మన చుట్టూ మార్పులు (Changes Around Us) · Practice MCQs

Correct: D — పరిమాణం, ఆకారం, వాసన లేదా ఇతర ధర్మాలు

కృత్యం 5.1 పరిశీలనల ద్వారా మార్పులు పదార్థం లేదా వస్తువు పరిమాణం, ఆకారం, వాసన లేదా ఇతర ధర్మాల్లో జరగవచ్చని పాఠం తెలుపుతుంది – ఉదా: మొగ్గ పువ్వవడం (ఆకారం), అరటిపండు వాసన. "కేవలం" ఒక్క లక్షణమే అని చెప్పే ఎంపికలు మార్పుల పరిధిని తప్పుగా కుదించాయి.

Correct: B — మళ్లీ ఊదని బెలూన్ రాదు, అయినా రబ్బరు అదే – భౌతిక మార్పు

పగిలిన బెలూన్‌ను మళ్లీ ఊదని బెలూన్‌గా పొందలేం, కానీ బెలూన్ రబ్బరు అదే రబ్బరు – కొత్త పదార్థం ఏర్పడలేదు. అందుకే ఇది భౌతిక మార్పు. భౌతిక మార్పు ఎప్పుడూ వెనక్కి వచ్చేదే కానవసరం లేదని ఇది చూపుతుంది. ఆక్సిజన్‌తో చర్య లేదు కాబట్టి దహనం కాదు.

Correct: D — కాగితం మడత, మంచు కరగడం, తాడు మెలితిప్పడం

కాగితం మడత, మంచు కరగడం, తాడు మెలితిప్పడం – మూడింటిలోనూ కొత్త పదార్థం ఏర్పడదు; ఆకారం లేదా స్థితి మాత్రమే మారుతుంది. ఇతర సమూహాల్లో కాగితం కాలడం, తుప్పు, పాలు పెరుగవడం, మెగ్నీషియం మండటం, ఇడ్లీ, పండ్లు పండటం, కంపోస్ట్ వంటి రసాయన మార్పులు కలిసి ఉన్నాయి.

Correct: D — కాల్షియం హైడ్రాక్సైడ్ + కార్బన్ డయాక్సైడ్ → కాల్షియం కార్బొనేట్ + నీరు

సున్నపు నీరు అంటే కాల్షియం హైడ్రాక్సైడ్; అది కార్బన్ డయాక్సైడ్‌తో చర్య జరిపి నీటిలో కరగని తెల్లని కాల్షియం కార్బొనేట్, కొద్దిగా నీరు ఇస్తుంది – అందుకే పాలలా మారుతుంది. ఇతర సమీకరణాల్లో పదార్థాలు తారుమారు లేదా కార్బన్ డయాక్సైడ్ లేకపోవడం వల్ల అవి తప్పు.

Correct: B — నిమ్మరసం + వంటసోడా

నిమ్మరసం లేదా వెనిగర్ వంటసోడాతో (సోడియం హైడ్రోజన్ కార్బొనేట్) చర్య జరిపి కార్బన్ డయాక్సైడ్ విడుదల చేస్తాయి; అది సున్నపు నీటిని పాలలా మారుస్తుంది. వెనిగర్ + ఉప్పు, నిమ్మరసం + వెనిగర్ మిశ్రమాల్లో వంటసోడా లేదు కాబట్టి CO₂ రాదు. వంటసోడాను నీటిలో వేస్తే బుడగలు రావని పాఠం సూచిస్తుంది.

Correct: D — కొత్త పదార్థాలు ఏర్పడే ప్రక్రియ రసాయన చర్య; దాన్ని సంక్షిప్తంగా రాసేది రసాయన సమీకరణం

పాఠం ప్రకారం కొత్త పదార్థాలు రసాయన చర్య అనే ప్రక్రియ ద్వారా ఏర్పడతాయి; ఆ చర్యను సంక్షిప్త రూపంలో రాయడాన్ని రసాయన సమీకరణం అంటారు (ఉదా: కాల్షియం హైడ్రాక్సైడ్ + CO₂ → కాల్షియం కార్బొనేట్ + నీరు). కొత్త పదార్థం ఏర్పడకపోతే అది భౌతిక మార్పు; సమీకరణం కొలిచే పరికరం కాదు.

Correct: A — గ్లాసులో ఆక్సిజన్ నిరంతర సరఫరా లేకపోవడం

కప్పిన కొవ్వొత్తికి గాలి నిరంతర సరఫరా ఉండదు; దహనానికి తోడ్పడే గాలి భాగం ఆక్సిజన్ కాబట్టి అది తగ్గగానే మంట ఆరుతుంది. గ్లాసులో ఏర్పడిన కార్బన్ డయాక్సైడ్‌ను సున్నపు నీటితో నిర్ధారించవచ్చు. మైనం గట్టిపడటం, సూర్యకాంతి ఇక్కడ కారణాలు కావు; నైట్రోజన్ దహనానికి తోడ్పడదు.

Correct: D — కొవ్వొత్తి మైనం నుంచి

పాఠం ప్రకారం ఆ కార్బన్ డయాక్సైడ్ మైనంలోని కార్బన్, గాలిలోని ఆక్సిజన్ కలవడం వల్ల ఏర్పడింది. గాజు గ్లాసు, పెట్రీ డిష్ మండవు, చర్యలో పాల్గొనవు. సున్నపు నీటిని CO₂ ఉనికిని పరీక్షించడానికే వాడతారు – అది CO₂ కు మూలం కాదు, CO₂ తో చర్య జరిపే పదార్థం.

Correct: A — చెక్క, కాగితం, పత్తి, కిరోసిన్

దహన చర్యకు లోనయ్యే పదార్థాలు దహనశీల పదార్థాలు; పాఠం చెక్క, కాగితం, పత్తి, కిరోసిన్‌ను ఉదాహరణలుగా ఇస్తుంది. గాజు, రాయి, ఇసుక, నీరు, ఉప్పు, సుద్ద సాధారణంగా మండవు. చివరి సమూహంలో కాగితం, కిరోసిన్ దహనశీలమైనా గాజు, నీరు కలిసి ఉండటంతో అది సరికాదు.

Correct: C — కేంద్రీకరించిన కాంతి కాగితాన్ని జ్వలన ఉష్ణోగ్రతకు చేరుస్తుంది

భూతద్దం సూర్యకిరణాలను చిన్న, ప్రకాశవంతమైన బిందువుగా కేంద్రీకరించి కాగితాన్ని క్రమంగా వేడి చేస్తుంది; ఉష్ణోగ్రత జ్వలన ఉష్ణోగ్రత చేరగానే కాగితం మండుతుంది. భూతద్దం ఆక్సిజన్‌ను పెంచదు; కాగితం కరగదు; కేవలం చిన్న ప్రాంతంలో పడటం కాదు, ఉష్ణోగ్రత పెరగడమే ముఖ్యం.