మన చుట్టూ మార్పులు (Changes Around Us) · Practice MCQs

Correct: B — జ్వలన ఉష్ణోగ్రత (Ignition temperature)

ఒక పదార్థం మంటలు అంటుకునే కనిష్ఠ ఉష్ణోగ్రత జ్వలన ఉష్ణోగ్రత. భూతద్దంతో కేంద్రీకరించిన సూర్యకాంతి కాగితాన్ని ఈ ఉష్ణోగ్రతకు చేర్చి మండించింది. ద్రవీభవన స్థానం ఘనం ద్రవంగా మారే ఉష్ణోగ్రత, బాష్పీభవన స్థానం ద్రవం ఆవిరయ్యే ఉష్ణోగ్రత – ఇవి మండటానికి సంబంధించినవి కావు.

Correct: C — ఇంధనం, ఆక్సిజన్, ఉష్ణం

దహనం జరగాలంటే దహనశీల పదార్థం (ఇంధనం), ఆక్సిజన్, ఇంధనాన్ని జ్వలన ఉష్ణోగ్రతకు చేర్చే ఉష్ణం – మూడూ కావాలి; దీన్నే అగ్ని త్రిభుజం అంటారు. నీరు మంటను ఆర్పుతుంది, అవసరం కాదు. నైట్రోజన్, కార్బన్ డయాక్సైడ్ దహనానికి తోడ్పడవు.

Correct: D — భౌతిక, రసాయన మార్పులు రెండూ

కొవ్వొత్తిలో మైనం కరగడం, ఆవిరవడం, గట్టిపడటం భౌతిక మార్పులు; మైనం ఆవిరి మండి కొత్త పదార్థాలు, ఉష్ణం, కాంతి ఇవ్వడం రసాయన మార్పు. కాబట్టి కొవ్వొత్తి వెలగడంలో రెండు రకాల మార్పులూ జరుగుతాయి. ఒక్కటే అనడం అసంపూర్ణం.

Correct: D — మైఖేల్ ఫారడే

19వ శతాబ్దంలో మైఖేల్ ఫారడే "కొవ్వొత్తి రసాయన చరిత్ర" అనే ఉపన్యాస పరంపర ఇచ్చాడు; శాస్త్ర అధ్యయనానికి పరిచయం చేయడానికి కొవ్వొత్తి సరైన వస్తువని నమ్మాడు. లెవోయిజర్ 1789లో మూలకాలను వర్గీకరించాడు; న్యూటన్ చలన నియమాలకు ప్రసిద్ధుడు; హాడ్జ్‌కిన్ విటమిన్ B12 నిర్మాణం కనుగొన్నారు.

Correct: C — మొక్కజొన్న గింజల నుంచి పాప్‌కార్న్ చేయడం

పాప్‌కార్న్ చేశాక దాన్ని మళ్లీ మొక్కజొన్న గింజగా మార్చలేం – ఇది వెనక్కి మార్చలేని మార్పు. మంచు కరిగిన నీటిని మళ్లీ గడ్డకట్టించవచ్చు; రుమాలు మడత విప్పవచ్చు; చుట్టిన చాపను మళ్లీ పరచవచ్చు – ఇవన్నీ వెనక్కి మార్చగల మార్పులు.

Correct: B — వెనక్కి మార్చగల భౌతిక మార్పు

ఆవిరి, నీరు ఒకే పదార్థానికి చెందిన వేర్వేరు స్థితులు; సాంద్రీకరణంలో స్థితి మాత్రమే మారుతుంది, కొత్త పదార్థం రాదు. నీటిని మళ్లీ ఆవిరిగా మార్చవచ్చు కాబట్టి ఇది వెనక్కి మార్చగల భౌతిక మార్పు. కాబట్టి "ఆవిరిని సాంద్రీకరించి నీరు సేకరించడం రసాయన మార్పు" అనే ప్రవచనం తప్పు.

Correct: A — పాలు పెరుగుగా మారడం

పాలు పెరుగుగా మారడం, పండ్లు పండటం, వంట చేయడం మనకు ఉపయోగపడే కోరదగిన మార్పులు. ఇనుము తుప్పు పట్టడం, నిల్వ ఉంచిన ఆహారం పాడవడం నష్టం కలిగించే కోరదగని మార్పులు. పెయింట్ ఆరేటప్పుడు విడుదలయ్యే పదార్థాలు వాతావరణ కాలుష్యం కలిగిస్తాయి.

Correct: A — రుతువుల మార్పు

నిర్ణీత కాలానికి మళ్లీ మళ్లీ జరిగే మార్పులు ఆవర్తన (Periodic) మార్పులు – రుతువుల మార్పు, పగలు-రాత్రి వీటికి ఉదాహరణలు. భూకంపాలు, అగ్నిపర్వత విస్ఫోటనాలు ఎప్పుడు జరుగుతాయో నిర్ణీత క్రమం లేదు – అనావర్తన మార్పులు. కాగితం కాలడం ఒక్కసారి జరిగే రసాయన మార్పు.

Correct: C — అవక్షేపాలు (Sediments)

పెద్ద రాళ్లు భౌతిక మార్పుల వల్ల ముక్కలై కొండల అడుగున పోగుపడిన ఇసుక, మట్టి, రాళ్ల కుప్పలను అవక్షేపాలు అంటారు. శిలాజాలు ప్రాచీన జీవుల అవశేషాలు; ఖనిజాలు సహజ రసాయన పదార్థాలు; కంపోస్ట్ ఆహార, ఆకు వ్యర్థాలు కుళ్లి ఏర్పడే ఎరువు.

Correct: D — క్రమక్షయం (Erosion)

రాతి గులకరాళ్లు, మట్టి, అవక్షేపాలు ముక్కలై గాలి, ప్రవహించే నీటి వల్ల తరలిపోవడం క్రమక్షయం; నదుల్లో, సరస్సుల్లో సన్నని ఇసుక పేరుకోవడానికి ఇదే కారణం. దహనం, తుప్పు రసాయన మార్పులు; జ్వలనం మంటలు అంటుకోవడం – వీటికి పదార్థం తరలింపుతో సంబంధం లేదు.