అయస్కాంతాల అన్వేషణ (Exploring Magnets) · Practice MCQs
Free practice MCQs with answers and explanations for అయస్కాంతాల అన్వేషణ (Exploring Magnets) (6వ తరగతి సైన్స్ (Class 6 Science – Semester 1)). Tap an option to check instantly · page 6 of 6.
Q51Hard
కృత్యం 4.3లో అయస్కాంతం ఆగిన గీత ఉత్తర-దక్షిణ దిశ అని ఎలా నిర్ధారించవచ్చని పాఠం సూచిస్తుంది?
A. గాలి వీచే దిశ ఆధారంగా
B. నీడ పొడవు కొలిచి
C. సూర్యుడు ఉదయించే (తూర్పు), అస్తమించే (పడమర) దిశ ఆధారంగా
D. అయస్కాంతం రంగు ఆధారంగా
Answer & explanation
Correct: C — సూర్యుడు ఉదయించే (తూర్పు), అస్తమించే (పడమర) దిశ ఆధారంగా
సూర్యుడు ఉదయించే, అస్తమించే దిశలు గమనిస్తే తూర్పు, పడమర గురించి సుమారుగా తెలుస్తుంది; దాని ఆధారంగా అయస్కాంతం ఆగిన గీత ఉత్తర-దక్షిణ దిశ అని గుర్తించవచ్చని పాఠం చెబుతుంది. గాలి దిశ మారుతూ ఉంటుంది; అయస్కాంతం రంగు దిశను సూచించదు.
A. అయస్కాంతాన్ని వేలాడదీస్తే – ఉత్తర-దక్షిణ దిశలో ఆగుతుంది
B. ఆర్కిటిక్ టెర్న్ – భూ అయస్కాంతత్వంతో వలస
C. భూమి – పెద్ద అయస్కాంతంలా ప్రవర్తిస్తుంది
D. ఇనుప కడ్డీని వేలాడదీస్తే – ఎప్పుడూ ఉత్తర-దక్షిణ దిశలో ఆగుతుంది
Answer & explanation
Correct: D — ఇనుప కడ్డీని వేలాడదీస్తే – ఎప్పుడూ ఉత్తర-దక్షిణ దిశలో ఆగుతుంది
సాధారణ ఇనుప కడ్డీని వేలాడదీస్తే అది ఏ దిశలోనైనా ఆగవచ్చు – ఉత్తర-దక్షిణంలో ఎప్పుడూ ఆగదు. అయస్కాంతం మాత్రమే ఎప్పుడూ ఉత్తర-దక్షిణంలో ఆగుతుంది. ఆర్కిటిక్ టెర్న్ భూ అయస్కాంతత్వంతో వలస వెళ్లడం, భూమి పెద్ద అయస్కాంతంలా ప్రవర్తించడం సరైన జతలు.
అయస్కాంత దిక్సూచి నిర్మాణం గురించి సరికాని వాక్యం ఏది?
A. సూది పెట్టెకు గట్టిగా అతికించి ఉంటుంది
B. సూది పిన్నుపై స్వేచ్ఛగా తిరిగేలా అమర్చి ఉంటుంది
C. పెట్టెకు పారదర్శక మూత ఉంటుంది
D. సూది కింద దిక్కులు గుర్తించిన డయల్ ఉంటుంది
Answer & explanation
Correct: A — సూది పెట్టెకు గట్టిగా అతికించి ఉంటుంది
దిక్సూచిలో సూది ఆకారపు అయస్కాంతం పెట్టె అడుగున నిలబడిన పిన్నుపై స్వేచ్ఛగా తిరిగేలా సమతుల్యంగా అమర్చి ఉంటుంది – అతికించి ఉంటే ఉత్తర-దక్షిణ దిశలో తిరగలేదు. గుండ్రని పెట్టె, పారదర్శక మూత, సూది కింద డయల్ – ఇవన్నీ సరైన వివరణలు.
సొంత దిక్సూచి తయారీలో క్రమం ఏది సరైనది? (P) సూదిని బెండులో గుచ్చడం (Q) సూదిని అయస్కాంతంతో రుద్దడం (R) పిన్నులను ఆకర్షిస్తుందో పరీక్షించడం (S) బెండును నీటిలో తేలనివ్వడం
A. P, Q, R, S
B. Q, R, P, S
C. Q, P, S, R
D. R, Q, S, P
Answer & explanation
Correct: B — Q, R, P, S
ముందు సూదిని అయస్కాంతపు ఒకే ధ్రువంతో 30–40 సార్లు రుద్దాలి (Q); తర్వాత ఇనుప రజను/ఉక్కు పిన్నులను ఆకర్షిస్తుందో చూసి అయస్కాంతమైందని నిర్ధారించాలి (R); తర్వాత బెండులో అడ్డంగా గుచ్చాలి (P); చివరగా నీటి గిన్నెలో తేలనివ్వాలి (S). పరీక్షించకుండా గుచ్చడం క్రమం తప్పు.
వాక్యాలు: (i) మత్స్య యంత్రం నూనె పాత్రలో ఉంచిన అయస్కాంత చేప ఆకార ఇనుము. (ii) ఇది ఆధునిక దిక్సూచి విస్తృతమైన తర్వాత కనిపెట్టారు. (iii) దీన్ని భారతీయులు సముద్ర ప్రయాణంలో వాడారు. సరైనవి?
A. (i), (ii) మాత్రమే
B. (ii), (iii) మాత్రమే
C. (i), (iii) మాత్రమే
D. (i), (ii), (iii)
Answer & explanation
Correct: C — (i), (iii) మాత్రమే
మత్స్య యంత్రం నూనె పాత్రలో ఉంచిన అయస్కాంతీకరించిన చేప ఆకారపు ఇనుప ముక్క – (i) సరైనది. భారతీయులు సముద్ర ప్రయాణంలో దిక్కుల కోసం దీన్ని వాడారు – (iii) సరైనది. కానీ ఇది ఆధునిక దిక్సూచి విస్తృతంగా వాడుకలోకి రాకముందే వాడబడింది, తర్వాత కాదు – (ii) తప్పు.
ఒకేలా కనిపించే మూడు లోహపు కడ్డీలు ఉన్నాయి – రెండు అయస్కాంతాలు, ఒకటి ఇనుము. వేరే పరికరం లేకుండా అయస్కాంతాలను ఎలా గుర్తించాలి?
A. ఆకర్షణ చూపిన ఏ జతనైనా అయస్కాంతాలుగా చెప్పాలి
B. బరువు ఎక్కువ ఉన్న కడ్డీలను అయస్కాంతాలు అనాలి
C. పొడవు ఎక్కువ ఉన్నవాటిని అయస్కాంతాలు అనాలి
D. రెండేసి కడ్డీలను దగ్గరకు తెచ్చి, వికర్షణ చూపిన జతను అయస్కాంతాలుగా గుర్తించాలి
Answer & explanation
Correct: D — రెండేసి కడ్డీలను దగ్గరకు తెచ్చి, వికర్షణ చూపిన జతను అయస్కాంతాలుగా గుర్తించాలి
అయస్కాంతం ఇనుమును కూడా ఆకర్షిస్తుంది కాబట్టి ఆకర్షణ ద్వారా గుర్తించలేం – అయస్కాంతం-ఇనుము జత కూడా ఆకర్షిస్తుంది. వికర్షణ రెండు అయస్కాంతాల సజాతి ధ్రువాల మధ్య మాత్రమే జరుగుతుంది. కాబట్టి ఏ జత ఏదో ఒక అమరికలో వికర్షిస్తుందో అవే అయస్కాంతాలు; బరువు, పొడవు సూచికలు కావు.
ఒక కర్రకు గుచ్చిన రెండు వలయ అయస్కాంతాల్లో పైది X కిందకు దిగకుండా గాలిలో ఆగిపోయింది. కారణం, దాన్ని Y కు అతుక్కునేలా చేసే మార్గం ఏమిటి?
A. ఎదురెదురు ముఖాలు సజాతి ధ్రువాలు; X ను తిరగేసి మళ్లీ గుచ్చాలి
B. ఎదురెదురు ముఖాలు విజాతి ధ్రువాలు; X ను నొక్కాలి
C. X అయస్కాంతత్వం కోల్పోయింది; కొత్తది కొనాలి
D. కర్ర అయస్కాంతం; కర్ర మార్చాలి
Answer & explanation
Correct: A — ఎదురెదురు ముఖాలు సజాతి ధ్రువాలు; X ను తిరగేసి మళ్లీ గుచ్చాలి
X, Y ఎదురెదురుగా ఉన్న ముఖాలు సజాతి ధ్రువాలు కావడం వల్ల వికర్షణతో X గాలిలో ఆగింది. X ను తిరగేసి గుచ్చితే విజాతి ధ్రువాలు ఎదురవుతాయి, ఆకర్షణతో అవి నెట్టకుండానే అతుక్కుంటాయి. విజాతి ధ్రువాలైతే అసలు ఆగేదే కాదు; X అయస్కాంతత్వం కోల్పోతే వికర్షణ కనిపించదు.
మూడు దండ అయస్కాంతాలు ఒకే వరుసలో, చివర్లు కలిసేలా ఒకదానికొకటి ఆకర్షించుకుని అతుక్కుని ఉన్నాయి. మొదటి అయస్కాంతపు కుడి చివర N అయితే, రెండో అయస్కాంతపు కుడి చివర ఏ ధ్రువం?
A. S
B. N
C. ధ్రువం ఉండదు
D. చెప్పలేం
Answer & explanation
Correct: B — N
అయస్కాంతాలు ఆకర్షించుకుని అతుక్కున్నాయంటే ఎదురెదురుగా ఉన్నవి విజాతి ధ్రువాలు. మొదటిదాని కుడి చివర N కాబట్టి రెండోదాని ఎడమ చివర S. ప్రతి అయస్కాంతానికి రెండు ధ్రువాలు ఉంటాయి కాబట్టి రెండోదాని కుడి చివర N అవుతుంది. ధ్రువం లేని చివర ఉండదు.
అయస్కాంతాలను భద్రపరిచే పద్ధతికి సంబంధించి సరైన వాక్యాల జత ఏది? (i) విజాతి ధ్రువాలు ఒకే వైపు ఉండేలా జంటగా ఉంచాలి (ii) సజాతి ధ్రువాలు ఒకే వైపు ఉండేలా ఉంచాలి (iii) చివర్లకు అడ్డంగా మెత్తని ఇనుప ముక్కలు ఉంచాలి
A. (i), (ii)
B. (ii), (iii)
C. (i), (iii)
D. (ii) మాత్రమే
Answer & explanation
Correct: C — (i), (iii)
పాఠం ప్రకారం అయస్కాంతాలను జంటగా, విజాతి ధ్రువాలు ఒకే వైపు ఉండేలా ఉంచి, మధ్యలో చెక్క ముక్క, చివర్లకు అడ్డంగా రెండు మెత్తని ఇనుప ముక్కలు ఉంచాలి. కాబట్టి (i), (iii) సరైనవి. సజాతి ధ్రువాలు ఒకే వైపు ఉంచడం (ii) పాఠం చెప్పిన పద్ధతి కాదు.
"హాపింగ్ ఫ్రాగ్" బొమ్మలో స్కేలుపై వలయ అయస్కాంతాలను ఏ విధంగా అతికిస్తారు?
A. అన్నీ ఉత్తర ధ్రువం పైకి ఉండేలా
B. అన్నీ దక్షిణ ధ్రువం పైకి ఉండేలా
C. ఏ క్రమం లేకుండా
D. ఉత్తర, దక్షిణ ధ్రువాలు ఒకదాని తర్వాత ఒకటి (Alternate) వచ్చేలా
Answer & explanation
Correct: D — ఉత్తర, దక్షిణ ధ్రువాలు ఒకదాని తర్వాత ఒకటి (Alternate) వచ్చేలా
హాపింగ్ ఫ్రాగ్ బొమ్మలో స్కేలు పొడవు వెంబడి వలయ అయస్కాంతాలను ఉత్తర, దక్షిణ ధ్రువాలు ఒకదాని తర్వాత ఒకటి వచ్చేలా అతికిస్తారు. కప్ప కింద ఉన్న అయస్కాంతం జరిగేటప్పుడు ఒకసారి ఆకర్షణ, ఒకసారి వికర్షణ రావడం వల్ల కప్ప ఎగురుతున్నట్లు కనిపిస్తుంది. అన్నీ ఒకే ధ్రువం పైకి ఉంటే ఈ మార్పు రాదు.