సామ్రాజ్యాల ఆవిర్భావం (The Rise of Empires) · Practice MCQs

Correct: A — చంద్రగుప్త మౌర్యుడు

అలెగ్జాండర్ భారత్‌ను వీడిన కొద్ది సంవత్సరాలకే సుమారు 321 BCE లో చంద్రగుప్త మౌర్యుడు నందులను ఓడించి మౌర్య సామ్రాజ్యాన్ని స్థాపించాడు; రాజధాని పాటలీపుత్ర. అశోకుడు అతని మనవడు; మహాపద్మ నందుడు నంద వంశ స్థాపకుడు; బిందుసారుడి పేరు ఈ పాఠంలో లేదు.

Correct: D — మెగస్తనీస్

గ్రీకులను ఓడించాక కూడా చంద్రగుప్తుడు వారితో దౌత్య సంబంధాలు కొనసాగించాడు; గ్రీకు చరిత్రకారుడు, దౌత్యవేత్త మెగస్తనీస్ అతని సభలో ఉండి ఇండికా రాశాడు. ఆ గ్రంథం పూర్తిగా లభించలేదు. హెరొడోటస్, టోలెమీ ఇతర గ్రీకు రచయితలు; ఫాహియాన్ తర్వాతి కాలపు చైనా యాత్రికుడు.

Correct: D — రాజ్య ఖజానా / సంపద

సప్తాంగాల్లో కోశ అంటే రాజ్య ఖజానా లేదా సంపద. కోటలున్న పట్టణాలు, నగరాలు దుర్గ; మిత్రులు మిత్ర; కౌన్సిలర్లు, మంత్రులు, ఉన్నతాధికారులు అమాత్య. ఈ ఏడు భాగాలు కలిసి స్థిరమైన, సురక్షితమైన, సంపన్నమైన రాజ్యాన్ని నిర్మించాలని కౌటిల్యుడు చెప్పాడు.

Correct: C — అర్థశాస్త్రం

కౌటిల్యుడు అర్థశాస్త్రం రచించాడు – దాని అక్షరార్థం పాలన, ఆర్థిక విషయాల శాస్త్రం; ఇందులో రక్షణ, ఆర్థిక వ్యవస్థ, న్యాయం, పట్టణ ప్రణాళిక, వ్యవసాయం, సంక్షేమం గురించి సూత్రాలు ఉన్నాయి. అష్టాధ్యాయి పాణిని, ఇండికా మెగస్తనీస్ రచనలు; సత్యమేవ జయతే ముండకోపనిషత్ నుండి.

Correct: B — మనవడు

పాఠం ప్రకారం అశోకుడు (268–232 BCE) చంద్రగుప్త మౌర్యుని మనవడు; గొప్ప పరిపాలనా, మతపరమైన విజయాలకు ప్రసిద్ధుడు. చంద్రగుప్తునికి గురువు కౌటిల్యుడు; కుమారుడు, సోదరుడు అనే సంబంధాలు అశోకుడికి సరిపోవు.

Correct: A — ప్రాకృత భాష – బ్రాహ్మీ లిపి

అశోకుని శాసనాల్లో ఎక్కువ భాగం ఆ కాలంలో అనేక ప్రాంతాల్లో ప్రజాదరణ పొందిన ప్రాకృత భాషలో, బ్రాహ్మీ లిపిలో ఉన్నాయి; బ్రాహ్మీని భారతదేశ ప్రాంతీయ లిపులన్నింటికీ తల్లిగా భావిస్తారు. దేవనాగరి, గ్రంథ లిపులు తర్వాతి కాలపువి; ఖరోష్ఠి గురించి పాఠం చెప్పలేదు.

Correct: A — బరాబర్ కొండలు

అశోక శాసనాల పటం (చిత్రం 5.17) లో గుహ శాసన స్థలంగా బరాబర్ కొండలను (బీహార్) చూపారు; అధ్యాయం మొదట్లో బరాబర్ కొండల్లోని రాతిని తొలిచిన గుహ చిత్రం కూడా ఉంది. గిర్నార్ ప్రధాన శిలా శాసనం, మాస్కి చిన్న శిలా శాసనం, లుంబిని చిన్న స్తంభ శాసనం స్థలాలు.

Correct: D — ఉత్తరప్రదేశ్

సోహగౌరా తామ్రఫలక శాసనం (4వ–3వ శతాబ్దం BCE) ఉత్తరప్రదేశ్‌లోని సోహగౌరా వద్ద దొరికింది; ప్రాకృత భాష, బ్రాహ్మీ లిపిలో కరువుల కోసం ధాన్యం నిల్వ చేసే గోదాం గురించి చెబుతుంది. బీహార్‌లో బరాబర్ గుహలు, ఒడిశాలో ధౌలి, గుజరాత్‌లో గిర్నార్ శాసనాలు ఉన్నాయి.

Correct: C — ముండకోపనిషత్

సారనాథ్ సింహ శీర్షాన్ని జాతీయ చిహ్నంగా ఎంచుకుని దానికి సత్యమేవ జయతే వాక్యాన్ని జోడించారు; ఇది ముండకోపనిషత్ నుండి తీసుకున్నది, పూర్తి వాక్యం సత్యమేవ జయతే నానృతం – సత్యమే జయిస్తుంది, అసత్యం కాదు. ఋగ్వేదం, అర్థశాస్త్రం, భగవద్గీత ఈ వాక్యానికి మూలం కావు.

Correct: B — రాజశక్తి (Royal power)

పాఠం ప్రకారం సారనాథ్ శీర్షంలోని నాలుగు సింహాలు రాజశక్తికి ప్రతీక; కింది వలయంలో ఏనుగు, ఎద్దు, గుర్రం, మరో సింహం, బుద్ధుని బోధనలకు ప్రతీక అయిన ధర్మచక్రం ఉన్నాయి. వేదాలు, వ్యాపారం, వర్ణాలను సింహాలకు అర్థాలుగా పాఠం చెప్పలేదు.