చట్టం & సామాజిక న్యాయం (Law and Social Justice) · Practice MCQs
Free practice MCQs with answers and explanations for చట్టం & సామాజిక న్యాయం (Law and Social Justice) (8వ తరగతి సోషల్ – పౌరశాస్త్రం (Class 8 Social – Civics)). Tap an option to check instantly · page 6 of 6.
Q51Hard
ప్రకటనలు: 1. అభివృద్ధి చెందిన దేశాలు ప్రమాదకర పరిశ్రమలను అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాలకు తరలిస్తున్నాయి. 2. నౌకల విచ్ఛిన్న పరిశ్రమ దక్షిణాసియాలో వేగంగా తగ్గిపోతోంది.
A. 2 మాత్రమే సరైనది
B. 1, 2 రెండూ సరైనవి
C. 1 మాత్రమే సరైనది
D. 1, 2 రెండూ తప్పు
Answer & explanation
Correct: C — 1 మాత్రమే సరైనది
పాఠం ప్రకారం అభివృద్ధి చెందిన దేశాలు విషపూరిత పరిశ్రమలను బలహీన చట్టాల దేశాలకు తరలిస్తున్నాయి, కాబట్టి మొదటిది సరైనది. నౌకల విచ్ఛిన్నం దక్షిణాసియాలో వేగంగా పెరుగుతోందని పాఠం చెబుతుంది; అందువల్ల తగ్గుతోందన్న రెండో ప్రకటన తప్పు.
పాఠం పురుగుమందులు, ఆస్బెస్టాస్, జింక్-లెడ్ శుద్ధిని ప్రమాదకర పరిశ్రమలుగా చెబుతుంది, పాత నౌకల విచ్ఛిన్నాన్ని కూడా. సాఫ్ట్‌వేర్ సేవలు విషపదార్థాలతో నిండిన పరిశ్రమ కాదు, ప్రస్తావనలోనూ లేదు.
పాఠం ప్రకారం కోర్టులు ఆర్టికల్ 21లో చేర్చిన హక్కుల్లో లేనిది ఏది?
A. ఆస్తి కొనుగోలు హక్కు
B. జీవనోపాధి హక్కు
C. ఆశ్రయ (నివాస) హక్కు
D. కాలుష్యరహిత నీరు, గాలి హక్కు
Answer & explanation
Correct: A — ఆస్తి కొనుగోలు హక్కు
ఆర్టికల్ 21 పరిధిలో ఆరోగ్యం, జీవనోపాధి, ఆశ్రయం, విద్య, కాలుష్యరహిత నీరు–గాలి హక్కులను కోర్టులు చేర్చాయి. ఆస్తి కొనుగోలు హక్కు పాఠంలో ప్రస్తావించిన విస్తరణల్లో లేదు; అది ఇతర రాజ్యాంగ నిబంధనల అంశం.
ఆరోగ్యం, ఆశ్రయ హక్కులు 1949 లిఖిత రాజ్యాంగంలో లేకపోయినా జీవించే హక్కులో ఎలా భాగమయ్యాయి?
A. రాజ్యాంగ పరిషత్ అసలు పాఠంలోనే వాటిని రాసింది కాబట్టి
B. రాజ్యాంగ ఆదర్శాల స్ఫూర్తిలో అవి ఉండి, కొత్త వ్యాఖ్యానాలకు రాజ్యాంగం వెసులుబాటు ఇవ్వడం వల్ల
C. పార్లమెంట్ రాజ్యాంగాన్ని పూర్తిగా తిరిగి రాసింది కాబట్టి
D. కోర్టులు రాజ్యాంగ ఆదర్శాలను పట్టించుకోకపోవడం వల్ల
Answer & explanation
Correct: B — రాజ్యాంగ ఆదర్శాల స్ఫూర్తిలో అవి ఉండి, కొత్త వ్యాఖ్యానాలకు రాజ్యాంగం వెసులుబాటు ఇవ్వడం వల్ల
ఈ హక్కులు 1949 లిఖిత రూపంలో లేవు కానీ రాజ్యాంగ ప్రజాస్వామ్య ఆదర్శాల స్ఫూర్తిలో ఉన్నాయి; సామాన్యులు కోర్టుల ద్వారా వాటిని సాధించారు. ఈ వెసులుబాటు వల్లే రాజ్యాంగాన్ని జీవన పత్రం (living document) అంటారు.
అసెర్షన్ (A): వేతనాలు, పని పరిస్థితుల బేరసారాల్లో కార్మిక సంఘాలు కీలకమైనవి. రీజన్ (R): సంఘటితమైన కార్మికులు తమ సమష్టి బలాన్ని వినియోగించగలరు.
A. A, R రెండూ సరైనవి; కానీ R, A కు సరైన వివరణ కాదు
B. A సరైనది, R తప్పు
C. A, R రెండూ సరైనవి; R, A కు సరైన వివరణ
D. A తప్పు, R సరైనది
Answer & explanation
Correct: C — A, R రెండూ సరైనవి; R, A కు సరైన వివరణ
ఒంటరి కార్మికుడికి బేరసారాల శక్తి ఉండదు, కానీ సంఘంగా ఏర్పడితే సమష్టి బలంతో న్యాయమైన వేతనాలు, మెరుగైన పని పరిస్థితులను డిమాండ్ చేయవచ్చు. అందువల్ల A, R రెండూ సరైనవి; R అనేది A కు కారణాన్ని వివరిస్తుంది.
2016 బాల కార్మిక సవరణపై ప్రకటనలు: 1. 14 ఏళ్ల లోపు పిల్లలను అన్ని వృత్తుల్లో నిషేధించారు. 2. కౌమారులను (14–18) ప్రమాదకర వృత్తుల్లో నిషేధించారు. 3. పిల్లలను పనిలో పెట్టడం గుర్తించదగిన నేరం కాదు. వీటిలో సరైనవి?
A. 1, 3 మాత్రమే
B. 2, 3 మాత్రమే
C. 1, 2, 3 అన్నీ
D. 1, 2 మాత్రమే
Answer & explanation
Correct: D — 1, 2 మాత్రమే
2016 సవరణ 14 ఏళ్ల లోపు అన్ని వృత్తులు, కౌమారులకు ప్రమాదకర వృత్తులను నిషేధించింది, కాబట్టి 1, 2 సరైనవి. అలా పనిలో పెట్టడం గుర్తించదగిన నేరం (cognizable offence) అని పాఠం చెబుతుంది; అందువల్ల 3వ ప్రకటన తప్పు.
సామాజిక న్యాయం సాధించడానికి ప్రభుత్వం చేయవలసినవిగా పాఠం చెప్పనిది ఏది?
A. ప్రైవేటు కంపెనీలకు నియంత్రణ లేని పూర్తి స్వేచ్ఛ ఇవ్వడం
B. తగిన చట్టాలు చేయడం
C. చట్టాలను అమలు చేయడం, తనిఖీలు చేయడం
D. ఉల్లంఘనులను శిక్షించి చట్టాలను నిలబెట్టడం
Answer & explanation
Correct: A — ప్రైవేటు కంపెనీలకు నియంత్రణ లేని పూర్తి స్వేచ్ఛ ఇవ్వడం
ప్రభుత్వం చట్టాలు చేసి, అమలు చేసి, నిలబెట్టి ప్రైవేటు కంపెనీల కార్యకలాపాలను నియంత్రించాలని పాఠం చెబుతుంది. నియంత్రణ లేని స్వేచ్ఛ ఇస్తే బలహీన కార్మికులు, వినియోగదారులు దోపిడీకి గురవుతారు; భోపాల్ దీనికి ఉదాహరణ.
వినియోగదారుల రక్షణ చట్టం, 2019 గురించి సరైన వాక్యం ఏది? (బయటి సమాచారం)
A. ఇది 1986 చట్టానికి ముందు వచ్చిన చట్టం
B. ఇది 1986 వినియోగదారుల రక్షణ చట్టాన్ని భర్తీ చేసి, ఆన్‌లైన్ కొనుగోళ్లను కవర్ చేసి, కేంద్ర వినియోగదారుల రక్షణ అథారిటీని (CCPA) ఏర్పరచింది
C. ఇది కేవలం ప్రత్యక్ష (ఆఫ్‌లైన్) దుకాణాలకే వర్తిస్తుంది
D. ఇది కార్మిక వేతనాల చట్టం
Answer & explanation
Correct: B — ఇది 1986 వినియోగదారుల రక్షణ చట్టాన్ని భర్తీ చేసి, ఆన్‌లైన్ కొనుగోళ్లను కవర్ చేసి, కేంద్ర వినియోగదారుల రక్షణ అథారిటీని (CCPA) ఏర్పరచింది
2019 చట్టం 1986 నాటి చట్టాన్ని భర్తీ చేసింది (2020 జూలై 20 నుంచి అమలు), ఈ-కామర్స్‌ను కవర్ చేసి ఉత్పత్తి బాధ్యత భావనను, CCPAను ప్రవేశపెట్టింది. పాఠం పట్టికలో వస్తు నాణ్యత రక్షణ ఇదే విస్తృత అంశానికి చెందినది.
యూనియన్ కార్బైడ్ భారత్‌లో పెట్టడం వల్ల కంపెనీకి లాభం రావడానికి కారణంగా పాఠం చెప్పనిది ఏది?
A. కార్మికులకు తక్కువ వేతనం ఇవ్వగలగడం
B. కార్మికుల నుంచి ఎక్కువ గంటల పని తీసుకోగలగడం
C. భారత్‌లో భద్రతా చట్టాలు అమెరికా కంటే కఠినంగా ఉండటం
D. కార్మికుల గృహ సదుపాయాల వంటి ఖర్చులు తక్కువ కావడం
Answer & explanation
Correct: C — భారత్‌లో భద్రతా చట్టాలు అమెరికా కంటే కఠినంగా ఉండటం
తక్కువ వేతనం, ఎక్కువ గంటలు, తక్కువ అదనపు ఖర్చులు – ఇవి కంపెనీ ఆదా చేసుకునే మార్గాలు. భారత్‌లో భద్రతా చట్టాలు బలహీనంగా ఉండి, అమలు కూడా లేదు; చట్టాలు కఠినమైతే కంపెనీకి ఖర్చు పెరిగి ఇంత లాభం ఉండేది కాదు.
భోపాల్ దుర్ఘటన తర్వాత పరిస్థితిపై సరైన ప్రకటన ఏది?
A. అండర్సన్‌పై అభియోగాలన్నీ ఉపసంహరించారు
B. డౌ కెమికల్ ప్లాంట్ ప్రాంతాన్ని పూర్తిగా శుభ్రం చేసింది
C. సుప్రీంకోర్టు పరిహారాన్ని $3 బిలియన్లకు పెంచింది
D. UC ఛైర్మన్ అండర్సన్‌పై క్రిమినల్ అభియోగాలు ఉన్నాయి; ఆయనపై విచారణ జరగాలని బాధితులు కోరుతున్నారు
Answer & explanation
Correct: D — UC ఛైర్మన్ అండర్సన్‌పై క్రిమినల్ అభియోగాలు ఉన్నాయి; ఆయనపై విచారణ జరగాలని బాధితులు కోరుతున్నారు
బాధితులు ఇప్పటికీ శుభ్రమైన నీరు, ఆరోగ్య సదుపాయాలు, ఉద్యోగాలతో పాటు అండర్సన్‌ను విచారించాలని పోరాడుతున్నారు. డౌ శుభ్రపరిచే బాధ్యతను నిరాకరిస్తోంది; సుప్రీంకోర్టు ఒప్పంద మొత్తాన్ని సమర్థించింది, పెంచలేదు.
ప్రకటనలు: 1. అభివృద్ధి చెందిన దేశాలు ప్రమాదకర పరిశ్రమలను అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాలకు తరలిస్తున్నాయి. 2. నౌకల విచ్ఛిన్న పరిశ్రమ దక్షిణాసియాలో వేగంగా తగ్గిపోతోంది.