Free practice MCQs with answers and explanations for ఖనిజ లవణాలు – గాయిటర్, అయోడైజ్డ్ ఉప్పు, రక్తహీనత (Minerals and Deficiency Disorders) in ఆలోచనతో ఆహారం (Mindful Eating). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
మెడ ముందు భాగంలో వాపు (గాయిటర్) ఏ ఖనిజ లోపం వల్ల వస్తుంది?
A. ఇనుము
B. కాల్షియం
C. అయోడిన్
D. సోడియం
Answer & explanation
Correct: C — అయోడిన్
గాయిటర్ అయోడిన్ లోపం వల్ల వస్తుంది; దీని ముఖ్య లక్షణం మెడ ముందు భాగంలో వాపు. ఇనుము లోపం వల్ల రక్తహీనత, కాల్షియం లోపం వల్ల బలహీన ఎముకలు, దంత క్షయం వస్తాయి. అయోడైజ్డ్ ఉప్పు వాడటం గాయిటర్ నివారణకు సులభమైన మార్గం.
రక్తంలో ముఖ్య భాగమై, లోపిస్తే రక్తహీనత (Anaemia) కలిగించే ఖనిజం ఏది?
A. అయోడిన్ (Iodine)
B. కాల్షియం (Calcium)
C. విటమిన్ D
D. ఇనుము (Iron)
Answer & explanation
Correct: D — ఇనుము (Iron)
ఇనుము రక్తంలో ముఖ్యమైన భాగం. ఇది లోపిస్తే రక్తహీనత వస్తుంది – బలహీనత, ఆయాసం దాని లక్షణాలు. ఆకుకూరలు, బీట్రూట్, దానిమ్మ ఇనుముకు మూలాలు. అయోడిన్ లోపం గాయిటర్, కాల్షియం లోపం ఎముకల సమస్యలు కలిగిస్తాయి; విటమిన్ D ఖనిజం కాదు.
1960లలో హిమాలయ ప్రాంతం, ఉత్తర మైదానాల్లో గాయిటర్ ఎక్కువగా కనిపించడానికి కారణం ఏమిటి?
A. అక్కడ ఎక్కువ ఉప్పు తినడం
B. అక్కడ సూర్యరశ్మి తక్కువగా ఉండటం
C. ఆ ప్రాంత నేలలో అయోడిన్ తక్కువగా ఉండటం
D. అక్కడ పండ్లు తక్కువ తినడం
Answer & explanation
Correct: C — ఆ ప్రాంత నేలలో అయోడిన్ తక్కువగా ఉండటం
ఆ ప్రాంతాల నేలలో అయోడిన్ తక్కువ కావడంతో అక్కడి ఆహారం, నీటిలో కూడా అయోడిన్ లోపించింది; దాంతో గాయిటర్ ఎక్కువైంది. ఉప్పుకు అయోడిన్ కలిపి అయోడైజ్డ్ ఉప్పు వాడటంతో లక్షణాలు తగ్గాయి. సూర్యరశ్మి లోపం విటమిన్ D కి, పండ్ల లోపం విటమిన్ C కి సంబంధించినవి.
పాఠ్యపుస్తక చార్టు ప్రకారం అయోడిన్కు మూలాలు కానిది ఏది?
A. సముద్ర నాచు (Seaweed)
B. సింఘాడా (Water chestnut)
C. అయోడైజ్డ్ ఉప్పు
D. బీట్రూట్
Answer & explanation
Correct: D — బీట్రూట్
చార్టు 3.5లో అయోడిన్ మూలాలుగా సముద్ర నాచు, సింఘాడా (నీటి చెస్ట్నట్), అయోడైజ్డ్ ఉప్పు ఇచ్చారు. బీట్రూట్ను ఆకుకూరలు, దానిమ్మతో పాటు ఇనుము (Iron) మూలంగా ఇచ్చారు. అందుకే బీట్రూట్ అయోడిన్ మూలాల జాబితాలో సరిపోదు.
కాలు ఎముక విరిగిన ఒక రోగికి డాక్టర్ కాల్షియం మాత్రలతో పాటు విటమిన్ D సిరప్ కూడా ఇచ్చారు. విటమిన్ D ఎందుకు?
A. విటమిన్ D రక్తాన్ని పెంచుతుంది
B. విటమిన్ D గాయాన్ని క్రిముల నుండి కాపాడుతుంది
C. శరీరం కాల్షియంను గ్రహించడానికి విటమిన్ D సహాయపడుతుంది
D. విటమిన్ D నొప్పి తగ్గించే మందు
Answer & explanation
Correct: C — శరీరం కాల్షియంను గ్రహించడానికి విటమిన్ D సహాయపడుతుంది
కాల్షియం ఎముకలు, దంతాలను బలంగా ఉంచుతుంది కాబట్టి విరిగిన ఎముక అతుక్కోవడానికి కాల్షియం ఇచ్చారు. కానీ ఆ కాల్షియంను శరీరం గ్రహించాలంటే విటమిన్ D అవసరం అని చార్టు 3.5 చెబుతుంది. రక్తం పెంచేది ఇనుము; విటమిన్ D నొప్పి మందు కాదు.
A. అగరియాలు – గుజరాత్లో సముద్రపు నీటి నుండి ఉప్పు
B. అపతాని తెగ – టాప్యో ఉప్పు
C. ఇనుము లోపం – రక్తహీనత
D. అపతాని తెగ – లిటిల్ రాన్ ఆఫ్ కచ్లో ఉప్పు తయారీ
Answer & explanation
Correct: D — అపతాని తెగ – లిటిల్ రాన్ ఆఫ్ కచ్లో ఉప్పు తయారీ
లిటిల్ రాన్ ఆఫ్ కచ్ (గుజరాత్) లో సముద్రపు నీటి నుండి ఉప్పు తయారు చేసేది అగరియాలు అనే గిరిజన సమాజం. అపతాని తెగ అరుణాచల్ ప్రదేశ్కు చెందినది; వీరు టాప్యో అనే ఉప్పు తయారు చేస్తారు. ఇనుము లోపం – రక్తహీనత సరైన జత. కాబట్టి 'అపతాని తెగ – లిటిల్ రాన్ ఆఫ్ కచ్లో ఉప్పు తయారీ' జతే తప్పు.