వస్తు మార్పిడి నుండి ద్రవ్యం వరకు (From Barter to Money) · Practice MCQs
Free practice MCQs with answers and explanations for వస్తు మార్పిడి నుండి ద్రవ్యం వరకు (From Barter to Money) (7వ తరగతి సోషల్ – ఆర్థిక జీవనం (Class 7 Social – Economic Life)). Tap an option to check instantly · page 6 of 6.
Q51Hard
వ్యాఖ్య (A): ద్రవ్యం వస్తు-సేవలను ధరల రూపంలో పోల్చడానికి వీలు కల్పిస్తుంది. కారణం (R): ద్రవ్యం వస్తు-సేవల విలువను లెక్కించే సాధారణ కొలమానం (Common Denomination) గా పనిచేస్తుంది.
A. A, R రెండూ సరైనవి; కానీ A కు R సరైన వివరణ కాదు
B. A సరైనది, R తప్పు
C. A, R రెండూ సరైనవి; A కు R సరైన వివరణ
D. A తప్పు, R సరైనది
Answer & explanation
Correct: C — A, R రెండూ సరైనవి; A కు R సరైన వివరణ
ద్రవ్యం అందరికీ ఒకే కొలమానం (సాధారణ కొలమానం) కావడం వల్లే ప్రతి వస్తువు, సేవ విలువను రూపాయల్లో చెప్పి ఒకదానితో ఒకటి పోల్చగలం. కాబట్టి A, R రెండూ సరైనవి, R నేరుగా A ను వివరిస్తుంది. వస్తు మార్పిడిలో ఈ కొలమానం లేకపోవడమే పెద్ద లోపం.
వ్యాఖ్యలు: (1) పూర్వకాలంలో నాణేల ముద్రణ, జారీ పూర్తిగా పాలకుల నియంత్రణలో ఉండేవి (2) శక్తిమంతమైన పాలకుల నాణేలు ఇతర రాజ్యాల్లోనూ చెల్లుబాటై వర్తకాన్ని సులభం చేశాయి (3) కార్షాపణాలపై ముద్రించిన చిహ్నాలను ‘అణాలు’ అనేవారు. సరైనవి ఏవి?
A. 2, 3 మాత్రమే
B. 1, 2 మాత్రమే
C. 1, 3 మాత్రమే
D. 1, 2, 3
Answer & explanation
Correct: B — 1, 2 మాత్రమే
నాణేల ముద్రణ, జారీ పాలకుల పూర్తి నియంత్రణలో ఉండేవి (1 సరైనది); శక్తిమంతుల నాణేలు ఇతర రాజ్యాల్లోనూ ఆమోదం పొంది భౌగోళిక ప్రాంతాల మధ్య వర్తకాన్ని సులభం చేశాయి (2 సరైనది). కార్షాపణాలపై చిహ్నాలను ‘రూపాలు’ అనేవారు, ‘అణాలు’ కాదు – అణా బ్రిటిష్ కాలపు 1/16 రూపాయి నాణెం, కాబట్టి 3 తప్పు.
పుదుక్కోట్టై (తమిళనాడు), కేరళల్లో రోమన్ బంగారు నాణేలు దొరకడం ఆధారంగా పండితులు తీసిన నిర్ధారణ ఏది?
A. రోమన్లు దక్షిణ భారతాన్ని పాలించారు
B. దక్షిణ భారత సముద్ర వర్తకం ప్రపంచంతో జరిగింది, అది భారతదేశానికి అనుకూలంగా ఉంది
C. భారతీయులు సొంత నాణేలు తయారుచేయలేదు
D. రోమ్ భారత్ నుంచి బంగారం దిగుమతి చేసుకుంది
Answer & explanation
Correct: B — దక్షిణ భారత సముద్ర వర్తకం ప్రపంచంతో జరిగింది, అది భారతదేశానికి అనుకూలంగా ఉంది
రోమన్ బంగారు నాణేలు దక్షిణ భారతంలో పెద్ద సంఖ్యలో దొరకడం – రోమ్ భారత వస్తువులకు బంగారంతో చెల్లించిందని, అంటే సముద్ర వాణిజ్యం భారతదేశానికి అనుకూలంగా ఉందని పండితులు తేల్చారు. రోమన్ పాలన లేదు; భారతీయులు కార్షాపణాలు, చాళుక్య నాణేలు వంటి సొంత నాణేలు తయారుచేశారు; బంగారం భారత్‌కు వచ్చింది, భారత్ నుంచి వెళ్లలేదు.
Correct: A — గవ్వలు → లోహ నాణేలు → అధికారిక కాగితపు ద్రవ్యం → డెబిట్/క్రెడిట్ కార్డులు → UPI
కాలరేఖ: వస్తు మార్పిడి (క్రీ.పూ. 6000), గవ్వలు (సుమారు క్రీ.పూ. 1000), లోహ నాణేలు (సుమారు క్రీ.పూ. 600), అధికారిక కాగితపు ద్రవ్యం (1861), డెబిట్/క్రెడిట్ కార్డులు (1980), UPI (2016). మిగిలిన క్రమాల్లో నాణేలు-గవ్వలు లేదా కార్డులు-UPI స్థానాలు తారుమారయ్యాయి.
C. పై రెండు గీతలు జాతీయ పతాకం, సమాన గుర్తును సూచిస్తాయి
D. దీన్ని ఐఐటీ మద్రాస్‌కు చెందిన ఉదయ కుమార్ రూపొందించారు
Answer & explanation
Correct: D — దీన్ని ఐఐటీ మద్రాస్‌కు చెందిన ఉదయ కుమార్ రూపొందించారు
₹ గుర్తు రూపకర్త ఉదయ కుమార్ ఐఐటీ బొంబాయి (ముంబై)కి చెందినవారు, ఐఐటీ మద్రాస్ కాదు – అదే తప్పు వ్యాఖ్య. 2010లో ప్రభుత్వం స్వీకరించడం, ‘र’ + ‘R’ కలయిక, పైన రెండు గీతలు జాతీయ పతాకం, సమానత్వ చిహ్నాన్ని సూచించడం – ఇవన్నీ సరైనవి.
కింది నాణేలను పాఠ్యపుస్తకంలోని తేదీల ప్రకారం పాత నుంచి కొత్తకు అమర్చండి: (1) ఒక అణా (2) పావు అణా (3) ఒక పైసా (4) అర్ధ అణా
A. 4, 2, 1, 3
B. 2, 1, 4, 3
C. 2, 4, 1, 3
D. 3, 2, 4, 1
Answer & explanation
Correct: C — 2, 4, 1, 3
చిత్రం 9.13లో పావు అణా 1918, అర్ధ అణా 1942, ఒక అణా 1943, ఒక పైసా 1945 నాటివి. కాబట్టి పాత నుంచి కొత్తకు క్రమం: పావు అణా (2) → అర్ధ అణా (4) → ఒక అణా (1) → ఒక పైసా (3). మిగిలిన క్రమాల్లో 1918, 1942 తేదీలు తారుమారయ్యాయి.
కౌటిల్యుని అర్థశాస్త్రం ప్రకారం పొరుగువారికి సహాయం చేయడంలో విఫలమైతే జరిమానా 100 పణాలు, వార్షిక జీతం 60 పణాలు. దీని నుంచి తీసుకోదగిన సరైన నిర్ధారణ ఏది?
A. పణం విలువ చాలా తక్కువ, జరిమానాకు అర్థం లేదు
B. జీతాలు ధాన్యంలో ఇవ్వడం నిషేధం
C. పరస్పర సహాయం అనే సామాజిక విలువకు ఏడాది జీతం కంటే ఎక్కువ ప్రాధాన్యం ఇచ్చారు
D. జరిమానాలు నాణేలతో కాకుండా ధాన్యంతో వసూలు చేసేవారు
Answer & explanation
Correct: C — పరస్పర సహాయం అనే సామాజిక విలువకు ఏడాది జీతం కంటే ఎక్కువ ప్రాధాన్యం ఇచ్చారు
ఏడాది జీతం 60 పణాలైతే, పొరుగువారికి సాయం చేయకపోతే 100 పణాల జరిమానా – అంటే ఏడాదిన్నర జీతానికి పైగా. ఇది పరస్పర సహాయాన్ని బలంగా ప్రోత్సహించిందని తెలుపుతుంది. పైగా 60 పణాల జీతానికి బదులు రోజుకు ఒక ఆఢకం (సుమారు 3 కిలోల) ధాన్యం ఇవ్వవచ్చని చెప్పడం – ధాన్య జీతం నిషేధం కాదని, పణానికి గణనీయమైన విలువ ఉందని చూపుతుంది.
వ్యాఖ్యలు: (1) భారత కరెన్సీ నోట్ల ముఖ విలువల్లో ₹200 కూడా ఉంది (2) చిన్న ముఖ విలువలకు నాణేలు, పెద్ద ముఖ విలువలకు నోట్లు వాడతారు (3) RBI తో పాటు రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు కూడా చట్టబద్ధంగా కరెన్సీ జారీ చేయవచ్చు. సరైనవి ఏవి?
A. 2, 3 మాత్రమే
B. 1, 2 మాత్రమే
C. 1, 3 మాత్రమే
D. 1, 2, 3
Answer & explanation
Correct: B — 1, 2 మాత్రమే
పాఠ్యపుస్తకం జాబితాలో ₹10, ₹20, ₹50, ₹100, ₹200, ₹500 నోట్లు ఉన్నాయి (1 సరైనది); చిన్న విలువలకు నాణేలు, పెద్ద విలువలకు కాగితపు కరెన్సీ (2 సరైనది). RBI తప్ప మరెవరూ కరెన్సీ జారీ చేయడం చట్టబద్ధం కాదు – రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలకూ ఆ అధికారం లేదు, కాబట్టి 3 తప్పు.
వ్యాఖ్య (A): QR కోడ్ స్కాన్ చేసి చెల్లిస్తే డబ్బు నేరుగా విక్రేత బ్యాంకు ఖాతాలోకి వెళ్తుంది. కారణం (R): QR కోడ్‌లో డబ్బు స్వీకరించే వ్యక్తి బ్యాంకు ఖాతా సమాచారం ఉంటుంది.
A. A, R రెండూ సరైనవి; A కు R సరైన వివరణ
B. A, R రెండూ సరైనవి; కానీ A కు R సరైన వివరణ కాదు
C. A సరైనది, R తప్పు
D. A తప్పు, R సరైనది
Answer & explanation
Correct: A — A, R రెండూ సరైనవి; A కు R సరైన వివరణ
QR (Quick Response) కోడ్ నలుపు-తెలుపు చతురస్రాల సమూహం; అందులో డబ్బు స్వీకరించేవారి బ్యాంకు ఖాతా సమాచారం ఉంటుంది (R సరైనది). అందుకే స్కాన్ చేసి చెల్లించిన మొత్తం నేరుగా విక్రేత ఖాతాకు చేరుతుంది (A సరైనది). R నేరుగా A ను వివరిస్తుంది.
జతపరచండి: (P) మూర్త (Tangible) ద్రవ్యం (Q) అమూర్త (Intangible) ద్రవ్యం (R) వస్తు ద్రవ్యం. 1-UPI, నెట్ బ్యాంకింగ్ 2-నాణేలు, కాగితపు నోట్లు 3-గవ్వలు, ఉప్పు, పశువులు
A. P-1, Q-2, R-3
B. P-3, Q-1, R-2
C. P-2, Q-3, R-1
D. P-2, Q-1, R-3
Answer & explanation
Correct: D — P-2, Q-1, R-3
నాణేలు, నోట్లు తాకగల మూర్త ద్రవ్యం (P-2); UPI, నెట్ బ్యాంకింగ్ వంటి ఎలక్ట్రానిక్ రూపం తాకలేని అమూర్త/డిజిటల్ ద్రవ్యం (Q-1); గవ్వలు, ఉప్పు, పశువులు వస్తు మార్పిడి కాలపు వస్తు ద్రవ్యాలు (R-3). ఈ క్రమం ద్రవ్య పరిణామాన్ని కూడా చూపుతుంది.
వ్యాఖ్య (A): ద్రవ్యం వస్తు-సేవలను ధరల రూపంలో పోల్చడానికి వీలు కల్పిస్తుంది. కారణం (R): ద్రవ్యం వస్తు-సేవల విలువను లెక్కించే సాధారణ కొలమానం (Common Denomination) గా పనిచేస్తుంది.