ఇండో-గ్రీకులు, హెలియోడోరస్ స్తంభం, శకులు – శక సంవత్ (Indo-Greeks and Shakas)
Free practice MCQs with answers and explanations for ఇండో-గ్రీకులు, హెలియోడోరస్ స్తంభం, శకులు – శక సంవత్ (Indo-Greeks and Shakas) in పునర్వ్యవస్థీకరణ యుగం (The Age of Reorganisation). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
వాసుదేవుణ్ని 'దేవాదిదేవుడు' అని ప్రశంసించే శాసనం ఉన్న హెలియోడోరస్ స్తంభం ఎక్కడ ఉంది?
A. సారనాథ్, ఉత్తరప్రదేశ్
B. భువనేశ్వర్, ఒడిశా
C. నాసిక్, మహారాష్ట్ర
D. విదిశ సమీపం, మధ్యప్రదేశ్
Answer & explanation
Correct: D — విదిశ సమీపం, మధ్యప్రదేశ్
హెలియోడోరస్ స్తంభం మధ్యప్రదేశ్‌లోని విదిశ సమీపంలో ఉంది; ఇండో-గ్రీకు రాయబారి హెలియోడోరస్ తన శాసనంలో వాసుదేవుణ్ని దేవాదిదేవుడు అని ప్రశంసించాడు – గ్రీకు, భారతీయ సంబంధాలకు ఉదాహరణ. సారనాథ్‌లో అశోక స్తంభం, భువనేశ్వర్ దగ్గర హాథీగుంఫా, నాసిక్‌లో గౌతమీ బాలశ్రీ శాసనం ఉన్నాయి.
శకులను కొన్నిసార్లు ఇండో-సిథియన్లు అంటారు; వారు ఉపఖండపు వాయువ్యాన్ని ఆక్రమించి 2వ శతాబ్దం BCE చివరి నుండి 5వ శతాబ్దం CE వరకు పాలించారు; ఇండో-గ్రీకుల పాలనను ముగించింది వారే. ఇండో-గ్రీకులు అలెగ్జాండర్ సత్రాప్‌ల వారసులు; కేరళపుత్రులు చేరులు; ఆంధ్రులు శాతవాహనులు.
ఇండో-గ్రీకు నాణేల గురించి పాఠం ప్రకారం సరైనది ఏది?
A. అన్నీ కేవలం ఇనుముతో చేసినవి
B. బంగారం, వెండి, రాగి, నికెల్‌తో చేసినవి; కొన్నింటిపై వాసుదేవ-కృష్ణుడు, లక్ష్మి వంటి భారతీయ దేవతలు
C. వాటిపై ఎప్పుడూ బుద్ధుని రూపం మాత్రమే ఉండేది
D. అవి దక్షిణ భారతంలో మాత్రమే దొరికాయి
Answer & explanation
Correct: B — బంగారం, వెండి, రాగి, నికెల్‌తో చేసినవి; కొన్నింటిపై వాసుదేవ-కృష్ణుడు, లక్ష్మి వంటి భారతీయ దేవతలు
ఉత్తర భారత తవ్వకాల్లో దొరికిన ఇండో-గ్రీకు నాణేలు బంగారం, వెండి, రాగి, నికెల్‌తో చేసినవి; సాధారణంగా ఒక వైపు రాజు, మరోవైపు గ్రీకు దేవతలు; కానీ కొన్నింటిపై వాసుదేవ-కృష్ణుడు, లక్ష్మి వంటి భారతీయ దేవతలు ఉన్నారు. ఈ పాలకుల గురించి ఎక్కువ సమాచారం ఈ నాణేల నుండే. బుద్ధుని రూపం కనిష్కుని నాణెంపై ఉంది.
కింది ప్రకటనలను పరిశీలించండి:
1. శక సంవత్ క్యాలెండర్ గ్రెగోరియన్ క్యాలెండర్ కంటే సాధారణంగా 78 సంవత్సరాలు వెనుక ఉంటుంది.
2. దీనిని 1957 లో భారత జాతీయ క్యాలెండర్‌గా స్వీకరించారు.
3. ఇది కుషాణుల పతనం తర్వాత 5వ శతాబ్దం CE లో రూపొందింది.
సరైనవి ఏవి?
A. 2, 3 మాత్రమే
B. 1, 3 మాత్రమే
C. 1, 2, 3
D. 1, 2 మాత్రమే
Answer & explanation
Correct: D — 1, 2 మాత్రమే
శక సంవత్ గ్రెగోరియన్ కంటే 78 సంవత్సరాలు వెనుక (జనవరి–మార్చి మధ్య 79) – 1 సరైనది; 1957 లో భారత జాతీయ క్యాలెండర్‌గా స్వీకరించారు – 2 సరైనది. పాఠం ప్రకారం ఇది శకుల పాలనా కాలంలో (2వ శతాబ్దం BCE చివరి నుండి కుషాణుల రాక వరకు) అభివృద్ధి చెందింది – కుషాణుల పతనం తర్వాత కాదు, కాబట్టి 3 తప్పు.
హెలియోడోరస్ స్తంభ శాసనం పేర్కొన్న స్వర్గానికి దారితీసే 'మూడు అమర నియమాలు' ఏవి?
A. సత్యం, అహింస, బ్రహ్మచర్యం
B. జ్ఞానం, కర్మ, భక్తి
C. స్వీయ నిగ్రహం, దాతృత్వం, వివేకం
D. యుద్ధం, విజయం, కీర్తి
Answer & explanation
Correct: C — స్వీయ నిగ్రహం, దాతృత్వం, వివేకం
ఇండో-గ్రీకు రాయబారి హెలియోడోరస్ శాసనం వాసుదేవుణ్ని దేవాదిదేవుడు అని ప్రశంసిస్తూ, మూడు అమర నియమాలు (పాదముద్రలు) ఆచరిస్తే స్వర్గం ప్రాప్తిస్తుందని చెబుతుంది – స్వీయ నిగ్రహం, దాతృత్వం, వివేకం. ఇతర త్రయాలు ఈ శాసనంలో లేవు; ఇది గ్రీకులు భారతీయ సంస్కృతిని స్వీకరించిన తీరుకు ఉదాహరణ.
విదేశీ పాలకుల రాక క్రమాన్ని పాఠం ప్రకారం అమర్చండి:
1. కుషాణులు
2. ఇండో-గ్రీకులు
3. శకులు
A. 3, 2, 1
B. 2, 1, 3
C. 2, 3, 1
D. 1, 2, 3
Answer & explanation
Correct: C — 2, 3, 1
అలెగ్జాండర్ వదిలిన సత్రాప్‌లు మొదట ఇండో-గ్రీకు రాజ్యాలు స్థాపించారు; వారి పాలన శకుల (ఇండో-సిథియన్ల) దండయాత్రలతో ముగిసింది; శకులు ఇండో-గ్రీకుల తర్వాత అధికారంలోకి వచ్చి కుషాణులు వచ్చే వరకు కొనసాగారు; కుషాణులు బహుశా 2వ శతాబ్దం CE లో వచ్చారు. కాబట్టి క్రమం 2, 3, 1.