నూతన రాజ్యాలు, నగరాల ఆవిర్భావం (New Beginnings: Cities and States) · Practice MCQs
Free practice MCQs with answers and explanations for నూతన రాజ్యాలు, నగరాల ఆవిర్భావం (New Beginnings: Cities and States) (7వ తరగతి సోషల్ – చరిత్ర (Class 7 Social – History)). Tap an option to check instantly · page 6 of 6.
Q51Hard
వజ్జి, మల్ల రాజకీయ వ్యవస్థ ప్రత్యేకతలను సరిగ్గా తెలిపే జంట ఏది?
1. సమూహ నిర్ణయం ద్వారా పాలకుడిని ఎన్నుకున్నారు.
2. ఎల్లప్పుడూ పెద్ద కుమారుడినే పాలకుడిగా చేశారు.
3. ప్రధాన నిర్ణయాలు చర్చ, ఓటు ద్వారా తీసుకున్నారు.
4. ఏ సభ లేకుండా పాలకుడిని పనిచేయనిచ్చారు.
A. 1, 2
B. 2, 4
C. 1, 3
D. 3, 4
Answer & explanation
Correct: C — 1, 3
వజ్జి, మల్లల్లో సభ లేదా సమితికి ఎక్కువ అధికారం ఉండేది; పాలకుడి ఎంపిక సమూహ నిర్ణయంతో, ముఖ్య నిర్ణయాలు చర్చ, అవసరమైతే ఓటుతో జరిగేవి – కాబట్టి 1, 3 సరైనవి. పెద్ద కుమారుడికే పదవి అనేది వంశపారంపర్య రాచరికం లక్షణం; సభ లేకుండా పాలన గణ వ్యవస్థకు పూర్తి విరుద్ధం.
కింది ప్రకటనలను పరిశీలించండి:
1. తొలి భారతీయ నాణేలు వెండి పంచ్-మార్క్డ్ నాణేలు.
2. సాధారణంగా ప్రతి మహాజనపదం సొంత నాణేలు జారీ చేసేది.
3. పొరుగు ప్రాంతాల నాణేలను వ్యాపారంలో వాడటం నిషేధం.
సరైనవి ఏవి?
A. 1 మాత్రమే
B. 1, 2 మాత్రమే
C. 2, 3 మాత్రమే
D. 1, 3 మాత్రమే
Answer & explanation
Correct: B — 1, 2 మాత్రమే
తొలి నాణేలు మెత్తని వెండిపై చిహ్నాలు ముద్రించిన పంచ్-మార్క్డ్ నాణేలు (1 సరైనది). సాధారణంగా ప్రతి మహాజనపదం సొంత నాణేలు జారీ చేసేది (2 సరైనది). కానీ పొరుగు ప్రాంతాల నాణేలనూ వ్యాపారంలో వాడేవారు, మార్చుకునేవారు; త్వరలోనే ఇతర దేశాలతోనూ నాణేల మార్పిడి జరిగింది – కాబట్టి 3 తప్పు.
కాంస్యం కంటే ఇనుప ఆయుధాల గురించి పాఠం చెప్పిన ప్రయోజనం ఏది, దాని పర్యవసానం ఏమిటి?
A. బరువైనవి, మెరిసేవి; యుద్ధాలు పూర్తిగా ఆగిపోయాయి
B. తేలికైనవి, పదునైనవి; మహాజనపదాల మధ్య యుద్ధాలు, పొత్తులు కొత్త రాజ్యాలు-సామ్రాజ్యాలకు దారితీశాయి
C. చౌకైనవి కానీ బలహీనమైనవి; వ్యవసాయం తగ్గింది
D. బంగారంతో చేసినవి; వ్యాపారం మాత్రమే పెరిగింది
Answer & explanation
Correct: B — తేలికైనవి, పదునైనవి; మహాజనపదాల మధ్య యుద్ధాలు, పొత్తులు కొత్త రాజ్యాలు-సామ్రాజ్యాలకు దారితీశాయి
ఇనుముతో కాంస్యం కంటే తేలికైన, పదునైన కత్తులు, ఈటెలు, బాణాలు, కవచాలు తయారయ్యాయి. పొరుగు మహాజనపదాల మధ్య యుద్ధాల ఆధారాలు ఉన్నాయి; ఈ దండయాత్రలు, అప్పుడప్పుడు పొత్తులు కొత్త రాజ్యాలు, సామ్రాజ్యాల ఆవిర్భావానికి దారితీశాయి. యుద్ధాలు ఆగలేదు, ఇనుము వ్యవసాయాన్ని పెంచింది, ఆయుధాలు బంగారంతో చేసినవి కావు – కాబట్టి మిగిలిన జవాబులు తప్పు.
పాఠంలోని పోలిక పట్టిక ఆధారంగా, మొదటి పట్టణీకరణకు లేని కానీ రెండవ పట్టణీకరణకు ఉన్న లక్షణం ఏది?
A. ఇనుము, గంగా మైదానాల కేంద్రం
B. రాగి / కాంస్యం వాడకం
C. వ్యాపారం
D. నగరాలు
Answer & explanation
Correct: A — ఇనుము, గంగా మైదానాల కేంద్రం
హరప్పా (మొదటి పట్టణీకరణ) రాగి, కాంస్యంలో ప్రావీణ్యం పొంది సింధు-సరస్వతి ప్రాంతంలో వికసించింది; దానికీ వ్యాపారం, నగరాలు ఉన్నాయి. రెండవ పట్టణీకరణ గంగా మైదానాల్లో మొదలై ఇనుప లోహశాస్త్రాన్ని ప్రధాన సాంకేతికతగా వాడింది – కాబట్టి ఇనుము, గంగా మైదానాలు రెండవ దశ ప్రత్యేకతలు.
వర్ణ-కుల వ్యవస్థ గురించి కింది ప్రకటనలను పరిశీలించండి:
1. తొలినాళ్లలో అవసరమైతే ప్రజలు వృత్తులు మార్చుకున్నట్లు గ్రంథాలు, శాసనాల్లో ఆధారాలు ఉన్నాయి.
2. ఈ వ్యవస్థ బ్రిటిష్ పాలనలో మరింత కఠినమైందని పండితుల విస్తృత ఏకాభిప్రాయం.
3. భారత సమాజాన్ని ప్రభావితం చేసిన ఏకైక యంత్రాంగం వర్ణ-కుల వ్యవస్థే.
సరైనవి ఏవి?
A. 2, 3 మాత్రమే
B. 1, 3 మాత్రమే
C. 1, 2, 3
D. 1, 2 మాత్రమే
Answer & explanation
Correct: D — 1, 2 మాత్రమే
కరువు వల్ల రైతులు నగరానికి వలసపోయి వేరే వృత్తి చేపట్టడం, కొందరు బ్రాహ్మణులు వ్యాపారం / సైనిక వృత్తి చేపట్టడం వంటి ఆధారాలు ఉన్నాయి (1 సరైనది). తొలి కాలాల్లో సరళంగా ఉండి బ్రిటిష్ పాలనలో మరింత కఠినమైందని ఏకాభిప్రాయం ఉంది (2 సరైనది). అయితే ఇది ఒక్కటే యంత్రాంగం కాదని, ఇంకా చాలా ఉన్నాయని పాఠం స్పష్టం చేస్తుంది (3 తప్పు).
వర్ణాలు – వాటికి పాఠం చెప్పిన పాత్రలు జతపరచండి:
A. బ్రాహ్మణులు B. క్షత్రియులు C. వైశ్యులు D. శూద్రులు
1. వాణిజ్యం, వ్యవసాయం ద్వారా సంపద 2. జ్ఞాన పరిరక్షణ, ఆచారాలు 3. చేతివృత్తులు, కార్మికులు, సేవకులు 4. సమాజం, భూమి రక్షణ
A. A-4, B-2, C-1, D-3
B. A-2, B-1, C-4, D-3
C. A-2, B-4, C-1, D-3
D. A-2, B-4, C-3, D-1
Answer & explanation
Correct: C — A-2, B-4, C-1, D-3
పాఠం ప్రకారం బ్రాహ్మణులు జ్ఞాన పరిరక్షణ, వ్యాప్తి, ఆచారాల నిర్వహణ (A-2); క్షత్రియులు సమాజం, భూమి రక్షణ, అవసరమైతే యుద్ధం (B-4); వైశ్యులు వాణిజ్యం, వ్యాపారం, వ్యవసాయంతో సంపద పెంపు (C-1); శూద్రులు కళాకారులు, చేతివృత్తులవారు, కార్మికులు, సేవకులు (D-3).
'Caste' పదం సూచించేదాని గురించి పాఠం చెప్పిన పండితుల అభిప్రాయాల్లో లేనిది ఏది?
A. కొందరి ప్రకారం Caste = వర్ణాలు
B. చాలామంది ప్రకారం Caste = కులాలు (Jatis)
C. Caste అంటే కేవలం విదేశీ వ్యాపారుల సంఘం
D. మరికొందరి ప్రకారం Caste = మొత్తం వర్ణ-కుల వ్యవస్థ
Answer & explanation
Correct: C — Caste అంటే కేవలం విదేశీ వ్యాపారుల సంఘం
కొద్దిమంది పండితులు Caste వర్ణాలను సూచిస్తుందని, చాలామంది కులాలకు (Jatis) వర్తిస్తుందని, మరికొందరు మొత్తం వర్ణ-కుల వ్యవస్థను సూచిస్తుందని భావిస్తారు. Caste అంటే విదేశీ వ్యాపారుల సంఘం అనే అభిప్రాయం పాఠంలో లేదు; ఈ పదం 16వ శతాబ్దం CE లో పోర్చుగీస్ ప్రయాణికులు వాడిన Casta నుండి వచ్చింది.
కింది వాటిని కాలక్రమంలో అమర్చండి:
1. మహాజనపదాల ఏర్పాటు
2. హరప్పా నాగరికత అంతరించడం
3. జనపదాల ఏర్పాటు
4. మహాజనపదాలు ఉనికిలో లేకుండా పోవడం
A. 3, 2, 1, 4
B. 2, 3, 1, 4
C. 2, 1, 3, 4
D. 3, 1, 2, 4
Answer & explanation
Correct: B — 2, 3, 1, 4
హరప్పా 2వ సహస్రాబ్ది BCE ప్రారంభంలో అంతరించింది (2); ఆ సహస్రాబ్ది చివరికి జనపదాలు ఏర్పడ్డాయి (3); 8వ/7వ శతాబ్దం BCE నాటికి మహాజనపదాలు (1); సుమారు 300 BCE నాటికి అవి ఉనికిలో లేకుండా పోయాయి (4). కాబట్టి సరైన క్రమం 2, 3, 1, 4.
A. ఉత్తరాపథం వాయువ్యాన్ని గంగా మైదానాల మీదుగా తూర్పుతో కలిపింది; దక్షిణాపథం కౌశాంబి నుండి వింధ్యలు దాటి దక్షిణానికి సాగింది
B. ఉత్తరాపథం కౌశాంబి నుండి హిమాలయాలకు; దక్షిణాపథం కన్యాకుమారి నుండి శ్రీలంకకు
C. రెండూ కేవలం సైనిక మార్గాలు, వ్యాపారానికి వాడలేదు
D. రెండూ సముద్ర మార్గాలు
Answer & explanation
Correct: A — ఉత్తరాపథం వాయువ్యాన్ని గంగా మైదానాల మీదుగా తూర్పుతో కలిపింది; దక్షిణాపథం కౌశాంబి నుండి వింధ్యలు దాటి దక్షిణానికి సాగింది
1వ సహస్రాబ్ది BCE లో వాణిజ్యం, తీర్థయాత్రలు, సైనిక దండయాత్రల కోసం తెరుచుకున్న రెండు ప్రసిద్ధ మార్గాలు ఇవి. ఉత్తరాపథం వాయువ్య ప్రాంతాలను గంగా మైదానాలతో కలిపి తూర్పు భారతం వరకు సాగింది; దక్షిణాపథం కౌశాంబి నుండి వింధ్య పర్వతాలను దాటి దక్షిణానికి వెళ్లింది. ఇవి భూ మార్గాలు; కేవలం సైనిక మార్గాలు కావు.
దక్షిణ భారతం గురించి పాఠం ఆధారంగా సరికాని ప్రకటన ఏది?
A. దక్షిణాన నగరాలు సుమారు 400 BCE నుండి ఏర్పడ్డాయి
B. విలువైన రాళ్లు, బంగారం, సుగంధ ద్రవ్యాలతో విదేశాలతో వ్యాపారం జరిగింది
C. కొడుమనల్ గవ్వలు, రత్నాల పరిశ్రమల స్థలం
D. దక్షిణాది రాజ్యాల గురించి సమాచారానికి పురావస్తు ఆధారాలు మాత్రమే ఉన్నాయి, సాహిత్య ఆధారాలు లేవు
Answer & explanation
Correct: D — దక్షిణాది రాజ్యాల గురించి సమాచారానికి పురావస్తు ఆధారాలు మాత్రమే ఉన్నాయి, సాహిత్య ఆధారాలు లేవు
పురావస్తు ఆధారాలతో పాటు అత్యంత పురాతన తమిళ సాహిత్యం చోళ, చేర, పాండ్య రాజ్యాలను, వాటి రాజులను ప్రస్తావిస్తుందని పాఠం చెబుతుంది – కాబట్టి 'సాహిత్య ఆధారాలు లేవు' అనేది సరికాదు. 400 BCE నుండి నగరాలు, విదేశీ వ్యాపారం, కొడుమనల్ పరిశ్రమలు – ఇవన్నీ పాఠానికి సరిపోతాయి.
వజ్జి, మల్ల రాజకీయ వ్యవస్థ ప్రత్యేకతలను సరిగ్గా తెలిపే జంట ఏది?
1. సమూహ నిర్ణయం ద్వారా పాలకుడిని ఎన్నుకున్నారు.
2. ఎల్లప్పుడూ పెద్ద కుమారుడినే పాలకుడిగా చేశారు.
3. ప్రధాన నిర్ణయాలు చర్చ, ఓటు ద్వారా తీసుకున్నారు.
4. ఏ సభ లేకుండా పాలకుడిని పనిచేయనిచ్చారు.