పర్యావరణ చట్టాలు – భోపాల్ తర్వాత మార్పు, సుభాష్ కుమార్ కేసు (Environment Laws)
Free practice MCQs with answers and explanations for పర్యావరణ చట్టాలు – భోపాల్ తర్వాత మార్పు, సుభాష్ కుమార్ కేసు (Environment Laws) in చట్టం & సామాజిక న్యాయం (Law and Social Justice). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
కాలుష్యరహిత నీరు, గాలి జీవించే హక్కులో భాగమని సుప్రీంకోర్టు తీర్పు ఇచ్చిన సుభాష్ కుమార్ vs బీహార్ రాష్ట్రం కేసు ఏ సంవత్సరం నాటిది?
A. 1984
B. 1986
C. 1991
D. 1998
Answer & explanation
Correct: C — 1991
సుభాష్ కుమార్ vs బీహార్ రాష్ట్రం కేసు 1991 నాటిది. 1984 భోపాల్ దుర్ఘటన సంవత్సరం, 1998 CNG ఆదేశాలు మొదలైన సంవత్సరం; మూడు తేదీలు పాఠంలో వేర్వేరు సంఘటనలకు సంబంధించినవి కాబట్టి కలగలపకూడదు.
భోపాల్ తర్వాత వచ్చిన కొత్త పర్యావరణ చట్టాల మౌలిక సూత్రం ఏది?
A. కాలుష్యాన్ని ప్రజలే భరించాలి
B. పారిశ్రామికాభివృద్ధికి పర్యావరణం ఉచితంగా వాడుకోవచ్చు
C. కాలుష్యం కలిగించినవారే పర్యావరణ నష్టానికి జవాబుదారీ
D. కాలుష్య నివారణ బాధ్యత కార్మికులదే
Answer & explanation
Correct: C — కాలుష్యం కలిగించినవారే పర్యావరణ నష్టానికి జవాబుదారీ
కొత్త చట్టాల ప్రకారం కాలుష్యకారుడే పర్యావరణానికి జరిగిన నష్టానికి బాధ్యుడు. పర్యావరణాన్ని తరతరాలు పంచుకుంటారు కాబట్టి దాన్ని పారిశ్రామికాభివృద్ధి కోసం నాశనం చేయలేరు; పాత 'ఉచిత వనరు' భావనను ఈ సూత్రం తిరస్కరించింది.
1984లో భారత్లో పర్యావరణాన్ని ఎలా చూసేవారని పాఠం చెబుతుంది?
A. పూర్తిగా రక్షించాల్సిన ప్రజా వనరుగా
B. కఠినంగా నియంత్రించిన వనరుగా
C. జరిమానా విధించే వనరుగా
D. ఎవరైనా కలుషితం చేయగల 'ఉచిత' వనరుగా
Answer & explanation
Correct: D — ఎవరైనా కలుషితం చేయగల 'ఉచిత' వనరుగా
1984లో పర్యావరణ చట్టాలు తక్కువ, అమలు దాదాపు లేదు; పర్యావరణాన్ని ఉచిత వస్తువుగా చూసి పరిశ్రమలు గాలి, నీటిని ఆంక్షలు లేకుండా కలుషితం చేశాయి. భోపాల్ తర్వాతే దాన్ని రక్షించాల్సిన ప్రజా వనరుగా చూడటం మొదలైంది.
అసెర్షన్ (A): భోపాల్ తర్వాత కొత్త పర్యావరణ చట్టాలు అవసరమయ్యాయి. రీజన్ (R): అప్పటి బలహీన చట్టాలు కేవలం ఫ్యాక్టరీ కార్మికులను మాత్రమే కవర్ చేశాయి, ఫ్యాక్టరీతో సంబంధం లేని ప్రజలను కాదు.
A. A, R రెండూ సరైనవి; కానీ R, A కు సరైన వివరణ కాదు
B. A సరైనది, R తప్పు
C. A, R రెండూ సరైనవి; R, A కు సరైన వివరణ
D. A తప్పు, R సరైనది
Answer & explanation
Correct: C — A, R రెండూ సరైనవి; R, A కు సరైన వివరణ
విష వాయువు వల్ల ఫ్యాక్టరీతో సంబంధం లేని వేలాది మంది ప్రభావితులయ్యారు; అప్పటి చట్టాలు వ్యక్తిగత కార్మికుడినే కవర్ చేయడం వల్ల పారిశ్రామిక ప్రమాదంలో గాయపడే ఇతరులకు రక్షణ లేదని తేలింది. అందుకే కొత్త చట్టాలు వచ్చాయి.
సుభాష్ కుమార్ vs బీహార్ రాష్ట్రం (1991) తీర్పు గురించి సరైన వాక్యం ఏది?
A. ఆర్టికల్ 14 ప్రకారం కాలుష్యాన్ని పరిశ్రమలు నిర్ణయించుకోవచ్చు
B. ఆర్టికల్ 32 ప్రకారం పర్యావరణ హక్కు రాజ్యాంగంలో లేదు
C. ఆర్టికల్ 19 ప్రకారం పరిశ్రమలకు కాలుష్యం చేసే స్వేచ్ఛ ఉంది
D. ఆర్టికల్ 21 ప్రకారం కాలుష్యరహిత నీరు, గాలిని ఆస్వాదించే హక్కు జీవించే హక్కులో భాగం
Answer & explanation
Correct: D — ఆర్టికల్ 21 ప్రకారం కాలుష్యరహిత నీరు, గాలిని ఆస్వాదించే హక్కు జీవించే హక్కులో భాగం
సుప్రీంకోర్టు జీవించే హక్కును ఆర్టికల్ 21తో ముడిపెట్టి, పూర్తి జీవితాన్ని అనుభవించడానికి కాలుష్యరహిత నీరు, గాలి హక్కు అందులోనే ఉందని చెప్పింది. కాలుష్యం చేసే స్వేచ్ఛ ఏ ఆర్టికల్లోనూ ఉండదు, కాబట్టి ఇతర వాక్యాలు తప్పు.