వస్తు మార్పిడి నుండి ద్రవ్యం వరకు (From Barter to Money) · Practice MCQs
Free practice MCQs with answers and explanations for వస్తు మార్పిడి నుండి ద్రవ్యం వరకు (From Barter to Money) (7వ తరగతి సోషల్ – ఆర్థిక జీవనం (Class 7 Social – Economic Life)). Tap an option to check instantly · page 5 of 6.
Q41Hard
ద్రవ్యం ఆవిర్భావానికి దారితీసిన పరిస్థితులపై సరైన వ్యాఖ్యలు: (1) మార్పిడి చేసే వస్తువుల రకాలు, సంఖ్య పెరగడం (2) వస్తు మార్పిడి జరిగే దూరాలు ఎక్కువవడం (3) ప్రభుత్వం వస్తు మార్పిడిని చట్టం ద్వారా నిషేధించడం
A. 1, 3 మాత్రమే
B. 2, 3 మాత్రమే
C. 1, 2 మాత్రమే
D. 1, 2, 3
Answer & explanation
Correct: C — 1, 2 మాత్రమే
మార్పిడి చేసే వస్తువుల రకాలు, సంఖ్య పెరిగి, వస్తు మార్పిడి దూరాలు ఎక్కువైనప్పుడు సాధారణ వినిమయ మాధ్యమం అవసరమై ద్రవ్యం వచ్చిందని పాఠ్యపుస్తకం చెబుతుంది (1, 2 సరైనవి). వస్తు మార్పిడిని చట్టంతో నిషేధించారనే ప్రస్తావన లేదు – జున్బీల్ మేళాలో నేటికీ కొనసాగుతోంది, కాబట్టి 3 తప్పు.
వ్యాఖ్యలు: (1) వస్తు మార్పిడి వినిమయానికి తొలి రూపం (2) లావాదేవీ అంటే ప్రజల మధ్య జరిగే వ్యాపారం, ముఖ్యంగా కొనడం-అమ్మడం (3) సరుకులు అంటే అమ్మలేని, కేవలం వాడుకునే వస్తువులు. సరైనవి ఏవి?
A. 1, 3 మాత్రమే
B. 1, 2 మాత్రమే
C. 2, 3 మాత్రమే
D. 1, 2, 3
Answer & explanation
Correct: B — 1, 2 మాత్రమే
వస్తు మార్పిడి వినిమయానికి తొలి రూపం (1 సరైనది); లావాదేవీ అంటే ప్రజల మధ్య కొనడం-అమ్మడం వంటి వ్యాపారం (2 సరైనది). సరుకులు (Commodities) అంటే వ్యాపారం చేయగల, కొనగల, అమ్మగల ఉత్పత్తులు – కాబట్టి ‘అమ్మలేని’ అనే వ్యాఖ్య 3 తప్పు.
రాయ్ రాళ్లు (యాప్ దీవి), టెవావ్ (సాల్మన్ దీవులు), గవ్వలు – ఇవన్నీ ప్రాచీన కాలంలో ద్రవ్యంగా వాడిన తాకగలిగే సహజ/వస్తు రూపాలు. UPI 2016 నాటి డిజిటల్ చెల్లింపు పద్ధతి – ఎలక్ట్రానిక్ రూపంలోని అమూర్త ద్రవ్యం కాబట్టి ఇదే భిన్నమైనది.
వ్యాఖ్య (A): ఇద్దరూ ఒకరి వస్తువును మరొకరు కోరుకున్నా వస్తు మార్పిడి విఫలం కావచ్చు. కారణం (R): రెండు వస్తువులను ఏ నిష్పత్తిలో మార్చాలో నిర్ణయించే సాధారణ ప్రామాణిక విలువ కొలమానం లేదు.
A. A, R రెండూ సరైనవి; కానీ A కు R సరైన వివరణ కాదు
B. A సరైనది, R తప్పు
C. A తప్పు, R సరైనది
D. A, R రెండూ సరైనవి; A కు R సరైన వివరణ
Answer & explanation
Correct: D — A, R రెండూ సరైనవి; A కు R సరైన వివరణ
ద్వంద్వ కోరికలు కలిసినా, ఎంత నిష్పత్తిలో మార్చాలో తేలకపోతే నష్టం అనిపించిన వ్యక్తి మార్పిడికి ఒప్పుకోడు (A సరైనది). దానికి కారణమే సాధారణ ప్రామాణిక విలువ కొలమానం లేకపోవడం (R సరైనది, A ను వివరిస్తుంది). ద్రవ్యం ధరల ద్వారా ఈ కొలమానాన్ని అందిస్తుంది.
వస్తు మార్పిడి పరిమితుల గురించి సరికాని వ్యాఖ్య ఏది?
A. తనకు కావలసింది ఇవ్వగల, తన వస్తువు కావలసిన వ్యక్తిని వెతకాలి
B. ఒకే అవసరానికి వరుసగా ఎన్నో మార్పిడులు చేయాల్సి రావచ్చు
C. ప్రతి మార్పిడిలో న్యాయమైన పరిమాణంపై చర్చ అవసరం
D. వస్తు మార్పిడిలో ప్రతి వస్తువుకూ స్థిరమైన, అందరూ అంగీకరించిన ధర ఉండేది
Answer & explanation
Correct: D — వస్తు మార్పిడిలో ప్రతి వస్తువుకూ స్థిరమైన, అందరూ అంగీకరించిన ధర ఉండేది
వస్తు మార్పిడిలో అందరూ అంగీకరించే విలువ కొలమానం లేదు, అందుకే స్థిరమైన ధర లేదు – ఆ వ్యాఖ్య తప్పు. తగిన వ్యక్తిని వెతకాల్సి రావడం (ద్వంద్వ కోరికలు), ఎద్దు→గోధుమ→చెప్పులు వంటి వరుస మార్పిడులు, ప్రతిసారీ న్యాయమైన పరిమాణంపై చర్చ – ఇవన్నీ పాఠ్యపుస్తకం చెప్పిన నిజమైన పరిమితులు.
రైతు ఎద్దును గోధుమ బస్తాలుగా మార్చుకున్నాడు. దీని వల్ల ఏ సమస్య కొంత తగ్గింది, ఏ కొత్త సమస్య తలెత్తింది?
A. మన్నిక తగ్గింది; తరలింపు సమస్య తలెత్తింది
B. ద్వంద్వ కోరికలు పూర్తిగా తొలగాయి; కొత్త సమస్య లేదు
C. తరలింపు/విభాజ్యత కొంత తగ్గాయి; మన్నిక సమస్య తలెత్తింది
D. విలువ కొలమానం ఏర్పడింది; విభాజ్యత సమస్య తలెత్తింది
Answer & explanation
Correct: C — తరలింపు/విభాజ్యత కొంత తగ్గాయి; మన్నిక సమస్య తలెత్తింది
గోధుమలను భాగాలుగా విభజించి వేర్వేరు చోట్ల ఇవ్వవచ్చు, ఎద్దు కంటే సులభంగా తీసుకెళ్లవచ్చు – అలా సమస్యలో కొంత భాగం పరిష్కారమైంది. కానీ గోధుమలు ఎక్కువ కాలం నిల్వ ఉండవు, మగ్గిపోతాయి, ఎలుకలు తింటాయి – ఇదే మన్నిక సమస్య అని పాఠ్యపుస్తకం చెబుతుంది. ద్వంద్వ కోరికలు, విలువ కొలమాన సమస్యలు అలాగే ఉన్నాయి.
వ్యాఖ్యలు: (1) విభాజ్యత అంటే వస్తువును ముక్కలుగా విభజించగల సామర్థ్యం (2) తరలింపు అంటే వస్తువు ఎక్కువ కాలం పాడవకుండా ఉండటం (3) మన్నిక వల్ల వస్తువును ఎక్కువ కాలం నిల్వ చేయవచ్చు. సరైనవి ఏవి?
A. 1, 2 మాత్రమే
B. 1, 3 మాత్రమే
C. 2, 3 మాత్రమే
D. 1, 2, 3
Answer & explanation
Correct: B — 1, 3 మాత్రమే
విభాజ్యత నిర్వచనం (1) సరైనది; మన్నిక వల్ల ఎక్కువ కాలం నిల్వ చేయవచ్చు (3) సరైనది. వ్యాఖ్య 2 మన్నిక నిర్వచనాన్ని తరలింపుకు అంటగట్టింది – తరలింపు అంటే ఒక చోటు నుంచి మరో చోటుకు మోసుకెళ్లగల సామర్థ్యం, కాబట్టి 2 తప్పు.
A. ఇది మేఘాలయలోని షిల్లాంగ్లో ఏటా ఒక్కరోజు జరుగుతుంది
B. ఇది అస్సాంలోని మోరిగావ్ జిల్లాలో జరుగుతుంది
C. ఇది మూడు రోజుల వార్షిక సామాజిక-సాంస్కృతిక ఉత్సవం
D. ఇది అగ్ని పూజతో ప్రారంభమవుతుంది
Answer & explanation
Correct: A — ఇది మేఘాలయలోని షిల్లాంగ్లో ఏటా ఒక్కరోజు జరుగుతుంది
జున్బీల్ మేళా అస్సాంలోని మోరిగావ్ జిల్లా జున్బీల్లో ఏటా మూడు రోజులు జరుగుతుంది, సర్వ శ్రేయస్సు కోసం అగ్ని పూజతో మొదలవుతుంది. మేఘాలయ తెగలు (ఖాసీ, జయంతియా) పాల్గొన్నా, మేళా షిల్లాంగ్లో ఒక్కరోజు జరిగేది కాదు – అదే తప్పు వ్యాఖ్య.
ఇంటింటికీ వచ్చే విక్రేత పాత దుస్తులకు బదులుగా కొత్త పాత్రలు ఇచ్చే పద్ధతి గురించి సరైన వ్యాఖ్యలు: (1) ఇది నేటి వస్తు మార్పిడికి ఉదాహరణ (2) గృహస్థులకు అక్కర్లేని వస్తువులు వదులుతాయి (3) విక్రేత ఆ దుస్తులను మళ్లీ అమ్మవచ్చు, వేరే విధంగా వాడవచ్చు లేదా రీసైకిల్ చేయవచ్చు
A. 1, 2, 3
B. 1, 2 మాత్రమే
C. 2, 3 మాత్రమే
D. 1 మాత్రమే
Answer & explanation
Correct: A — 1, 2, 3
పాత దుస్తులు–కొత్త పాత్రల మార్పిడి ఏళ్లుగా కొనసాగుతున్న నేటి వస్తు మార్పిడి ఉదాహరణ. గృహస్థులు అక్కర్లేని వస్తువులు వదిలించుకుంటారు; విక్రేతలు వాటిని తిరిగి అమ్మగల, వేరే విధంగా వాడగల, రీసైకిల్ చేయగల సామగ్రిగా సేకరిస్తారు – ఇరువురికీ లాభం. కాబట్టి మూడు వ్యాఖ్యలూ సరైనవే.
జతపరచండి: (P) వినిమయ మాధ్యమం (Q) విలువ నిల్వ (R) వాయిదా చెల్లింపుల ప్రమాణం. 1-₹100 పుస్తకానికి ఇప్పుడు ₹50, తర్వాత ₹50 2-ద్వంద్వ కోరికలు అవసరం లేకుండా కొనడం-అమ్మడం 3-పాడయ్యే గోధుమలకు బదులు డబ్బు దాచడం
A. P-1, Q-2, R-3
B. P-3, Q-1, R-2
C. P-2, Q-1, R-3
D. P-2, Q-3, R-1
Answer & explanation
Correct: D — P-2, Q-3, R-1
వినిమయ మాధ్యమంగా ద్రవ్యం ద్వంద్వ కోరికల అవసరం లేకుండా కొనుగోళ్లు, అమ్మకాలు సాధ్యం చేస్తుంది (P-2). మగ్గిపోయే గోధుమలకు బదులు డబ్బు దాచుకోవడం విలువ నిల్వ (Q-3). మిగిలిన మొత్తం తర్వాత చెల్లించడానికి డబ్బును అంగీకరించడం వాయిదా చెల్లింపుల ప్రమాణం (R-1).
ద్రవ్యం ఆవిర్భావానికి దారితీసిన పరిస్థితులపై సరైన వ్యాఖ్యలు: (1) మార్పిడి చేసే వస్తువుల రకాలు, సంఖ్య పెరగడం (2) వస్తు మార్పిడి జరిగే దూరాలు ఎక్కువవడం (3) ప్రభుత్వం వస్తు మార్పిడిని చట్టం ద్వారా నిషేధించడం