అయస్కాంతాల అన్వేషణ (Exploring Magnets) · Practice MCQs
Free practice MCQs with answers and explanations for అయస్కాంతాల అన్వేషణ (Exploring Magnets) (6వ తరగతి సైన్స్ (Class 6 Science – Semester 1)). Tap an option to check instantly · page 1 of 6.
Q1Easy
మేఘాలు కమ్మి నక్షత్రాలు కనిపించనప్పుడు పాత రోజుల్లో నావికులు దిక్కులు తెలుసుకోవడానికి ఏ పరికరం వాడేవారు?
A. అయస్కాంత దిక్సూచి (Magnetic compass)
B. దూరదర్శిని (Telescope)
C. థర్మామీటర్
D. సూక్ష్మదర్శిని (Microscope)
Answer & explanation
Correct: A — అయస్కాంత దిక్సూచి (Magnetic compass)
రాత్రిపూట నావికులు నక్షత్రాలతో దిక్కులు తెలుసుకునేవారు; తుఫానులో ఆకాశం మేఘావృతమైతే అయస్కాంత దిక్సూచి వాడేవారు; దిక్సూచి భూ అయస్కాంతత్వంపై ఆధారపడుతుంది కాబట్టి మేఘాలు అడ్డు కావు. దూరదర్శిని దూరపు వస్తువులు చూడటానికి, థర్మామీటర్ ఉష్ణోగ్రతకు, సూక్ష్మదర్శిని చిన్న వస్తువులు చూడటానికి – ఇవి దిక్కులు చూపవు.
పెన్సిల్ బాక్సులు, పర్సులు మూసుకుని ఉండటానికి వాటిలో ఏమి అమర్చి ఉంటారు?
A. రబ్బరు బ్యాండ్లు
B. చిన్న అయస్కాంతాలు
C. గాజు ముక్కలు
D. చెక్క ముక్కలు
Answer & explanation
Correct: B — చిన్న అయస్కాంతాలు
పెన్సిల్ బాక్సులు, పర్సులు మూసుకుని ఉండటానికి వాటిలో చిన్న కృత్రిమ అయస్కాంతాలు అమర్చి ఉంటారు. బోర్డు డస్టర్‌లో కూడా అయస్కాంతం ఉంటుంది. గాజు, చెక్క అనయస్కాంత పదార్థాలు – వాటికి ఆకర్షించే గుణం ఉండదు; రబ్బరు బ్యాండ్ అయస్కాంతం కాదు.
సహజంగా అయస్కాంత శక్తి ఉన్న రాళ్లను లోడ్‌స్టోన్లు అంటారు; ఇవి సహజ అయస్కాంతాలు (Natural magnets) మరియు ప్రాచీన కాలంలోనే కనుగొనబడ్డాయి. పాత నావికుల అయస్కాంతాలు వీటి ఆధారంగానే ఉండేవి. గ్రానైట్, సున్నపు రాయి, పాలరాయి సాధారణ రాళ్లు – ఇవి అయస్కాంతాలు కావు.
పాఠంలోని కథ ప్రకారం మాగ్నస్ అనే గొర్రెల కాపరి ఏ దేశంలోని మెగ్నీషియా ప్రదేశంలో ఉండేవాడు?
A. ఈజిప్ట్
B. చైనా
C. భారతదేశం
D. గ్రీస్
Answer & explanation
Correct: D — గ్రీస్
సుమారు 2500 సంవత్సరాల క్రితం గ్రీస్‌లోని మెగ్నీషియా అనే ప్రదేశంలో మాగ్నస్ అనే గొర్రెల కాపరి ఉండేవాడని, అతని ఇనుప మొన కర్ర ఒక రాయికి అతుక్కుందని కథ. ఆ కాపరి జ్ఞాపకార్థం ఆ రాళ్లకు మాగ్నెట్ అనే పేరు వచ్చిందని పాఠం చెబుతుంది. ఈజిప్ట్, చైనా, భారత్‌లను ఈ కథలో చెప్పలేదు.
పెన్సిల్ బాక్సులు, స్టిక్కర్లు, బొమ్మలు, ప్రయోగశాలలో వాడే అయస్కాంతాలు ఏ రకానికి చెందినవి?
A. కృత్రిమ అయస్కాంతాలు
B. సహజ అయస్కాంతాలు
C. లోడ్‌స్టోన్లు
D. అనయస్కాంతాలు
Answer & explanation
Correct: A — కృత్రిమ అయస్కాంతాలు
పాఠం ప్రకారం పాఠశాల ప్రయోగశాలలో, పెన్సిల్ బాక్సులు, స్టిక్కర్లు, బొమ్మల్లో ఉండేవన్నీ మనుషులు తయారు చేసిన కృత్రిమ అయస్కాంతాలు. సహజ అయస్కాంతాలు లేదా లోడ్‌స్టోన్లు ప్రకృతిలో దొరికే రాళ్లు. "అనయస్కాంతం" అనేది అయస్కాంతానికి ఆకర్షించబడని పదార్థం – అయస్కాంతం కాదు.
కింది వాటిలో అయస్కాంత పదార్థం (Magnetic material) ఏది?
A. ప్లాస్టిక్
B. ఇనుము
C. చెక్క
D. గాజు
Answer & explanation
Correct: B — ఇనుము
అయస్కాంతం వైపు ఆకర్షించబడే పదార్థాలను అయస్కాంత పదార్థాలు అంటారు; ఇనుము వాటిలో ముఖ్యమైనది. నికెల్, కోబాల్ట్ కూడా అయస్కాంత లోహాలు. ప్లాస్టిక్, చెక్క, గాజు అయస్కాంతానికి ఆకర్షించబడవు కాబట్టి అవి అనయస్కాంత పదార్థాలు.
Correct: C — అనయస్కాంత పదార్థాలు (Non-magnetic materials)
అయస్కాంతం ఆకర్షించని పదార్థాలు అనయస్కాంత పదార్థాలు – ఉదా: ప్లాస్టిక్, చెక్క, గాజు, రబ్బరు. అయస్కాంత పదార్థాలు అంటే ఆకర్షించబడేవి (ఇనుము, నికెల్, కోబాల్ట్). లోడ్‌స్టోన్ సహజ అయస్కాంతం; ధ్రువాలు అయస్కాంతపు చివర్లు – ఇవి పదార్థాల వర్గం కాదు.
ఇనుముతో పాటు అయస్కాంత లోహాలుగా పాఠంలో చెప్పిన మరో రెండు లోహాలు ఏవి?
A. రాగి, అల్యూమినియం
B. బంగారం, వెండి
C. సీసం, తగరం
D. నికెల్, కోబాల్ట్
Answer & explanation
Correct: D — నికెల్, కోబాల్ట్
ఇనుముతో పాటు నికెల్, కోబాల్ట్ కూడా అయస్కాంత లోహాలని, వీటిని ఇతర లోహాలతో కలిపిన కొన్ని మిశ్రమాలు కూడా ఆకర్షించబడతాయని పాఠం చెబుతుంది. రాగి, అల్యూమినియం, బంగారం, వెండి, సీసం, తగరం సాధారణ అయస్కాంతానికి ఆకర్షించబడవు – అన్ని లోహాలూ అయస్కాంత పదార్థాలు కావు.
దండ అయస్కాంతాన్ని ఇనుప రజనుపై ఉంచితే ఎక్కువ రజను ఎక్కడ అతుక్కుంటుంది?
A. రెండు చివర్ల (ధ్రువాల) దగ్గర
B. మధ్య భాగంలో
C. అన్ని చోట్లా సమానంగా
D. ఎక్కడా అతుక్కోదు
Answer & explanation
Correct: A — రెండు చివర్ల (ధ్రువాల) దగ్గర
కృత్యం 4.2లో ఎక్కువ ఇనుప రజను దండ అయస్కాంతపు చివర్ల దగ్గర, మధ్యలో చాలా తక్కువ అతుక్కుంటుందని గమనిస్తాం. ఆకర్షణ బలం ఎక్కువగా ఉండే ఈ చివర్లనే ధ్రువాలు అంటారు. అందుకే "మధ్యలో ఎక్కువ" లేదా "సమానంగా" అనే సమాధానాలు తప్పు.
ప్రతి అయస్కాంతానికి రెండు ధ్రువాలు – ఉత్తర ధ్రువం (North pole), దక్షిణ ధ్రువం (South pole). ఒకే ధ్రువం ఉన్న అయస్కాంతం ఉండదు; అయస్కాంతాన్ని ముక్కలు చేసినా ప్రతి ముక్కకు రెండు ధ్రువాలు వస్తాయి. ఆకారం ఏదైనా (దండ, వలయ, U-ఆకార) ధ్రువాలు జంటగానే ఉంటాయి.