నూతన రాజ్యాలు, నగరాల ఆవిర్భావం (New Beginnings: Cities and States): రాచరికాలు, గణ-సంఘాలు – ప్రారంభ గణతంత్రాలు (Early Republics)
Free practice MCQs with answers and explanations for రాచరికాలు, గణ-సంఘాలు – ప్రారంభ గణతంత్రాలు (Early Republics) in నూతన రాజ్యాలు, నగరాల ఆవిర్భావం (New Beginnings: Cities and States). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
వజ్జి (వృజ్జి), మల్ల వంటి సభ ఆధారిత మహాజనపదాలను ఏమని పిలిచేవారు?
A. సామ్రాజ్యాలు
B. సామంత రాజ్యాలు
C. జమీందారీలు
D. గణాలు లేదా సంఘాలు
Answer & explanation
Correct: D — గణాలు లేదా సంఘాలు
వజ్జి, మల్ల రాచరికాలు కావు; సభ లేదా సమితికే ఎక్కువ అధికారాలు ఉండి పాలకుడిని కూడా ఎన్నుకునేవి – వీటిని గణాలు లేదా సంఘాలు అంటారు. సామ్రాజ్యం అనేక రాజ్యాల పెద్ద రాజకీయ విభాగం; సామంత రాజ్యం ఇంకో రాజుకు లోబడినది; జమీందారీ చాలా తర్వాతి భూస్వామ్య విధానం.
పాఠం ప్రకారం కోసల నేటి ఉత్తరప్రదేశ్లో భాగం; మగధ బీహార్లో, అవంతి మధ్యప్రదేశ్లో భాగం. ఒడిశా ప్రాంతం కళింగకు సంబంధించినది – దాని రాజధాని శిశుపాల్గఢ్. కాబట్టి కోసలకు సరైన జవాబు ఉత్తరప్రదేశ్.
రాచరిక మహాజనపదాల్లో రాజు విధుల్లో పాఠం చెప్పనిది ఏది?
A. పన్నులు / ఆదాయం వసూలు చేయడం
B. రాజధాని చుట్టూ కోటలు కట్టించడం
C. సైన్యాన్ని పోషించడం
D. సభ ఓటుతో ప్రతి ఐదేళ్లకు ఎన్నిక కావడం
Answer & explanation
Correct: D — సభ ఓటుతో ప్రతి ఐదేళ్లకు ఎన్నిక కావడం
రాచరికాల్లో రాజు పదవి వంశపారంపర్యం; అతను పన్నులు వసూలు చేసి, శాంతిభద్రతలు కాపాడి, రాజధాని చుట్టూ కోటలు కట్టించి, సైన్యాన్ని పోషించేవాడు. సభ ఓటుతో పాలకుడి ఎంపిక గణాల (వజ్జి, మల్ల) లక్షణం; 'ప్రతి ఐదేళ్లు' అనేది పాఠంలో లేని ఆధునిక భావన.
వజ్జి, మల్లల్లో సభ సభ్యులే పాలకుడిని ఎన్నుకుని ప్రధాన నిర్ణయాలు తీసుకునేవారు కాబట్టి వాటి పనితీరును ప్రజాస్వామ్యబద్ధం అనవచ్చు. అందుకే పండితులు వాటిని ప్రారంభ గణతంత్రాలు అన్నారు – ప్రపంచంలోనే తొలి ఇలాంటి వ్యవస్థల్లో ఇవి కొన్ని. మిగిలిన పేర్లు పాఠంలో లేవు.
అవంతి మహాజనపదం నేటి ఏ రాష్ట్రంలో భాగంగా ఉంది, దాని రాజధాని ఏది?
A. బీహార్ – రాజగృహ
B. ఉత్తరప్రదేశ్ – శ్రావస్తి
C. మధ్యప్రదేశ్ – ఉజ్జయిని
D. ఒడిశా – శిశుపాల్గఢ్
Answer & explanation
Correct: C — మధ్యప్రదేశ్ – ఉజ్జయిని
అవంతి నేటి మధ్యప్రదేశ్లో భాగం; పటం ప్రకారం దాని రాజధాని ఉజ్జయిని. బీహార్–రాజగృహ జంట మగధకు, ఉత్తరప్రదేశ్–శ్రావస్తి జంట కోసలకు, ఒడిశా–శిశుపాల్గఢ్ జంట కళింగకు చెందుతాయి. మగధ, కోసల, అవంతి శక్తివంతమైన రాచరికాలు.
నిశ్చితం (A): వజ్జి, మల్ల మహాజనపదాల పనితీరును ప్రజాస్వామ్యబద్ధం అనవచ్చు.
కారణం (R): వాటిలో సభ సభ్యులే పాలకుడిని ఎన్నుకుని, ప్రధాన నిర్ణయాలను చర్చ, ఓటుతో తీసుకునేవారు.
A. A, R రెండూ సరైనవి; R అనేది A కు సరైన వివరణ
B. A, R రెండూ సరైనవి; కానీ R అనేది A కు సరైన వివరణ కాదు
C. A సరైనది, R తప్పు
D. A తప్పు, R సరైనది
Answer & explanation
Correct: A — A, R రెండూ సరైనవి; R అనేది A కు సరైన వివరణ
వజ్జి, మల్లల్లో సభ లేదా సమితికి ఎక్కువ అధికారాలు ఉండి, పాలకుడి ఎంపికతో సహా ముఖ్య నిర్ణయాలను చర్చ, అవసరమైతే ఓటు ద్వారా తీసుకునేవారు. సభ్యులే పాలకుడిని ఎన్నుకోవడం వల్లే వాటిని ప్రజాస్వామ్యబద్ధం, ప్రారంభ గణతంత్రాలు అంటారు – కాబట్టి R అనేది A కు సరైన వివరణ.
మహాజనపదాల పాలనా విధానాల గురించి సరికాని ప్రకటన ఏది?
A. మగధ, కోసల, అవంతి శక్తివంతమైన రాచరికాలు
B. రాచరికాల్లో రాజుకు మంత్రులు, పెద్దల సభ మద్దతు ఉండేది
C. గణాల్లో సభ లేదా సమితికే ఎక్కువ అధికారాలు
D. వజ్జి, మల్లల్లో రాజు పదవి తండ్రి నుండి కుమారునికి వంశపారంపర్యంగా వచ్చేది
Answer & explanation
Correct: D — వజ్జి, మల్లల్లో రాజు పదవి తండ్రి నుండి కుమారునికి వంశపారంపర్యంగా వచ్చేది
వంశపారంపర్య రాజ పదవి రాచరికాల (మగధ, కోసల, అవంతి) లక్షణం. వజ్జి, మల్ల గణాల్లో పాలకుడిని సభే ఎన్నుకునేది – అందుకే ఆ ప్రకటన సరికానిది. మిగిలినవి పాఠానికి సరిపోతాయి: శక్తివంతమైన రాచరికాలు మగధ, కోసల, అవంతి; రాజుకు మంత్రులు, పెద్దల సభ మద్దతు; గణాల్లో సభకే అధికారం.
వజ్జి, మల్ల రాజకీయ వ్యవస్థ ప్రత్యేకతలను సరిగ్గా తెలిపే జంట ఏది?
1. సమూహ నిర్ణయం ద్వారా పాలకుడిని ఎన్నుకున్నారు.
2. ఎల్లప్పుడూ పెద్ద కుమారుడినే పాలకుడిగా చేశారు.
3. ప్రధాన నిర్ణయాలు చర్చ, ఓటు ద్వారా తీసుకున్నారు.
4. ఏ సభ లేకుండా పాలకుడిని పనిచేయనిచ్చారు.
A. 1, 2
B. 2, 4
C. 1, 3
D. 3, 4
Answer & explanation
Correct: C — 1, 3
వజ్జి, మల్లల్లో సభ లేదా సమితికి ఎక్కువ అధికారం ఉండేది; పాలకుడి ఎంపిక సమూహ నిర్ణయంతో, ముఖ్య నిర్ణయాలు చర్చ, అవసరమైతే ఓటుతో జరిగేవి – కాబట్టి 1, 3 సరైనవి. పెద్ద కుమారుడికే పదవి అనేది వంశపారంపర్య రాచరికం లక్షణం; సభ లేకుండా పాలన గణ వ్యవస్థకు పూర్తి విరుద్ధం.