Free practice MCQs with answers and explanations for జల వనరులు (Water Resources) (10వ తరగతి సోషల్ – భూగోళశాస్త్రం (Class 10 Social – Geography)). Tap an option to check instantly · page 6 of 6.
Q51Moderate
టాంకాలో మొదటి వర్షపు జల్లును సేకరించకపోవడానికి కారణం ఏమిటి?
A. అది అత్యంత చల్లగా ఉండటం
B. అది ఉప్పగా ఉండటం
C. అది పైకప్పు, పైపులను శుభ్రం చేయడం
D. అది వేగంగా ఇంకిపోవడం
Answer & explanation
Correct: C — అది పైకప్పు, పైపులను శుభ్రం చేయడం
మొదటి వాన నీరు పైకప్పు మీద, పైపుల్లో ఉన్న మురికిని కడిగేస్తుంది కాబట్టి దాన్ని సేకరించరు; తరువాత కురిసే శుభ్రమైన వాన నీటిని టాంకాలోకి మళ్లిస్తారు. ఇది నీటి స్వచ్ఛతను కాపాడే జాగ్రత్త.
ప్రకటనలను పరిశీలించండి.
1. పశ్చిమ రాజస్థాన్‌లో ఇందిరా గాంధీ కాలువ వల్ల పైకప్పు వాన నీటి సేకరణ క్షీణిస్తోంది.
2. ఫలోడిలోని ఒక టాంకా లోతు 6.1 మీటర్లు, పొడవు 4.27 మీటర్లు, వెడల్పు 2.44 మీటర్లు.
A. 1 మాత్రమే సరైనది
B. 2 మాత్రమే సరైనది
C. 1, 2 రెండూ సరైనవి కావు
D. 1, 2 రెండూ సరైనవి
Answer & explanation
Correct: D — 1, 2 రెండూ సరైనవి
ఇందిరా గాంధీ కాలువ నీరు సమృద్ధిగా ఇవ్వడంతో పైకప్పు సేకరణ తగ్గిందనేది, ఫలోడి టాంకా కొలతలు 6.1 × 4.27 × 2.44 మీటర్లు అనేది – రెండూ పాఠంలోని వాస్తవాలు. అందుకే రెండు ప్రకటనలూ సరైనవి.
దేశంలో అన్ని ఇళ్లకూ పైకప్పు వాన నీటి సేకరణ నిర్మాణాన్ని తప్పనిసరి చేసిన మొదటి రాష్ట్రం ఏది?
A. తమిళనాడు
B. కర్ణాటక
C. మేఘాలయ
D. రాజస్థాన్
Answer & explanation
Correct: A — తమిళనాడు
పాఠం ప్రకారం తమిళనాడు అన్ని ఇళ్లకూ పైకప్పు వాన నీటి సేకరణ నిర్మాణాన్ని తప్పనిసరి చేసిన మొదటి రాష్ట్రం; ఉల్లంఘించినవారిని శిక్షించే చట్టపరమైన నిబంధనలు కూడా ఉన్నాయి.
A. మేఘాలయలో ఉంది; అన్ని ఇళ్లు బావుల నీటిపై ఆధారపడతాయి
B. కర్ణాటకలో మైసూరు జిల్లాలో ఉంది; సుమారు 200 ఇళ్లు పైకప్పు సేకరణ వ్యవస్థలు ఏర్పాటు చేశాయి
C. రాజస్థాన్‌లో ఉంది; టాంకాల పద్ధతి పూర్తిగా కనుమరుగైంది
D. తమిళనాడులో ఉంది; ప్రతి ఇల్లు ఏటా 1 లక్ష లీటర్లు సేకరిస్తుంది
Answer & explanation
Correct: B — కర్ణాటకలో మైసూరు జిల్లాలో ఉంది; సుమారు 200 ఇళ్లు పైకప్పు సేకరణ వ్యవస్థలు ఏర్పాటు చేశాయి
గెందథూర్ మైసూరులోని మారుమూల వెనుకబడిన గ్రామం; సుమారు 200 ఇళ్లు పైకప్పు వ్యవస్థలు ఏర్పాటు చేసి "వాన నీటి సంపన్న గ్రామం"గా గుర్తింపు పొందాయి. ఇతర ఎంపికల్లోని రాష్ట్రాలు, సంఖ్యలు తప్పు.
పైకప్పు సేకరణ వ్యవస్థలో పైకప్పు నుంచి వచ్చిన నీరు ఏ క్రమంలో ప్రయాణిస్తుంది?
A. సంప్ → ఇసుక, ఇటుకల ఫిల్టర్ → PVC పైపు → బావి
B. బావి → సంప్ → ఫిల్టర్ → PVC పైపు
C. PVC పైపు → ఇసుక, ఇటుకల ఫిల్టర్ → సంప్ → బావి → భూగర్భ జల రీఛార్జ్
D. ఫిల్టర్ → బావి → PVC పైపు → సంప్
Answer & explanation
Correct: C — PVC పైపు → ఇసుక, ఇటుకల ఫిల్టర్ → సంప్ → బావి → భూగర్భ జల రీఛార్జ్
పాఠంలోని పటం 3.3 ప్రకారం పైకప్పు నీరు PVC పైపు ద్వారా చేరి, ఇసుక, ఇటుకలతో వడపోసి, భూగర్భ పైపు ద్వారా సంప్‌కు వెళ్తుంది. అక్కడి నుంచి అదనపు నీరు బావికి చేరి భూగర్భ జలాన్ని రీఛార్జ్ చేస్తుంది.
(A): వర్షపాతం అత్యధికంగా ఉండే చిరపుంజికి దగ్గరే ఉన్న షిల్లాంగ్ తీవ్ర నీటి కొరత ఎదుర్కొంటోంది.
(R): అందువల్ల షిల్లాంగ్‌లో దాదాపు ప్రతి ఇంటికీ పైకప్పు వాన నీటి సేకరణ నిర్మాణం ఉంది.
A. (A), (R) రెండూ నిజం; (R) అనేది (A)కు సరైన వివరణ
B. (A) నిజం, (R) తప్పు
C. (A) తప్పు, (R) నిజం
D. (A), (R) రెండూ నిజం; కానీ (R) అనేది (A)కు సరైన వివరణ కాదు
Answer & explanation
Correct: D — (A), (R) రెండూ నిజం; కానీ (R) అనేది (A)కు సరైన వివరణ కాదు
షిల్లాంగ్‌కు చిరపుంజి, మాసిన్రామ్ 55 కి.మీ. దూరంలోనే ఉన్నా నగరం నీటి కొరత ఎదుర్కొంటోంది; అందువల్ల ఇళ్లు పైకప్పు సేకరణ చేస్తున్నాయి. కాబట్టి (A), (R) రెండూ నిజం, కానీ (R) అనేది (A)కు వివరణ కాదు; అది (A) ఫలితం.
సుమారు 200 సంవత్సరాల పురాతనమైన, వెదురు గొట్టాలతో ప్రవాహాలు, ఊట నీటిని మళ్లించే బిందు సేద్య పద్ధతి మేఘాలయలో ప్రచారంలో ఉంది. రాజస్థాన్, తమిళనాడు, కర్ణాటకల్లో వేరే సంప్రదాయ పద్ధతులు (టాంకాలు వంటివి) ఉన్నాయి.
మేఘాలయ వెదురు బిందు సేద్యంలో వ్యవస్థలోకి ప్రవేశించే నీరు, మొక్క వద్ద చుక్కల రూపంలో ఎలా ఉంటుంది?
A. సుమారు 2 లీటర్లు వచ్చి నిమిషానికి 2 చుక్కలవుతుంది
B. సుమారు 18–20 లీటర్లు వ్యవస్థలోకి వచ్చి మొక్క వద్ద నిమిషానికి 20–80 చుక్కలవుతుంది
C. సుమారు 180–200 లీటర్లు వచ్చి నిమిషానికి 200–800 చుక్కలవుతుంది
D. సుమారు 18–20 లీటర్లు వచ్చి నిమిషానికి 1,000 చుక్కలవుతుంది
Answer & explanation
Correct: B — సుమారు 18–20 లీటర్లు వ్యవస్థలోకి వచ్చి మొక్క వద్ద నిమిషానికి 20–80 చుక్కలవుతుంది
పాఠం ప్రకారం వెదురు పైపుల వ్యవస్థలోకి సుమారు 18–20 లీటర్ల నీరు ప్రవేశించి వందల మీటర్లు ప్రయాణించి చివరికి మొక్క వద్ద నిమిషానికి 20–80 చుక్కలకు తగ్గుతుంది.
C. కొండపై శాశ్వత ఊటల నీటిని గురుత్వాకర్షణతో కింది ప్రాంతాలకు మళ్లిస్తారు
D. ప్రవాహాన్ని నియంత్రించడానికి ఇనుప కవాటాలు వాడతారు
Answer & explanation
Correct: C — కొండపై శాశ్వత ఊటల నీటిని గురుత్వాకర్షణతో కింది ప్రాంతాలకు మళ్లిస్తారు
ఈ పద్ధతిలో కొండల పైనున్న శాశ్వత ఊటల నీరు గురుత్వాకర్షణ వల్ల వెదురు పైపుల ద్వారా కిందికి ప్రవహిస్తుంది. పైపులు రోడ్డు దాటాల్సి వస్తే భూమి పైన ఎత్తులో తీసుకెళ్తారు, పైపుల స్థానాలు మార్చి ప్రవాహాన్ని నియంత్రిస్తారు.
వెదురు బిందు సేద్య వ్యవస్థలో చివరి దశలో ఉపయోగించే భాగం ఏ పని చేస్తుంది?
A. నీటిని శుద్ధి చేసి ఉప్పును తొలగిస్తుంది
B. ప్రవాహాన్ని వేగంగా పెంచి వరదలా విడుస్తుంది
C. నీటిని వెనక్కి కొండపైకి పంపుతుంది
D. మొక్క వేళ్ల దగ్గరే నీటిని చుక్కలుగా పడేలా చేస్తుంది
Answer & explanation
Correct: D — మొక్క వేళ్ల దగ్గరే నీటిని చుక్కలుగా పడేలా చేస్తుంది
చివరి దశలో కుదించిన కాలువ భాగాలు, మళ్లింపు యూనిట్లు వాడతారు; చివరి భాగం నీటిని మొక్క వేళ్ల దగ్గరే చుక్కలుగా పడేలా చేస్తుంది. అందువల్ల నీరు వృథా కాకుండా ప్రతి చుక్క ఉపయోగపడుతుంది.