ప్రజా సౌకర్యాలు (Public Facilities) · Practice MCQs

Correct: C — నిల్వ కేంద్రాలకు దగ్గరగా ఉన్న ప్రాంతాలకు ఎక్కువ నీరు, దూరంగా ఉన్న కాలనీలకు తక్కువ నీరు అందుతుంది

పాఠం ప్రకారం నిల్వ కేంద్రాలకు దగ్గరగా ఉన్న ప్రాంతాలకు ఎక్కువ, దూరంగా ఉన్న కాలనీలకు తక్కువ నీరు వస్తుంది; అందువల్ల కొన్ని ప్రాంతాలకు ఇతరులకంటే క్రమం తప్పకుండా నీరు వస్తుంది. పన్నుల పరిమాణం, వర్షం సమానత్వం పాఠంలో కారణాలుగా చెప్పలేదు.

Correct: D — సురక్షిత నీరు కొనగలిగినవారికే అందడం, 'చాలినంత, సురక్షిత నీరు అందరికీ' అనే లక్ష్యానికి దూరంగా ఉండటం

సీసా నీరు, నీటి శుద్ధి యంత్రాల మార్కెట్ వల్ల భరించగలిగినవారికే సురక్షిత నీరు దొరుకుతోంది, పేదలు వెనుకబడుతున్నారు. కాబట్టి ఆచరణ సార్వత్రిక అందుబాటు లక్ష్యానికి చాలా దూరం అని పాఠం చెబుతుంది; రాజ్యాంగం మాత్రం నీటి హక్కును అందరికీ వర్తింపజేస్తుంది.

Correct: A — ఈ నీరు వ్యవసాయం నుంచే కాక గ్రామస్థుల తాగునీటి సరఫరా నుంచీ తరలిపోయి, భూగర్భజల మట్టం విపరీతంగా పడిపోతుంది

అడ్వాన్స్ చెల్లించి నీటి హక్కులు పొందిన వ్యాపారులు 13,000 కంటే ఎక్కువ ట్యాంకర్లతో నీటిని తరలిస్తారు. ఇది వ్యవసాయ నీటినే కాక గ్రామస్థుల తాగునీటినీ తగ్గించి, ఆ ప్రాంతాల్లో భూగర్భజల మట్టాన్ని బాగా పడేసిందని పాఠం చెప్పింది.

Correct: B — 80 రెట్లు

మురికివాడ వ్యక్తికి రోజుకు 20 లీటర్ల కంటే తక్కువ, అంటే ఒక బకెట్; హోటల్ వ్యక్తి 1,600 లీటర్లు, అంటే 80 బకెట్లు వాడవచ్చు. 80 బకెట్లు ÷ 1 బకెట్ = 80 రెట్లు (1,600 ÷ 20 = 80). 135 అనేది ప్రమాణ లీటర్ల సంఖ్య, రెట్ల సంఖ్య కాదు.

Correct: C — 1, 2, 3 మాత్రమే

పాఠం చెప్పిన వాస్తవం 3: ప్రైవేట్‌కు ఇవ్వగానే ధర బాగా పెరిగి భరించలేనిదైంది, నగరాల్లో భారీ నిరసనలు, బొలీవియా వంటి చోట్ల అల్లర్లు జరిగి ప్రభుత్వం సేవను వెనక్కి తీసుకుంది. కాబట్టి ధరల తగ్గింపు అనే ప్రకటన 4 తప్పు.

Correct: D — ట్యాంకర్ల ధరను నిర్ణయించేది, పనిచేయడానికి అనుమతి ఇచ్చేది ప్రభుత్వ నీటి శాఖే కాబట్టి

చెన్నై నీటి శాఖ నీటి రవాణా, పంపిణీకి ప్రైవేట్ సేవలను వాడుకుంటుంది; అయితే ట్యాంకర్ల రేటును నిర్ణయించేది, పనిచేయడానికి అనుమతి ఇచ్చేది ప్రభుత్వ శాఖే. ప్రభుత్వ నియంత్రణలో పనిచేయడం వల్లనే వారిని కాంట్రాక్టుపై పనిచేసేవారని పిలుస్తారు.

Correct: A — కులం, పేదరికం వల్ల కొందరికి మరుగుదొడ్ల సౌకర్యం లేకపోవడం

పాఠం గాంధీజీ మాటలను ఉటంకించింది: అంటరానివారు మరుగుదొడ్లు పెద్దవాళ్లకే అని, తాము ఆరుబయట వెళ్తామని ఆశ్చర్యంగా అన్నారని. ఇది కులం, పేదరికం కారణంగా కొందరు పారిశుద్ధ్య సౌకర్యానికి నోచుకోవడాన్ని చూపుతుంది; పాఠంలో పేదలే ఎక్కువగా వెనుకబడ్డారని కూడా ఉంది.

Correct: B — స్థానిక సంస్థలు భూమి, నిధులు ఇస్తాయి; నిర్వహణ ఖర్చులను కొన్నిసార్లు వినియోగ రుసుములతో తీరుస్తారు (నగరాల్లో రూ. 2)

సులభ్ ప్రభుత్వ నిధులతో బ్లాకులు కట్టడానికి మున్సిపాలిటీలు లేదా స్థానిక సంస్థలతో ఒప్పందాలు చేసుకుంటుంది; అవి భూమి, నిధులు ఇస్తాయి. నిర్వహణకు కొన్నిసార్లు వినియోగ రుసుము వసూలు చేస్తారు – నగరాల్లో మరుగుదొడ్డి వాడకానికి రూ. 2.

Correct: C — ప్రజా సౌకర్యాలను ప్రైవేట్ కంపెనీలకు అప్పగించడమే ఉత్తమ పరిష్కారం

ముగింపు చెప్పేది – సరఫరా కొరత, పంపిణీ అసమానతలు ఉన్నాయి; పట్టణాలు, గ్రామాలు, పేద ప్రాంతాలు తక్కువ సేవ పొందుతున్నాయి; ఈ సౌకర్యాలను ప్రైవేట్ కంపెనీలకు అప్పగించడం సమాధానం కాకపోవచ్చు, ప్రతి పౌరుడికి సమానంగా పొందే హక్కు ఉంది. కాబట్టి ప్రైవేటీకరణే ఉత్తమమనే వాక్యం పాఠానికి విరుద్ధం.

Correct: D — టాటా స్టీల్ – ప్రైవేట్ కంపెనీ; ఇండియన్ ఆయిల్ – ప్రభుత్వం నడిపే కంపెనీ

పదకోశం: వ్యక్తులు లేదా సమూహాలు స్థాపించి, యాజమాన్యం కలిగినవి ప్రైవేట్ కంపెనీలు – ఉదా: టాటా స్టీల్; ప్రభుత్వం నడిపేవి ప్రభుత్వ కంపెనీలు – ఉదా: ఇండియన్ ఆయిల్. రెండు ఉదాహరణలూ వేర్వేరు రకాలను చూపుతాయి.