భారతదేశ సాంస్కృతిక మూలాలు (Cultural Roots of India) · Practice MCQs

Correct: A — వేర్లు, కాండం, కొమ్మలు ఉన్న ప్రాచీన చెట్టు

భారతీయ సంస్కృతిని ఒక ప్రాచీన చెట్టుతో పోల్చారు – వేర్లు ఒకే కాండాన్ని పోషిస్తాయి, కాండం నుండి కళ, సాహిత్యం, విజ్ఞానం, వైద్యం వంటి కొమ్మలు వస్తాయి. కొమ్మలు వేరుగా కనిపించినా ఒకే కాండంతో కలిసి ఉంటాయి. పాఠం చివర మర్రి చెట్టును చక్కని గుర్తుగా చెప్పారు; నది, పర్వతం, భవనం పోలికలు పాఠంలో లేవు.

Correct: D — నిజమైన జ్ఞానం

సుభాషితం ప్రకారం దొంగలు దోచుకోలేనిది, రాజులు స్వాధీనం చేసుకోలేనిది, బరువు లేనిది, వాడేకొద్దీ పెరిగేది నిజమైన జ్ఞానం. బంగారాన్ని దొంగలు దోచుకోవచ్చు, భూములను–అధికారాన్ని రాజులు లాక్కోవచ్చు – అందుకే అవి ఈ వర్ణనకు సరిపోవు.

Correct: C — ఋగ్వేదం

నాలుగు వేదాలు – ఋగ్వేదం, యజుర్వేదం, సామవేదం, అథర్వవేదం. వీటిలో అతి ప్రాచీనమైనది ఋగ్వేదం; దీని కాలాన్ని నిపుణులు క్రీ.పూ. 5వ నుండి 2వ సహస్రాబ్ది మధ్య సూచించారు. మిగతా మూడూ వేదాలే కానీ ఋగ్వేదం తర్వాతివి.

Correct: B — తెలుసుకోవడం

'విద్' అంటే తెలుసుకోవడం (to know). అందుకే 'విద్య' అనే మాట కూడా దీని నుండే వచ్చింది. వేదాలను నోటితో పఠించారు, రాయలేదు – కాబట్టి 'రాయడం' అర్థం సరిపోదు. పాడటం, పూజించడం వేదాల్లో ఉన్నా పదం అర్థం కాదు.

Correct: B — ఋషికలు (rishikas)

వేద సూక్తాలను ఋషులు (పురుష ద్రష్టలు), ఋషికలు (స్త్రీ ద్రష్టలు) సంస్కృత భాష తొలి రూపంలో రచించారు. భిక్షుణులు బౌద్ధ సంఘంలోని స్త్రీ సన్యాసులు; తీర్థంకరులు జైన సంప్రదాయానికి చెందినవారు. ఉపనిషత్తుల్లోని గార్గి కూడా ఒక ఋషిక.

Correct: A — అగ్ని (అగ్ని దేవుడు)

పాఠం ప్రకారం రోజువారీ క్రతువులు సాధారణంగా అగ్నికి – అంటే అగ్నితో ముడిపడిన దేవుడికి – ప్రార్థనలు, సమర్పణలు. కాలక్రమంలో ఈ క్రతువులు (యజ్ఞాలు) మరింత క్లిష్టంగా మారాయి. ఇంద్రుడు, వరుణుడు కూడా వైదిక దేవతలే కానీ రోజువారీ క్రతువులకు చెప్పినది అగ్ని; యముడు నచికేత కథలోని మృత్యు దేవుడు.

Correct: D — నేను బ్రహ్మన్‌ను (నేను దివ్యమైనవాడిని)

'అహం బ్రహ్మాస్మి' = 'నేను బ్రహ్మన్‌ను', అంటే నేను దివ్యమైనవాడిని. 'నీవే అది' అనేది 'తత్ త్వమ్ అసి' అర్థం; 'అన్ని జీవులూ సుఖంగా' అనేది 'సర్వే భవంతు సుఖినః'; చివరి ఎంపిక ఋగ్వేదంలోని 'ఏకం సత్ విప్రా బహుధా వదంతి' భావం.

Correct: C — అన్ని జీవులూ సుఖంగా, రోగాలు–దుఃఖం లేకుండా ఉండాలి

'సర్వే భవంతు సుఖినః' అంటే 'అన్ని జీవులూ సుఖంగా ఉండాలి'; అందరూ రోగాలు, దుఃఖం లేకుండా ఉండాలని కోరుతుంది. ప్రతి జీవిలోని ఆత్మ బ్రహ్మన్‌తో ఒక్కటే, కాబట్టి అన్నీ అనుసంధానమై ఉన్నాయి అనే ఉపనిషత్ భావనే దీనికి ఆధారం. ఇది ఒక్కరి కోసం లేదా యుద్ధ విజయం కోసం చేసే ప్రార్థన కాదు.

Correct: C — ఉద్దాలక ఆరుణి

ఋషి ఉద్దాలక ఆరుణి తన కుమారుడు శ్వేతకేతును వేదాలు నేర్చుకోవడానికి గురుకులానికి పంపాడు. యాజ్ఞవల్క్యుడు జనకుడి సభలో చర్చలో పాల్గొన్న ఋషి; జనకుడు ఆ చర్చ ఏర్పాటు చేసిన రాజు; నచికేత యముడిని ప్రశ్నించిన బాలుడు.

Correct: B — యముడు (మృత్యు దేవుడు)

కోపంలో తండ్రి "నిన్ను యముడికి ఇస్తాను" అనడంతో నచికేత యమలోకానికి వెళ్లి, చాలా సేపు ఎదురుచూసి యముడిని కలిశాడు. పట్టు వదలని బాలుడికి యముడు ఆత్మ అమరమని వివరించాడు. ఇంద్రుడు, అగ్ని వైదిక దేవతలు; జనకుడు గార్గి కథలోని రాజు.