పార్లమెంటరీ వ్యవస్థ – శాసనసభ & కార్యనిర్వాహక వర్గం (The Parliamentary System) · Practice MCQs

Correct: A — రాజ్యసభ

పాఠం ప్రకారం RTE బిల్లును మొదట రాజ్యసభలో ప్రవేశపెట్టారు; కమిటీ అధ్యయనం చేసి సవరణలు సూచించింది. 2009 ఆగస్టులో లోక్‌సభ ఆమోదం, రాష్ట్రపతి ఆమోదం తర్వాత చట్టమైంది. మనీ బిల్లు మాత్రమే లోక్‌సభలో ప్రవేశపెట్టాలి.

Correct: B — ఆర్టికల్ 21A ద్వారా 6–14 ఏళ్ల పిల్లలకు ఉచిత, నిర్బంధ విద్యను రాష్ట్ర బాధ్యతగా చేసింది

86వ రాజ్యాంగ సవరణ చట్టం (2002) ఆర్టికల్ 21Aను చేర్చింది; దీని ప్రకారం 6–14 ఏళ్ల పిల్లలందరికీ ఉచిత, నిర్బంధ విద్య అందించడం రాష్ట్ర బాధ్యత. ఈ రాజ్యాంగ పునాదిపైనే 2009లో RTE చట్టం వచ్చింది; విద్యను కేంద్ర జాబితా నుంచి తొలగించడం లేదా రాజ్యసభ సీట్లను పెంచడం వంటివి పాఠంలో చెప్పలేదు.

Correct: D — పార్లమెంట్ ఆమోదించిన బడ్జెట్‌ను తయారుచేసి అమలు చేయడం

ఖర్చులకు ఆమోదం ఇవ్వడం, ప్రశ్నల ద్వారా పర్యవేక్షణ శాసన వ్యవస్థ పని. కార్యనిర్వాహక వర్గం పార్లమెంట్ ఆమోదించిన బడ్జెట్‌ను తయారుచేసి అమలు చేస్తుంది, చాలా బిల్లులను కూడా అదే ప్రవేశపెడుతుంది.

Correct: A — పార్లమెంట్ చట్టాలు రాజ్యాంగాన్ని ఉల్లంఘించలేదో పరిశీలించే బాధ్యత దానికి ఉంది

న్యాయవ్యవస్థ చట్టాలను వ్యాఖ్యానిస్తుంది, వివాదాలు పరిష్కరిస్తుంది, పార్లమెంట్ చట్టాలు, కార్యనిర్వాహక చర్యలు రాజ్యాంగానికి లోబడి ఉన్నాయో లేదో పరిశీలిస్తుంది. చట్టాలు చేయడం శాసన వ్యవస్థ పని, బడ్జెట్ తయారీ కార్యనిర్వాహక వర్గం పని.

Correct: B — రాష్ట్రపతి – గవర్నర్ (నామమాత్రపు అధిపతులు)

కేంద్రంలో రాష్ట్రపతి, రాష్ట్రంలో గవర్నర్ నామమాత్రపు అధిపతులు; ప్రధానమంత్రి – ముఖ్యమంత్రి వాస్తవ కార్యనిర్వాహకులు. లోక్‌సభ విధాన్ సభకు, రాజ్యసభ విధాన్ పరిషత్‌కు సమాంతరం; ఇతర జతలు సరైనవి కావు.

Correct: C — ఒడిశా

పాఠం ప్రకారం ద్విసభ రాష్ట్రాలు ఆంధ్రప్రదేశ్, బీహార్, కర్ణాటక, మహారాష్ట్ర, తెలంగాణ, ఉత్తరప్రదేశ్ మాత్రమే. మిగిలిన రాష్ట్రాలు ఏకసభ; అందువల్ల ఒడిశా ఏకసభ రాష్ట్రం.

Correct: D — 2018

అంతరాయాల ప్రభావంతో 2018లో రాజ్యసభ ఉత్పాదకత అత్యల్పంగా 35.75% నమోదైందని ఆయన పేర్కొన్నారు. 2004–14లో సగటు ఉత్పాదకత సుమారు 78%, తరువాత సుమారు 65%కి తగ్గింది.

Correct: A — అది కేవలం న్యాయవాదుల పత్రం కాదు, జీవనానికి వాహనం

అయ్యర్ రాజ్యాంగాన్ని న్యాయవాదులకే పరిమితమైన పత్రంగా కాక, జీవనానికి వాహనంగా, యుగ స్ఫూర్తిని ప్రతిబింబించేదిగా వర్ణించారు. నకలు మాత్రమే అనడం, శాశ్వతంగా మార్చకూడదనడం ఆయన భావానికి విరుద్ధం.

Correct: A — ఎంపీలు నేరుగా ప్రశ్నించడం, మంత్రులు సమర్థించుకోవడం, పారదర్శకత–జవాబుదారీతనం పెరగడం – ఈ మూడూ

ప్రశ్నోత్తరాల సమయంలో ఎంపీలు మంత్రులను నేరుగా ప్రశ్నిస్తారు, మంత్రులు తమ చర్యలను ఎన్నికైన ప్రతినిధుల ముందు సమర్థించుకుంటారు, దీనివల్ల పారదర్శకత, జవాబుదారీతనం పెరుగుతాయి. పాఠంలో ఈ మూడు అంశాలూ సరైనవే; న్యాయమూర్తులు ఈ సమయంలో పాల్గొనరు.

Correct: A — 24

ప్రభుత్వ సమాధానంలో 24 రాష్ట్రాలు/UTలలో ప్రత్యేక ఆయుష్ డైరెక్టరేట్ ఉందని పేర్కొన్నారు. ప్రజారోగ్యం రాష్ట్ర జాబితా అంశం కాబట్టి కేంద్ర మంత్రిత్వ శాఖ డైరెక్టరేట్లు, SPMU/DPMU సిబ్బంది ఏర్పాటు చేయమని రాష్ట్రాలను కోరగలిగింది.