ఆలోచనతో ఆహారం (Mindful Eating) · Practice MCQs

Correct: C — అయోడిన్

గాయిటర్ అయోడిన్ లోపం వల్ల వస్తుంది; దీని ముఖ్య లక్షణం మెడ ముందు భాగంలో వాపు. ఇనుము లోపం వల్ల రక్తహీనత, కాల్షియం లోపం వల్ల బలహీన ఎముకలు, దంత క్షయం వస్తాయి. అయోడైజ్డ్ ఉప్పు వాడటం గాయిటర్ నివారణకు సులభమైన మార్గం.

Correct: D — ఇనుము (Iron)

ఇనుము రక్తంలో ముఖ్యమైన భాగం. ఇది లోపిస్తే రక్తహీనత వస్తుంది – బలహీనత, ఆయాసం దాని లక్షణాలు. ఆకుకూరలు, బీట్‌రూట్, దానిమ్మ ఇనుముకు మూలాలు. అయోడిన్ లోపం గాయిటర్, కాల్షియం లోపం ఎముకల సమస్యలు కలిగిస్తాయి; విటమిన్ D ఖనిజం కాదు.

Correct: A — రక్షక పోషకాలు (Protective nutrients)

విటమిన్లు, ఖనిజాలు శరీరాన్ని రోగాల నుండి కాపాడి ఆరోగ్యంగా ఉంచుతాయి కాబట్టి వాటిని రక్షక పోషకాలు అంటారు. శక్తి ఇచ్చేవి కార్బోహైడ్రేట్లు, కొవ్వులు; శరీర నిర్మాణం చేసేవి ప్రోటీన్లు. పీచు పదార్థం అసలు పోషకమే ఇవ్వదు.

Correct: B — కొలుతూర్ గోపాలన్

కొలుతూర్ గోపాలన్ (1918–2019) భారతదేశంలో పోషకాహార పరిశోధనకు నాంది పలికారు; ఆయన సర్వేలు మధ్యాహ్న భోజన పథకానికి దారితీశాయి. జేమ్స్ లిండ్ స్కర్వీపై పరిశీలన చేసిన స్కాట్లాండ్ వైద్యుడు. సి.వి. రామన్ భౌతిక శాస్త్రవేత్త, స్వామినాథన్ హరిత విప్లవంతో సంబంధం ఉన్నవారు.

Correct: C — పలుచని అయోడిన్ ద్రావణం

పిండిపదార్థ పరీక్షలో ఆహారంపై 2–3 చుక్కల పలుచని అయోడిన్ ద్రావణం వేస్తారు; నీలి-నలుపు రంగు వస్తే పిండిపదార్థం ఉన్నట్లు. కాపర్ సల్ఫేట్, కాస్టిక్ సోడా ద్రావణాలు ప్రోటీన్ పరీక్షకు వాడతారు. ఉప్పు నీటితో ఏ పోషకాన్నీ ఈ విధంగా గుర్తించలేం.

Correct: D — ఊదా (Violet)

ఆహార ద్రావణానికి కాపర్ సల్ఫేట్, తర్వాత కాస్టిక్ సోడా కలిపి కొంతసేపు ఉంచితే ఊదా రంగు వస్తే ప్రోటీన్ ఉన్నట్లు. నీలి-నలుపు రంగు అయోడిన్‌తో పిండిపదార్థ పరీక్షలో వస్తుంది. ఆకుపచ్చ, పసుపు రంగులు ఈ పాఠంలోని ఏ పరీక్షకూ సూచిక కాదు.

Correct: A — FSSAI

FSSAI అంటే Food Safety and Standards Authority of India; ఇది భారతదేశంలో ఆహార నాణ్యతను నియంత్రించే ప్రభుత్వ సంస్థ అని పాఠం చెబుతుంది. ISRO అంతరిక్ష పరిశోధన సంస్థ, NCERT విద్యా పరిశోధన సంస్థ, ICMR వైద్య పరిశోధన మండలి – ఇవి ఆహార నాణ్యత నియంత్రణ సంస్థలు కావు.

Correct: B — పొటాటో వేఫర్లు, కార్బొనేటెడ్ పానీయాలు

జంక్ ఫుడ్‌లో చక్కెర, కొవ్వు ఎక్కువ, ప్రోటీన్లు, విటమిన్లు, ఖనిజాలు, పీచు చాలా తక్కువ. పాఠం పొటాటో వేఫర్లు, క్యాండీ బార్లు, కార్బొనేటెడ్ పానీయాలను ఉదాహరణలుగా ఇచ్చింది. వేయించిన శనగల్లో ప్రోటీన్, పీచు ఎక్కువ; పండ్లు, పప్పు అన్నం ఆరోగ్యకర ఆహారం.

Correct: C — పోషక ధాన్యాలు (Nutri-cereals)

జొన్న, సజ్జ, రాగి, సాంవా వంటి చిరుధాన్యాల్లో విటమిన్లు, ఇనుము, కాల్షియం వంటి ఖనిజాలు, పీచు ఎక్కువ కాబట్టి వీటిని Nutri-cereals అంటారు. ఇవి పప్పు ధాన్యాలు గానీ నూనె గింజలు గానీ కావు; పోషకాలు ఎక్కువ కాబట్టి జంక్ అనడం తప్పు.

Correct: D — ఫుడ్ మైల్స్ (Food miles)

ఉత్పత్తి స్థలం (పొలం) నుండి మన కంచం వరకు ఆహారం ప్రయాణించే మొత్తం దూరాన్ని ఫుడ్ మైల్స్ అంటారు. ఫుడ్ చైన్ జీవుల మధ్య ఆహార సంబంధం, ఫోర్టిఫికేషన్ పోషకాలు కలపడం, ఫుడ్ ప్రిజర్వేషన్ ఆహారాన్ని నిల్వ చేయడం – ఇవి దూరాన్ని సూచించవు.