నిత్యజీవితంలో అయస్కాంతాలు – నావికుల దిక్సూచి (Magnets Around Us)
Free practice MCQs with answers and explanations for నిత్యజీవితంలో అయస్కాంతాలు – నావికుల దిక్సూచి (Magnets Around Us) in అయస్కాంతాల అన్వేషణ (Exploring Magnets). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
మేఘాలు కమ్మి నక్షత్రాలు కనిపించనప్పుడు పాత రోజుల్లో నావికులు దిక్కులు తెలుసుకోవడానికి ఏ పరికరం వాడేవారు?
A. అయస్కాంత దిక్సూచి (Magnetic compass)
B. దూరదర్శిని (Telescope)
C. థర్మామీటర్
D. సూక్ష్మదర్శిని (Microscope)
Answer & explanation
Correct: A — అయస్కాంత దిక్సూచి (Magnetic compass)
రాత్రిపూట నావికులు నక్షత్రాలతో దిక్కులు తెలుసుకునేవారు; తుఫానులో ఆకాశం మేఘావృతమైతే అయస్కాంత దిక్సూచి వాడేవారు; దిక్సూచి భూ అయస్కాంతత్వంపై ఆధారపడుతుంది కాబట్టి మేఘాలు అడ్డు కావు. దూరదర్శిని దూరపు వస్తువులు చూడటానికి, థర్మామీటర్ ఉష్ణోగ్రతకు, సూక్ష్మదర్శిని చిన్న వస్తువులు చూడటానికి – ఇవి దిక్కులు చూపవు.
పెన్సిల్ బాక్సులు, పర్సులు మూసుకుని ఉండటానికి వాటిలో ఏమి అమర్చి ఉంటారు?
A. రబ్బరు బ్యాండ్లు
B. చిన్న అయస్కాంతాలు
C. గాజు ముక్కలు
D. చెక్క ముక్కలు
Answer & explanation
Correct: B — చిన్న అయస్కాంతాలు
పెన్సిల్ బాక్సులు, పర్సులు మూసుకుని ఉండటానికి వాటిలో చిన్న కృత్రిమ అయస్కాంతాలు అమర్చి ఉంటారు. బోర్డు డస్టర్‌లో కూడా అయస్కాంతం ఉంటుంది. గాజు, చెక్క అనయస్కాంత పదార్థాలు – వాటికి ఆకర్షించే గుణం ఉండదు; రబ్బరు బ్యాండ్ అయస్కాంతం కాదు.
A. స్వేచ్ఛగా వేలాడే అయస్కాంతం ఎప్పుడూ ఉత్తర-దక్షిణ దిశలో ఆగడం
B. అయస్కాంతం అనయస్కాంత పదార్థాలను ఆకర్షించడం
C. అయస్కాంతం వేడి చేస్తే బలపడటం
D. అయస్కాంతానికి ఒకే ధ్రువం ఉండటం
Answer & explanation
Correct: A — స్వేచ్ఛగా వేలాడే అయస్కాంతం ఎప్పుడూ ఉత్తర-దక్షిణ దిశలో ఆగడం
స్వేచ్ఛగా వేలాడే అయస్కాంతం ఎప్పుడూ ఉత్తర-దక్షిణ దిశలోనే ఆగుతుంది; ఈ ధర్మం ఆధారంగానే పూర్వం దిక్సూచి తయారైంది. అయస్కాంతం అనయస్కాంత పదార్థాలను ఆకర్షించదు; వేడి చేస్తే బలహీనపడుతుంది; ప్రతి అయస్కాంతానికి రెండు ధ్రువాలు ఉంటాయి. కాబట్టి మిగతా ఎంపికలు తప్పు.
మేఘావృతమైన ఆకాశంలో నక్షత్రాలు కనిపించకపోయినా అయస్కాంత దిక్సూచి దిక్కులు చూపగలగడానికి కారణం ఏమిటి?
A. దిక్సూచి సూర్యకాంతితో పనిచేస్తుంది
B. దిక్సూచి భూమి అయస్కాంతత్వం మీద ఆధారపడుతుంది, ఆకాశం మీద కాదు
C. దిక్సూచి గాలి వీచే దిశను చూపుతుంది
D. దిక్సూచి నక్షత్రాల కాంతిని నిల్వ చేసుకుంటుంది
Answer & explanation
Correct: B — దిక్సూచి భూమి అయస్కాంతత్వం మీద ఆధారపడుతుంది, ఆకాశం మీద కాదు
దిక్సూచి సూది ఒక అయస్కాంతం; భూమి పెద్ద అయస్కాంతంలా ప్రవర్తించడం వల్ల అది ఉత్తర-దక్షిణ దిశలో ఆగుతుంది. కాబట్టి రాత్రి, పగలు, మేఘాలు – ఏ పరిస్థితిలోనైనా పనిచేస్తుంది. సూర్యకాంతి, గాలి దిశ, నక్షత్రాల కాంతి దిక్సూచి పనితీరుకు సంబంధం లేనివి.
వాక్యాలు: (i) అయస్కాంత దిక్సూచి భూ అయస్కాంతత్వం ఆధారంగా పనిచేస్తుంది. (ii) పాత నావికుల అయస్కాంతాలు సహజ లోడ్‌స్టోన్ల ఆధారంగా ఉండేవి. (iii) పెన్సిల్ బాక్సులు, స్టిక్కర్లలోని అయస్కాంతాలు సహజ అయస్కాంతాలు. సరైనవి?
A. (i), (ii) మాత్రమే
B. (i), (iii) మాత్రమే
C. (ii), (iii) మాత్రమే
D. (i), (ii), (iii)
Answer & explanation
Correct: A — (i), (ii) మాత్రమే
దిక్సూచి సూది భూమి అయస్కాంతత్వం వల్ల ఉత్తర-దక్షిణ దిశలో ఆగుతుంది – (i) సరైనది. పాత నావికులు వాడిన అయస్కాంతాలు సహజంగా దొరికే లోడ్‌స్టోన్ల ఆధారంగా ఉండేవి – (ii) సరైనది. పెన్సిల్ బాక్సులు, స్టిక్కర్లు, బొమ్మల్లోని అయస్కాంతాలు మనుషులు తయారు చేసిన కృత్రిమ అయస్కాంతాలు – (iii) తప్పు.
పాత రోజుల్లో నావికులు రాత్రిపూట నక్షత్రాలతో దిక్కులు తెలుసుకునేవారు – A సరైనది. దిక్సూచి భూమి అయస్కాంతత్వం మీద ఆధారపడుతుంది, ఆకాశం మీద కాదు; కాబట్టి మేఘాలు ఉన్నా దిక్కులు చూపుతుంది – B కూడా సరైనది. అందుకే నక్షత్రాలు కనిపించనప్పుడు నావికులకు దిక్సూచే నమ్మదగిన సాధనం.