Free practice MCQs with answers and explanations for స్వేచ్ఛగా వేలాడదీసిన అయస్కాంతం – ఉత్తర-దక్షిణ దిశ (Freely Suspended Magnet) in అయస్కాంతాల అన్వేషణ (Exploring Magnets). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
స్వేచ్ఛగా వేలాడదీసిన దండ అయస్కాంతం ఏ దిశలో ఆగుతుంది?
A. తూర్పు-పడమర దిశ
B. ఏ దిశలోనైనా
C. ఈశాన్య-నైరుతి దిశ
D. ఉత్తర-దక్షిణ దిశ
Answer & explanation
Correct: D — ఉత్తర-దక్షిణ దిశ
స్వేచ్ఛగా వేలాడదీసిన అయస్కాంతం ఎన్నిసార్లు తిప్పినా చివరికి ఉత్తర-దక్షిణ దిశలోనే ఆగుతుంది. దీనికి కారణం భూమి పెద్ద అయస్కాంతంలా ప్రవర్తించడం. ఏ దిశలోనైనా ఆగేది సాధారణ ఇనుప కడ్డీ, అయస్కాంతం కాదు.
స్వేచ్ఛగా వేలాడే అయస్కాంతంలో ఉత్తర దిశ వైపు చూపే చివరను ఏమంటారు?
A. ఉత్తరాన్ని వెతికే ధ్రువం (North-seeking pole)
B. దక్షిణాన్ని వెతికే ధ్రువం
C. మధ్య బిందువు
D. తటస్థ బిందువు
Answer & explanation
Correct: A — ఉత్తరాన్ని వెతికే ధ్రువం (North-seeking pole)
ఉత్తరం వైపు చూపే చివరను ఉత్తరాన్ని వెతికే ధ్రువం లేదా ఉత్తర ధ్రువం అంటారు. దక్షిణం వైపు చూపేది దక్షిణాన్ని వెతికే ధ్రువం లేదా దక్షిణ ధ్రువం. మధ్య భాగం ధ్రువం కాదు – అక్కడ ఇనుప రజను చాలా తక్కువగా అతుక్కుంటుంది.
స్వేచ్ఛగా వేలాడే అయస్కాంతం ఉత్తర-దక్షిణ దిశలో నిలవడానికి కారణం ఏమిటి?
A. సూర్యుడు అయస్కాంతాన్ని ఆకర్షిస్తాడు
B. భూమి స్వయంగా ఒక పెద్ద అయస్కాంతంలా ప్రవర్తిస్తుంది
C. గాలి ఉత్తరం నుండి వీస్తుంది
D. చంద్రుడు అయస్కాంతాన్ని తిప్పుతాడు
Answer & explanation
Correct: B — భూమి స్వయంగా ఒక పెద్ద అయస్కాంతంలా ప్రవర్తిస్తుంది
మన భూమి స్వయంగా ఒక పెద్ద అయస్కాంతంలా ప్రవర్తిస్తుంది కాబట్టే స్వేచ్ఛగా వేలాడే అయస్కాంతం ఉత్తర-దక్షిణ దిశలో నిలుస్తుందని పాఠం చెబుతుంది. సూర్యుడు, చంద్రుడు, గాలి దిశ దీనికి కారణాలు కావు; తుఫానులో గాలి దిశ మారినా దిక్సూచి దిశ మారదు.
ఒక లోహపు కడ్డీ అయస్కాంతమా కాదా అని దారంతో వేలాడదీసి ఎలా తెలుసుకోవచ్చు?
A. మళ్లీ మళ్లీ తిప్పినా ఎప్పుడూ ఉత్తర-దక్షిణ దిశలోనే ఆగితే అది అయస్కాంతం
B. అది వేగంగా తిరిగితే అయస్కాంతం
C. అది ఏ దిశలోనైనా ఆగితే అయస్కాంతం
D. అది కిందకు పడిపోతే అయస్కాంతం
Answer & explanation
Correct: A — మళ్లీ మళ్లీ తిప్పినా ఎప్పుడూ ఉత్తర-దక్షిణ దిశలోనే ఆగితే అది అయస్కాంతం
స్వేచ్ఛగా వేలాడే అయస్కాంతం ఎప్పుడూ ఉత్తర-దక్షిణ దిశలోనే ఆగుతుంది. సాధారణ ఇనుప కడ్డీ ఏ దిశలోనైనా ఆగవచ్చు. కాబట్టి ఎన్నిసార్లు తిప్పినా ఒకే ఉత్తర-దక్షిణ దిశలో ఆగితే అది అయస్కాంతమని నిర్ధారించవచ్చు. తిరిగే వేగం దీనికి సూచిక కాదు.
పాఠంలోని "మీకు తెలుసా?" ప్రకారం భూ అయస్కాంతత్వానికి ప్రధాన కారణం ఏమిటి?
A. భూమి ఉపరితలంపై ఉన్న లోడ్స్టోన్ కొండలు
B. భూమి కేంద్రంలో కరిగిన ఇనుము, నికెల్ కదలిక వల్ల ఏర్పడే విద్యుత్ ప్రవాహాలు
C. సముద్రాల్లోని ఉప్పు నీరు
D. భూమి చుట్టూ ఉన్న గాలి
Answer & explanation
Correct: B — భూమి కేంద్రంలో కరిగిన ఇనుము, నికెల్ కదలిక వల్ల ఏర్పడే విద్యుత్ ప్రవాహాలు
భూమి లోపలి కేంద్ర భాగంలో కరిగిన ఇనుము, నికెల్ కదలడం వల్ల విద్యుత్ ప్రవాహాలు ఏర్పడి అయస్కాంత క్షేత్రం వస్తుంది – ఇదే భూ అయస్కాంతత్వానికి ప్రధాన కారణం. ఉపరితలంలోని లోడ్స్టోన్ కొండలు, సముద్రపు ఉప్పు నీరు, గాలి ఈ పెద్ద క్షేత్రానికి కారణం కాదు.
భూ అయస్కాంతత్వాన్ని దిక్సూచిలా వాడుకుని ఏటా ఆర్కిటిక్ నుండి అంటార్కిటిక్కు సుమారు 44,000 కి.మీ. వలస వెళ్లే పక్షి ఏది?
A. పెంగ్విన్
B. నిప్పుకోడి
C. ఆర్కిటిక్ టెర్న్ (Arctic Tern)
D. పిచ్చుక
Answer & explanation
Correct: C — ఆర్కిటిక్ టెర్న్ (Arctic Tern)
ఆర్కిటిక్ టెర్న్ పక్షి భూ అయస్కాంతత్వాన్ని (Geomagnetism) దిక్సూచిలా ఉపయోగించుకుని ఏటా ఆర్కిటిక్ నుండి అంటార్కిటిక్కు సుమారు 44,000 కి.మీ. వలస వెళ్తుందని పాఠం చెబుతుంది. పెంగ్విన్, నిప్పుకోడి ఎగరలేవు; పిచ్చుక ఇంత దూరం వలస వెళ్లదు.
ఒక దండ అయస్కాంతంపై ధ్రువ గుర్తులు లేవు. ఇంకో అయస్కాంతం వాడకుండా దాని ఉత్తర ధ్రువాన్ని ఎలా కనుక్కోవచ్చు?
A. ఇనుప రజనులో ముంచి ఎక్కువ రజను అతుక్కున్న చివరను గుర్తించడం
B. దారంతో స్వేచ్ఛగా వేలాడదీసి, ఉత్తరం వైపు ఆగిన చివరను గుర్తించడం
C. దాన్ని నీటిలో ముంచడం
D. దాన్ని రెండు ముక్కలు చేయడం
Answer & explanation
Correct: B — దారంతో స్వేచ్ఛగా వేలాడదీసి, ఉత్తరం వైపు ఆగిన చివరను గుర్తించడం
స్వేచ్ఛగా వేలాడదీసిన అయస్కాంతం ఉత్తర-దక్షిణ దిశలో ఆగుతుంది; ఉత్తరం వైపు ఆగిన చివరే ఉత్తర ధ్రువం (North-seeking pole). ఇనుప రజను రెండు ధ్రువాలకూ సమానంగా అతుక్కుంటుంది కాబట్టి అది ఉత్తరం, దక్షిణం తేడా చెప్పదు. ముక్కలు చేయడం సమస్యను పరిష్కరించదు.
కృత్యం 4.3లో అయస్కాంతం ఆగిన గీత ఉత్తర-దక్షిణ దిశ అని ఎలా నిర్ధారించవచ్చని పాఠం సూచిస్తుంది?
A. గాలి వీచే దిశ ఆధారంగా
B. నీడ పొడవు కొలిచి
C. సూర్యుడు ఉదయించే (తూర్పు), అస్తమించే (పడమర) దిశ ఆధారంగా
D. అయస్కాంతం రంగు ఆధారంగా
Answer & explanation
Correct: C — సూర్యుడు ఉదయించే (తూర్పు), అస్తమించే (పడమర) దిశ ఆధారంగా
సూర్యుడు ఉదయించే, అస్తమించే దిశలు గమనిస్తే తూర్పు, పడమర గురించి సుమారుగా తెలుస్తుంది; దాని ఆధారంగా అయస్కాంతం ఆగిన గీత ఉత్తర-దక్షిణ దిశ అని గుర్తించవచ్చని పాఠం చెబుతుంది. గాలి దిశ మారుతూ ఉంటుంది; అయస్కాంతం రంగు దిశను సూచించదు.
A. అయస్కాంతాన్ని వేలాడదీస్తే – ఉత్తర-దక్షిణ దిశలో ఆగుతుంది
B. ఆర్కిటిక్ టెర్న్ – భూ అయస్కాంతత్వంతో వలస
C. భూమి – పెద్ద అయస్కాంతంలా ప్రవర్తిస్తుంది
D. ఇనుప కడ్డీని వేలాడదీస్తే – ఎప్పుడూ ఉత్తర-దక్షిణ దిశలో ఆగుతుంది
Answer & explanation
Correct: D — ఇనుప కడ్డీని వేలాడదీస్తే – ఎప్పుడూ ఉత్తర-దక్షిణ దిశలో ఆగుతుంది
సాధారణ ఇనుప కడ్డీని వేలాడదీస్తే అది ఏ దిశలోనైనా ఆగవచ్చు – ఉత్తర-దక్షిణంలో ఎప్పుడూ ఆగదు. అయస్కాంతం మాత్రమే ఎప్పుడూ ఉత్తర-దక్షిణంలో ఆగుతుంది. ఆర్కిటిక్ టెర్న్ భూ అయస్కాంతత్వంతో వలస వెళ్లడం, భూమి పెద్ద అయస్కాంతంలా ప్రవర్తించడం సరైన జతలు.