16 మహాజనపదాలు, వాటి రాజధానులు (Sixteen Mahajanapadas)

Correct: C — 16

వేర్వేరు గ్రంథాల్లో వేర్వేరు జాబితాలు ఉన్నా, ఎక్కువగా కనిపించే జాబితాలో 16 మహాజనపదాలు ఉన్నాయి – వాయువ్యంలో గాంధార నుండి తూర్పున అంగ వరకు, మధ్య భారతంలో అశ్మక వరకు. 12, 18, 8 సంఖ్యలు పాఠ్యపుస్తకం చెప్పిన జాబితాకు సరిపోవు.

Correct: C — 8వ లేదా 7వ శతాబ్దం BCE నాటికి

వ్యాపార వలయాలతో అనుసంధానమైన కొన్ని జనపదాలు 8వ లేదా 7వ శతాబ్దం BCE నాటికి కలిసిపోయి పెద్ద భూభాగాలు – మహాజనపదాలు – అయ్యాయి. 2వ సహస్రాబ్ది BCE ప్రారంభం హరప్పా అంతరించిన కాలం; 3వ శతాబ్దం CE, 1000 CE చాలా తర్వాతి కాలాలు.

Correct: B — కందకం (Moat / అగడ్త)

కందకం లేదా అగడ్త (Moat) అంటే కోట లేదా రక్షణ గోడ ఉన్న నగరం చుట్టూ తవ్విన, నీటితో నిండిన లోతైన కుంట. మహాజనపద రాజధానుల్లో కోటల బయట అదనపు రక్షణగా ఇది ఉండేది. ప్రాకారం అంటే రక్షణ గోడ; స్తూపం బౌద్ధ కట్టడం; బావి నీటి వనరు మాత్రమే.

Correct: A — కౌశాంబి

వత్స రాజధాని కౌశాంబి; అక్కడి ఒక భవన సముదాయపు శిథిలాల చిత్రం పాఠంలో ఉంది, దక్షిణాపథం కూడా ఇక్కడి నుండే మొదలైంది. వైశాలి వజ్జి రాజధాని, చంప అంగ రాజధాని, తక్షశిల గాంధార ప్రాంత నగరం.

Correct: C — అశ్మక

మహాజనపదాలు వాయువ్యంలో గాంధార నుండి తూర్పున అంగ వరకు, మధ్య భారతంలో గోదావరి నదికి దగ్గరగా ఉన్న అశ్మక వరకు విస్తరించాయి. అంగ తూర్పున (రాజధాని చంప), కాంభోజ వాయువ్యాన, మత్స్య (విరాట) ఉత్తర భారతంలో ఉన్నాయి – గోదావరి దగ్గర లేవు.

Correct: B — మగధ, కోసల, వత్స, అవంతి

కొత్త రాజ్యాల్లో అత్యంత శక్తివంతమైనవి మగధ, కోసల, వత్స, అవంతి అని పాఠం చెబుతుంది; వాటి రాజధానులు వరుసగా రాజగృహ, శ్రావస్తి, కౌశాంబి, ఉజ్జయిని. ఇతర గుంపుల్లోని మహాజనపదాలు కూడా 16 జాబితాలో ఉన్నా, అత్యంత శక్తివంతమైనవిగా పాఠం వాటిని చెప్పలేదు.

Correct: A — రక్షకభటులు ప్రజలు, వస్తువుల రాకపోకలను నియంత్రించడానికి

ద్వారాలు ఇరుకుగా ఉంటే రక్షకభటులు నగరంలోకి వచ్చే, బయటకు వెళ్లే ప్రజలు, వస్తువుల కదలికలను సులభంగా నియంత్రించగలరు. శిశుపాల్‌గఢ్ ద్వారం చిత్రంలో కూడా ఈ ఇరుకుదనం కనిపిస్తుంది. ఖర్చు, వరదలు, ఏనుగులు అనే కారణాలను పాఠం చెప్పలేదు.

Correct: C — వాటిలో చాలావరకు సుమారు 2,500 ఏళ్లుగా నేటికీ సజీవ నగరాలుగా కొనసాగుతున్నాయి

మహాజనపద రాజధానుల్లో ఎక్కువ భాగం నేటికీ సజీవ నగరాలుగా కొనసాగుతుండటం ఆసక్తికరం – అంటే అవి సుమారు 2,500 ఏళ్ల పురాతన ఆధునిక నగరాలు. చాలా రాజధానులు కోటలు, కందకాలతో ఉన్న పెద్ద నగరాలు; అవి ఎక్కువగా గంగా మైదానాల్లో ఉన్నాయి, సముద్ర తీరంలో కాదు.

Correct: D — A-2, B-1, C-4, D-3

పటం (చిత్రం 4.3) ప్రకారం కోసల రాజధాని శ్రావస్తి, అంగ రాజధాని చంప, వజ్జి (వృజ్జి) రాజధాని వైశాలి, అవంతి రాజధాని ఉజ్జయిని. కాబట్టి A-2, B-1, C-4, D-3. ఇతర జతల్లో ఉదాహరణకు వైశాలిని అంగకు లేదా ఉజ్జయినిని కోసలకు కలపడం తప్పు.

Correct: C — శిశుపాల్‌గఢ్

రాజగృహ (మగధ), శ్రావస్తి (కోసల), కౌశాంబి (వత్స) – మూడూ 16 మహాజనపదాల రాజధానులు, అదీ అత్యంత శక్తివంతమైన వాటివి. శిశుపాల్‌గఢ్ కళింగ ప్రాంత రాజధాని; కళింగ పాఠంలోని 16 మహాజనపదాల పటంలో లేదు, దాన్ని 'భారత్‌లోని ఇతర ప్రాంతాల అభివృద్ధి' కింద చెప్పారు.