ద్రవ్య పరిణామ క్రమం – కాలరేఖ, అణా, ₹ గుర్తు (Journey of Money in India)
Free practice MCQs with answers and explanations for ద్రవ్య పరిణామ క్రమం – కాలరేఖ, అణా, ₹ గుర్తు (Journey of Money in India) in వస్తు మార్పిడి నుండి ద్రవ్యం వరకు (From Barter to Money). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
భారత ప్రభుత్వం రూపాయి గుర్తు (₹)ను ఏ సంవత్సరంలో స్వీకరించింది?
A. 2016
B. 2010
C. 1947
D. 2021
Answer & explanation
Correct: B — 2010
రూపాయి గుర్తు ₹ను భారత ప్రభుత్వం 2010లో స్వీకరించింది; దీన్ని ఐఐటీ బొంబాయికి చెందిన ఉదయ కుమార్ రూపొందించారు. 2016 UPI ప్రారంభ సంవత్సరం (పాఠ్య కాలరేఖ), 1947 స్వాతంత్ర్యం, 2021 – 75 ఏళ్ల స్వాతంత్ర్య చిహ్నంతో ₹20 నాణెం విడుదలైన సంవత్సరం.
ఒక అణా = రూపాయిలో 1/16వ వంతు; అంటే 16 అణాలు కలిస్తే ఒక రూపాయి. 1947లో ఒక అణాతో డజను అరటిపండ్లు కొనగలిగేవారని పాఠ్యపుస్తకం చెబుతుంది. 1/100 అనేది నేటి పైసా-రూపాయి సంబంధం (దశాంశ పద్ధతి), అణాది కాదు.
పాఠ్యపుస్తకంలోని ‘భారతదేశంలో ద్రవ్య పరిణామం’ కాలరేఖ ప్రకారం అధికారిక కాగితపు ద్రవ్యం ఏ సంవత్సరం దగ్గర చూపారు?
A. 1861
B. 1980
C. 2016
D. క్రీ.పూ. 600
Answer & explanation
Correct: A — 1861
కాలరేఖ (చిత్రం 9.10)లో అధికారిక కాగితపు ద్రవ్యం 1861 వద్ద, డెబిట్/క్రెడిట్ కార్డుల డిజిటల్ ద్రవ్యం 1980 వద్ద, UPI 2016 వద్ద ఉన్నాయి; లోహ నాణేలు సుమారు క్రీ.పూ. 600 నుంచి. (కాగితపు నోట్ల ప్రవేశం 18వ శతాబ్దం చివర బ్యాంకుల ద్వారా జరిగినా, అధికారిక కాగితపు ద్రవ్యం 1861.)
రూపాయి గుర్తు (₹) పైభాగంలోని రెండు సమాంతర అడ్డగీతలు దేనిని సూచిస్తాయి?
A. రెండు టంకశాలలు
B. హిందీ, ఇంగ్లీష్ భాషలు
C. నాణెం, నోటు
D. జాతీయ పతాకం, ‘సమానత్వ’ (=) చిహ్నం
Answer & explanation
Correct: D — జాతీయ పతాకం, ‘సమానత్వ’ (=) చిహ్నం
ఉదయ కుమార్ రూపొందించిన ₹ గుర్తు దేవనాగరి ‘र’, రోమన్ ‘R’ ల కలయిక; పైన ఉన్న రెండు సమాంతర గీతలు జాతీయ పతాకాన్ని, ‘సమానత్వ’ చిహ్నాన్ని సూచిస్తాయి. నేటి నాణేలపై హిందీ, ఇంగ్లీష్ రెండూ ఉంటాయి – కానీ అది ఈ గీతల అర్థం కాదు.
2021లో భారత స్వాతంత్ర్యానికి 75 ఏళ్లు పూర్తయిన సందర్భంగా ప్రత్యేక చిహ్నంతో విడుదల చేసిన నాణెం ముఖ విలువ ఎంత (పాఠ్యపుస్తకం చిత్రం 9.14)?
A. ₹10
B. ₹5
C. ₹2
D. ₹20
Answer & explanation
Correct: D — ₹20
ముఖ్యమైన జాతీయ సంఘటనలకు గుర్తుగా ప్రత్యేక నాణేలు ముద్రిస్తారు; 2021లో 75 ఏళ్ల స్వాతంత్ర్య చిహ్నంతో ₹20 నాణెం విడుదల చేశారని పాఠ్యపుస్తకం చూపింది. ₹10, ₹5, ₹2 కూడా నేటి నాణేల ముఖ విలువలే, కానీ ఈ ప్రత్యేక చిహ్నం ₹20 నాణెంపై ఉంది.
Correct: A — గవ్వలు → లోహ నాణేలు → అధికారిక కాగితపు ద్రవ్యం → డెబిట్/క్రెడిట్ కార్డులు → UPI
కాలరేఖ: వస్తు మార్పిడి (క్రీ.పూ. 6000), గవ్వలు (సుమారు క్రీ.పూ. 1000), లోహ నాణేలు (సుమారు క్రీ.పూ. 600), అధికారిక కాగితపు ద్రవ్యం (1861), డెబిట్/క్రెడిట్ కార్డులు (1980), UPI (2016). మిగిలిన క్రమాల్లో నాణేలు-గవ్వలు లేదా కార్డులు-UPI స్థానాలు తారుమారయ్యాయి.
C. పై రెండు గీతలు జాతీయ పతాకం, సమాన గుర్తును సూచిస్తాయి
D. దీన్ని ఐఐటీ మద్రాస్‌కు చెందిన ఉదయ కుమార్ రూపొందించారు
Answer & explanation
Correct: D — దీన్ని ఐఐటీ మద్రాస్‌కు చెందిన ఉదయ కుమార్ రూపొందించారు
₹ గుర్తు రూపకర్త ఉదయ కుమార్ ఐఐటీ బొంబాయి (ముంబై)కి చెందినవారు, ఐఐటీ మద్రాస్ కాదు – అదే తప్పు వ్యాఖ్య. 2010లో ప్రభుత్వం స్వీకరించడం, ‘र’ + ‘R’ కలయిక, పైన రెండు గీతలు జాతీయ పతాకం, సమానత్వ చిహ్నాన్ని సూచించడం – ఇవన్నీ సరైనవి.
కింది నాణేలను పాఠ్యపుస్తకంలోని తేదీల ప్రకారం పాత నుంచి కొత్తకు అమర్చండి: (1) ఒక అణా (2) పావు అణా (3) ఒక పైసా (4) అర్ధ అణా
A. 4, 2, 1, 3
B. 2, 1, 4, 3
C. 2, 4, 1, 3
D. 3, 2, 4, 1
Answer & explanation
Correct: C — 2, 4, 1, 3
చిత్రం 9.13లో పావు అణా 1918, అర్ధ అణా 1942, ఒక అణా 1943, ఒక పైసా 1945 నాటివి. కాబట్టి పాత నుంచి కొత్తకు క్రమం: పావు అణా (2) → అర్ధ అణా (4) → ఒక అణా (1) → ఒక పైసా (3). మిగిలిన క్రమాల్లో 1918, 1942 తేదీలు తారుమారయ్యాయి.