వస్తు మార్పిడి నుండి ద్రవ్యం వరకు (From Barter to Money) · Practice MCQs

Correct: A — వస్తు మార్పిడి పద్ధతి (Barter System)

ద్రవ్యం లేకుండా ఒక వస్తువు లేదా సేవ ఇచ్చి బదులుగా మరొకటి తీసుకోవడమే వస్తు మార్పిడి పద్ధతి; ఇది వినిమయానికి తొలి రూపం. వాయిదా చెల్లింపు, డిజిటల్ చెల్లింపు రెండూ ద్రవ్యంతోనే జరుగుతాయి; టోకు వర్తకం అంటే పెద్ద మొత్తాల్లో కొనడం-అమ్మడం, దానికీ ద్రవ్యం వాడతారు.

Correct: D — ప్లాస్టిక్ కార్డులు

గవ్వలు, ఉప్పు, తేయాకు, పొగాకు, వస్త్రం, పశువులు (ఆవులు, మేకలు, గుర్రాలు, గొర్రెలు), విత్తనాలను వస్తు మార్పిడిలో వినిమయానికి వాడారని పాఠ్యపుస్తకం చెబుతుంది. ప్లాస్టిక్ కార్డులు (డెబిట్/క్రెడిట్ కార్డులు) ఆధునిక డిజిటల్ ద్రవ్య సాధనాలు – భారత కాలరేఖలో 1980 నాటివి.

Correct: C — రాయ్ రాళ్లు (Rai stones)

మైక్రోనేషియా దేశంలోని యాప్ దీవిలో భారీ రాతి చక్రాలైన రాయ్ రాళ్లను ద్రవ్యంగా వాడారు. తజడెరో అజ్‌టెక్ రాగి ద్రవ్యం (మెక్సికో), టెవావ్ పక్షి ఈకల ఎర్రని చుట్ట (సాల్మన్ దీవులు), కార్షాపణాలు ప్రాచీన భారత లోహ నాణేలు – కాబట్టి అవి సరిపోవు.

Correct: B — జాన్ మేనార్డ్ కీన్స్

అధ్యాయం 9 ప్రారంభంలో ఈ మాటను 20వ శతాబ్దపు ఆర్థికవేత్త జాన్ మేనార్డ్ కీన్స్ పేరుతో ఇచ్చారు. ఆడమ్ స్మిత్ 18వ శతాబ్దపు ఆర్థికవేత్త – అతని మాట మార్కెట్ల అధ్యాయంలో ఉంది. కౌటిల్యుడు అర్థశాస్త్ర రచయిత; నౌరోజీ సంపద తరలింపు సిద్ధాంతానికి ప్రసిద్ధుడు.

Correct: B — ద్వంద్వ యాదృచ్ఛిక కోరికలు (Double Coincidence of Wants)

ఇద్దరికీ ఒకరి వస్తువు మరొకరికి కావలసిన పరిస్థితే ద్వంద్వ యాదృచ్ఛిక కోరికలు; వస్తు మార్పిడి జరగాలంటే ఇది తప్పనిసరి, కానీ దొరకడం అరుదు. విలువ నిల్వ, వాయిదా చెల్లింపు ద్రవ్యం విధులు; విభాజ్యత అంటే వస్తువును భాగాలుగా విభజించగల సామర్థ్యం.

Correct: A — విలువను కొలిచే సాధారణ ప్రామాణిక కొలమానం లేకపోవడం

అందరూ అంగీకరించే విలువ కొలమానం (ధర) లేనందున ఒక వస్తువు విలువను మరో వస్తువుతో పోల్చడం కష్టమవుతుంది; నష్టం అనిపిస్తే ఒకరు మార్పిడికి ఒప్పుకోరు. ద్రవ్యం ఈ కొలమాన విధిని నిర్వర్తిస్తుంది. వస్తువుల సంఖ్య, బ్యాంకులు, ప్రభుత్వ నియంత్రణ ఈ సమస్యకు మూల కారణం కాదు.

Correct: D — తరలింపు (Portability)

ఒక వస్తువును సులభంగా మోసుకెళ్లగలగడమే తరలింపు (Portability); ఎద్దును ప్రతిచోటుకు తీసుకెళ్లడం కష్టం కాబట్టి వస్తు మార్పిడిలో ఇది సమస్య. మన్నిక అంటే ఎక్కువ కాలం నిలిచే లక్షణం, విభాజ్యత అంటే ముక్కలుగా విభజించగలగడం, ముద్రణ అంటే నాణేల తయారీ.

Correct: C — మన్నిక (Durability) సమస్య

ఎక్కువ కాలం నిలిచి, నష్టాన్ని తట్టుకోలేని వస్తువును దాచుకోలేం – ఇదే మన్నిక సమస్య; గోధుమలు మగ్గిపోవడం దీనికి పాఠ్య ఉదాహరణ. ఎద్దులో కొంత భాగం ఇవ్వలేకపోవడం విభాజ్యత సమస్య, ఎద్దును మోసుకెళ్లడం తరలింపు సమస్య; అవి నిల్వకు సంబంధించినవి కావు.

Correct: C — అస్సాం

జున్‌బీల్ మేళా అస్సాంలోని మోరిగావ్ జిల్లా జున్‌బీల్‌లో ఏటా మూడు రోజులు జరిగే సామాజిక-సాంస్కృతిక ఉత్సవం; ఇక్కడ ఇప్పటికీ వస్తు మార్పిడి జరుగుతుంది. మణిపూర్ ఇమా కైథల్ (మహిళల మార్కెట్)కు ప్రసిద్ధి – అది డబ్బుతో నడిచే మార్కెట్; ఒడిశా, సిక్కింలకు ఈ మేళాతో సంబంధం లేదు.

Correct: B — చంద్రుడు, చిత్తడి నేల

అస్సామీలో ‘జున్’ అంటే చంద్రుడు, ‘బీల్’ అంటే చిత్తడి నేల (Wetland) – అందుకే జున్‌బీల్ పేరు. సూర్యుడు-నది, అగ్ని-కొండ, చంద్రుడు-అడవి జతలు తప్పు. మేళా అగ్ని పూజతో మొదలవుతుంది కాబట్టి ‘అగ్ని’ అనే పదం గందరగోళం కలిగించవచ్చు, కానీ అది పేరు అర్థం కాదు.