జనపదాలు – అర్థం, ఆవిర్భావం (Janapadas)

Correct: B — ప్రజలు అడుగు పెట్టిన (స్థిరపడిన) చోటు

జన అంటే ప్రజలు, పద అంటే అడుగు – జనపద అంటే ప్రజలు అడుగు పెట్టిన చోటు, అంటే స్థిరపడిన ప్రాంతం. ఒకే భాష, ఆచారాలు ఉన్న వంశం ఒక భూభాగంతో ముడిపడినప్పుడు అది జనపదం అయింది. కోట, నది ఒడ్డు గ్రామం, వ్యాపారుల సంఘం ఈ పదానికి అర్థాలు కావు.

Correct: A — 2వ సహస్రాబ్ది BCE చివరి నాటికి

హరప్పా పట్టణాలు అంతరించాక 2వ సహస్రాబ్ది BCE చివరి నాటికి ఉత్తర భారతంలో ప్రాంతీయ సంస్కృతులు వంశాలుగా, జనపదాలుగా పునర్వ్యవస్థీకరణ చెందాయి. 3వ సహస్రాబ్ది BCE హరప్పా వైభవ కాలం; 1వ, 5వ శతాబ్దాలు CE సామ్రాజ్యాల తర్వాతి కాలం.

Correct: D — సభ లేదా సమితి

ప్రతి జనపదంలో సభ లేదా సమితి అనే సభ ఉండేది; అక్కడ వంశానికి సంబంధించిన విషయాలు చర్చించేవారు. ఈ పదాలు మొదట వేదాల్లో కనిపిస్తాయి. పంచాయతీ సమితి, గ్రామ సచివాలయం ఆధునిక పాలనా విభాగాలు; మంత్రిపరిషత్ రాజు సలహాదారుల బృందం, వంశ సభ కాదు.

Correct: D — రాజు సభల సలహా తీసుకోవాలి; కొన్ని గ్రంథాల ప్రకారం అసమర్థ రాజును సభ తొలగించవచ్చు

జనపద రాజు స్వతంత్రంగా లేదా ఇష్టానుసారంగా పాలించకూడదు; మంత్రులు, అధికారులతో పాటు సభల సలహా తీసుకోవాలి. కొన్ని గ్రంథాల ప్రకారం అసమర్థ రాజును సభ తొలగించవచ్చు – అయితే అది స్థిరపడిన చట్టం అని చెప్పలేమని పాఠం హెచ్చరిస్తుంది. ప్రతి జనపదానికి రాజు ఉండేవాడు కాబట్టి మిగిలినవి తప్పు.

Correct: C — వేదాల్లో

సభ, సమితి అనే పదాలు మొదట భారతదేశపు అత్యంత పురాతన గ్రంథాలైన వేదాల్లో కనిపిస్తాయని పాఠం గుర్తు చేస్తుంది. అర్థశాస్త్రం, అశోకుని శాసనాలు, సంగం సాహిత్యం అన్నీ వేదాల కంటే తర్వాతి కాలపు రచనలు; కాబట్టి ఈ పదాలు మొదట కనిపించిన చోటు అవి కావు.

Correct: C — ఉజ్జయిని

సభ, సమితి, రాజు – మూడూ జనపదాల పాలనా వ్యవస్థకు సంబంధించిన భాగాలు: రాజు నాయకుడు, సభ / సమితి వంశ విషయాలు చర్చించే మండలి. ఉజ్జయిని ఒక ప్రదేశం – అవంతి మహాజనపద రాజధాని; పాలనా సంస్థ కాదు. కాబట్టి ఉజ్జయిని భిన్నమైనది.

Correct: D — 1, 2 మాత్రమే

వంశాలు ఒక భూభాగంతో ముడిపడి జనపదాలు అయ్యాయి (1 సరైనది); సభ్యుల్లో ఎక్కువమంది వంశ పెద్దలే అని భావించవచ్చని పాఠం చెబుతుంది (2 సరైనది). అసమర్థ రాజును సభ తొలగించవచ్చని కొన్ని గ్రంథాలు చెప్పినా, అది స్థిరపడిన చట్టం అని అర్థం కాదని, ఆ కాలపు సమాచారం అసంపూర్ణమని పాఠం హెచ్చరిస్తుంది – కాబట్టి 3 తప్పు.