింది; అందుకే "సైమన్ గో బ్యాక్" బ్యానర్లతో ప్రదర్శనలు జరిగాయి. ఉప్పు పన్ను, విభజన ప్రతిపాదన ఈ కమిషన్ అంశాలు కావు.
భగత్ సింగ్, బి.కె. దత్ 1929 ఏప్రిల్ 8న అసెంబ్లీలో బాంబు విసిరినప్పుడు వారి కరపత్రం ప్రకారం ఉద్దేశం ఏమిటి?
A. అసెంబ్లీ సభ్యులను హత్య చేయడం
B. గాంధీజీ ఉద్యమాన్ని సమర్థించడం
C. ఉప్పు చట్టాన్ని రద్దు చేయించడం
D. ఎవరినీ చంపడం కాదు; "చెవిటివారికి వినిపించేలా చేయడం", విదేశీ ప్రభుత్వ క్రూర దోపిడీని గుర్తు చేయడం
Answer & explanation
Correct: D — ఎవరినీ చంపడం కాదు; "చెవిటివారికి వినిపించేలా చేయడం", విదేశీ ప్రభుత్వ క్రూర దోపిడీని గుర్తు చేయడం
కరపత్రం చెప్పినట్లు లక్ష్యం ప్రాణనష్టం కాదు, నిర్లక్ష్యంగా ఉన్న ప్రభుత్వాన్ని వినేలా చేయడం, దాని క్రూర దోపిడీని గుర్తు చేయడం. నినాదం "చెవిటివారికి వినిపించాలంటే బిగ్గరగా అరవాలి – ఇంక్విలాబ్ జిందాబాద్". ఉప్పు చట్టం వ్యతిరేక పోరాటం 1930లో గాంధీజీ చేసింది.
దండి యాత్ర, స్త్రీల భాగస్వామ్యం గురించి 1, 2 వాక్యాలను చూడండి. 1. కాంగ్రెస్ అధ్యక్షురాలైన తొలి భారతీయ మహిళ సరోజినీ నాయుడు (1925). 2. ఉప్పు సత్యాగ్రహంలో స్త్రీల భాగస్వామ్యాన్ని తొలుత గాంధీజీ కూడా వ్యతిరేకించాడు. సరైన జవాబు ఏది?
A. 1 మాత్రమే సరైనది
B. 2 మాత్రమే సరైనది
C. 1, 2 రెండూ సరైనవి
D. 1, 2 రెండూ సరికావు
Answer & explanation
Correct: C — 1, 2 రెండూ సరైనవి
పాఠం ప్రకారం సరోజినీ నాయుడు 1925లో కాంగ్రెస్ అధ్యక్షురాలైన తొలి భారతీయ మహిళ; అంతేకాక ఉప్పు సత్యాగ్రహంలో స్త్రీలను చేర్చడానికి తొలుత గాంధీజీ వ్యతిరేకించగా, ఆమె ఒప్పించింది. కాబట్టి రెండు వాక్యాలూ సరైనవి.
బెంగాల్ విభజన, స్వదేశీ ఉద్యమం గురించి 1, 2 వాక్యాలను చూడండి. 1. స్వదేశీ ఉద్యమం స్వయం సహాయం, జాతీయ విద్య, భారతీయ భాషల వాడకాన్ని ప్రోత్సహించింది. 2. అతివాదులు బ్రిటిష్ వస్తువుల బహిష్కరణను వ్యతిరేకించారు. సరైన జవాబు ఏది?
A. 1 మాత్రమే సరైనది
B. 2 మాత్రమే సరైనది
C. 1, 2 రెండూ సరైనవి
D. 1, 2 రెండూ సరికావు
Answer & explanation
Correct: A — 1 మాత్రమే సరైనది
స్వదేశీ ఉద్యమ లక్ష్యాలుగా పాఠం స్వయం సహాయం, స్వదేశీ సంస్థలు, జాతీయ విద్య, భారతీయ భాషల వాడకాన్ని పేర్కొంది. అతివాదులు మహాజన సమీకరణను, బ్రిటిష్ సంస్థలు, వస్తువుల బహిష్కరణను సమర్థించారు; బహిష్కరణను వ్యతిరేకించింది మితవాదులు. కాబట్టి రెండో వాక్యం తప్పు.
కింది వాటిని కాలక్రమంలో అమర్చండి: A. ఇల్బర్ట్ బిల్లు వివాదం B. కాంగ్రెస్ స్థాపన C. ఆయుధ చట్టం D. కాంగ్రెస్ అధ్యక్షుడిగా తయ్యబ్జీ ప్రసంగం
A. A, C, B, D
B. C, B, A, D
C. C, A, B, D
D. C, A, D, B
Answer & explanation
Correct: C — C, A, B, D
ఆయుధ చట్టం 1878లో (C), ఇల్బర్ట్ బిల్లు వివాదం 1883లో (A), కాంగ్రెస్ స్థాపన 1885లో (B), తయ్యబ్జీ అధ్యక్ష ప్రసంగం 1887లో (D). ఇల్బర్ట్ బిల్లు వివాదం అఖిల భారత సంస్థ కోరికను పెంచి కాంగ్రెస్ పుట్టుకకు దారి తీసింది, అందుకే A తర్వాతే B.
గాంధీజీ మద్దతుతో కాంగ్రెస్ సహాయ నిరాకరణ ఉద్యమంలో ప్రచారానికి తీసుకున్న అంశాలు ఏవి?
A. ఉప్పు పన్ను, భూమిశిస్తు, ఆయుధ చట్టం
B. పంజాబ్ తప్పిదాలు, ఖిలాఫత్ తప్పిదం, స్వరాజ్యం
C. బెంగాల్ విభజన, ఇల్బర్ట్ బిల్లు, ప్రెస్ చట్టం
D. సైమన్ కమిషన్, పూర్ణ స్వరాజ్, క్యాబినెట్ మిషన్
Answer & explanation
Correct: B — పంజాబ్ తప్పిదాలు, ఖిలాఫత్ తప్పిదం, స్వరాజ్యం
ఖిలాఫత్ నాయకుల సహాయ నిరాకరణ పిలుపును గాంధీజీ సమర్థించి, "పంజాబ్ తప్పిదాలు" (జలియన్వాలా బాగ్), "ఖిలాఫత్ తప్పిదం", స్వరాజ్యం అంశాలపై ప్రచారం చేయాలని కాంగ్రెస్ను కోరాడు. ఇతర ఎంపికల్లోని అంశాలు వేరే కాలాల సమస్యలు (1878–83, 1905, 1927–46).
A (నిర్ధారణ): తొలి కాంగ్రెస్ మితవాదులు బహిష్కరణను వ్యతిరేకించారు. R (కారణం): బహిష్కరణలో బలప్రయోగం ఉందని వారు భావించారు. సరైన జవాబు ఏది?
A. A, R రెండూ సరైనవి; R అనేది A కి సరైన వివరణ
B. A, R రెండూ సరైనవి; కానీ R అనేది A కి వివరణ కాదు
C. A సరైనది, R సరికాదు
D. A సరికాదు, R సరైనది
Answer & explanation
Correct: A — A, R రెండూ సరైనవి; R అనేది A కి సరైన వివరణ
పాఠం చెప్పినట్లు మితవాదులు బహిష్కరణను వ్యతిరేకించారు ఎందుకంటే అందులో బలప్రయోగం ఉందని వారు భావించారు; దీనివల్ల 1907లో కాంగ్రెస్ చీలింది. కాబట్టి A, R రెండూ సరైనవి, R అనేది A కి సరైన వివరణ.
రౌలట్ చట్టాన్ని "దుష్ట" (devilish), నిరంకుశ చట్టంగా విమర్శించినవారు పాఠం ప్రకారం ఎవరు?
A. దాదాభాయ్ నౌరోజీ, ఫిరోజ్షా మెహతా
B. జనరల్ డయ్యర్, బ్రిటిష్ అధికారులు
C. మహాత్మా గాంధీ, మహమ్మద్ అలీ జిన్నా తదితరులు
D. సిద్ధూ, కన్హూ ముర్ము
Answer & explanation
Correct: C — మహాత్మా గాంధీ, మహమ్మద్ అలీ జిన్నా తదితరులు
పాఠం ప్రకారం గాంధీజీ, మహమ్మద్ అలీ జిన్నా తదితరులు ప్రజల ప్రాథమిక స్వేచ్ఛలను అడ్డుకునే హక్కు ప్రభుత్వానికి లేదని భావించి, రౌలట్ చట్టాన్ని "దుష్ట", నిరంకుశ చట్టంగా విమర్శించారు. నౌరోజీ, మెహతా ఆ కాలంలో లేరు; డయ్యర్ అణచివేతకు పాల్పడినవాడు; సంతాల్ నేతలు 1855లో.