సామ్రాజ్యాల ఆవిర్భావం (The Rise of Empires) · Practice MCQs

Correct: C — A, R రెండూ సరైనవి; R అనేది A కు సరైన వివరణ

కౌటిల్యుని కేంద్ర పాలనా తత్వం – ప్రజల ఆనందంలోనే రాజు ఆనందం, వారి సంక్షేమంలోనే అతని సంక్షేమం; తనకు నచ్చేది కాక ప్రజలకు మేలు చేసేదే మంచిదని రాజు భావించాలి. ఈ సూత్రం నుండే రాజు ప్రజల ప్రయోజనాలకు తొలి ప్రాధాన్యం ఇవ్వాలనే నిర్ధారణ వస్తుంది – కాబట్టి R అనేది A కు సరైన వివరణ.

Correct: B — 1, 2 మాత్రమే

అశోకుడు సామ్రాజ్యాన్ని దక్షిణాది అతి చివరి ప్రాంతం తప్ప దాదాపు ఉపఖండమంతా, నేటి బంగ్లాదేశ్, పాకిస్తాన్, ఆఫ్ఘనిస్తాన్‌లోని కొన్ని ప్రాంతాలకు విస్తరించాడు (1 సరైనది); శ్రీలంక, థాయిలాండ్, మధ్య ఆసియాకు దౌత్య ప్రతినిధులను పంపాడు (2 సరైనది). కళింగ యుద్ధ కథను అతనే తన శాసనాల్లో చెప్పాడు – కాబట్టి 3 తప్పు.

Correct: B — ధర్మం అంటే కేవలం ఒక మతపు పూజా విధానం మాత్రమే

పాఠం ప్రకారం ధర్మం (ప్రాకృతంలో ధమ్మ) అంటే సాధారణంగా కుటుంబం, సమాజం, దేశం పట్ల నైతిక, మతపరమైన బాధ్యతలు; లోతుగా విశ్వక్రమం లేదా ఋతానికి అనుగుణంగా జీవించడం; అది కర్తవ్యం, చట్టం, సత్యం, క్రమబద్ధత, నైతికతల సమగ్ర భావన. కేవలం ఒక మతపు పూజా విధానం అనడం సరికాదు.

Correct: A — A-4, B-3, C-2, D-1

అశోక శాసనాల పటం (చిత్రం 5.17) ప్రకారం ధౌలి ప్రధాన శిలా శాసన స్థలం (A-4); మాస్కి చిన్న శిలా శాసన స్థలం (B-3); లుంబిని చిన్న స్తంభ శాసన స్థలం (C-2); బరాబర్ కొండలు గుహ శాసన స్థలం (D-1). కాబట్టి A-4, B-3, C-2, D-1.

Correct: D — సారనాథ్

పటం ప్రకారం మన్సెహ్రా, కాందహార్, కల్సి, గిర్నార్, ధౌలి ప్రధాన శిలా శాసన స్థలాలు. సారనాథ్ చిన్న స్తంభ శాసన స్థలం – అక్కడి స్తంభ శీర్షమే నేటి జాతీయ చిహ్నం. కాబట్టి ప్రధాన శిలా శాసనాల జాబితాలో భిన్నమైనది సారనాథ్.

Correct: C — అశోకుని మరణం తర్వాత సుమారు అర శతాబ్దం కొనసాగి, సుమారు 185 BCE నాటికి కొత్త దశ మొదలైంది

అశోకుని (268–232 BCE) మరణం తర్వాత మౌర్య సామ్రాజ్యం సుమారు అర శతాబ్దం కొనసాగింది; వారసులు దానిని ఐక్యంగా నిలుపుకోలేక చిన్న రాజ్యాలు స్వతంత్రమయ్యాయి; సుమారు 185 BCE లో భారత చరిత్ర మరో దశలోకి ప్రవేశించింది. సామ్రాజ్యం 185 CE వరకు కాదు, సుమారు 185 BCE నాటికే ముగిసింది; వారసులు దాన్ని విస్తరించలేదు, ఐక్యంగా కూడా నిలుపుకోలేకపోయారు.

Correct: C — 1, 3 మాత్రమే

సోహగౌరా తామ్రఫలక శాసనం (4వ–3వ శతాబ్దం BCE, ఉత్తరప్రదేశ్) భారతదేశపు అత్యంత పురాతన పరిపాలనా రికార్డుల్లో ఒకటి (1 సరైనది); కరువుల సమయంలో వాడటానికి ధాన్యం నిల్వ చేసే గోదాం ఏర్పాటును పేర్కొంటుంది (3 సరైనది). ఇది ప్రాకృత భాషలో బ్రాహ్మీ లిపిలో ఉంది – సంస్కృతం-దేవనాగరి కాదు (2 తప్పు).

Correct: B — కాంస్య నటరాజ విగ్రహం

పాఠంలో మౌర్య కాలపు టెర్రకోట కళాఖండాలుగా నృత్యకారిణి బొమ్మ, స్త్రీ దేవత విగ్రహం, సప్త మాతృకలు, కళ్లెం డిజైన్ ఉన్న గుర్రపు శిరస్సు చిత్రాలు ఉన్నాయి; చామరం పట్టుకున్న యక్షిణి కూడా ఉంది. కాంస్య నటరాజ విగ్రహం మౌర్య కాలపు టెర్రకోట కాదు – పాఠంలో లేదు.

Correct: A — ఒంటె

సారనాథ్ శీర్షంలో పైన నాలుగు సింహాలు రాజశక్తికి చిహ్నం; కింది వలయంలో నాలుగు శక్తివంతమైన జంతువులు – ఏనుగు, ఎద్దు, గుర్రం, మరో సింహం – వాటితో పాటు ధర్మచక్రం ఉన్నాయి. ఒంటె ఈ శీర్షంలో లేదు; కాబట్టి అదే సరైన జవాబు.

Correct: D — ప్రాంతీయ రాజులకు కప్పం పూర్తిగా మాఫీ చేయడం

పాఠం ప్రకారం కారణాలు: యుద్ధాలు, కరువుల సమయంలో ఎక్కువ కప్పం డిమాండ్ వల్ల అసంతృప్తి; బలమైన చక్రవర్తి తర్వాత బలహీనుడు వస్తే స్థానిక రాజులు కప్పం ఆపడం; సామ్రాజ్యం పెద్దదైతే ఐక్యత కష్టమై దూర ప్రాంతాలు విడిపోవడం; కరువు, వరదల ఆర్థిక సంక్షోభం. కప్పం మాఫీ అనేది పాఠంలో లేని కారణం.