వనరులు & అభివృద్ధి (Resources and Development) · Practice MCQs
Free practice MCQs with answers and explanations for వనరులు & అభివృద్ధి (Resources and Development) (10వ తరగతి సోషల్ – భూగోళశాస్త్రం (Class 10 Social – Geography)). Tap an option to check instantly · page 2 of 6.
Q11Easy
భారతదేశ మొత్తం భౌగోళిక విస్తీర్ణం ఎంత?
A. 2.38 మిలియన్ చ.కి.మీ.
B. 5.28 మిలియన్ చ.కి.మీ.
C. 3.28 మిలియన్ చదరపు కిలోమీటర్లు
D. 1.28 మిలియన్ చ.కి.మీ.
Answer & explanation
Correct: C — 3.28 మిలియన్ చదరపు కిలోమీటర్లు
పాఠ్య పుస్తకం భారతదేశ భౌగోళిక విస్తీర్ణాన్ని 3.28 మిలియన్ చ.కి.మీ.గా ఇచ్చింది. అయితే భూ వినియోగ సమాచారం దీనిలో 93 శాతానికే అందుబాటులో ఉంది; మిగిలిన సంఖ్యలు వేరే విస్తీర్ణాలు.
మన ప్రాథమిక అవసరాలైన ఆహారం, ఇల్లు, దుస్తులలో ఎంత శాతం భూమి నుంచే లభిస్తుంది?
A. 50 శాతం
B. 75 శాతం
C. 33 శాతం
D. 95 శాతం
Answer & explanation
Correct: D — 95 శాతం
పుస్తకం ప్రకారం ఆహారం, నివాసం, దుస్తుల అవసరాలలో 95 శాతం భూమి నుంచే వస్తాయి. అందుకే భూమి క్షీణత మానవ మనుగడకే ముప్పు; 33 శాతం అనేది అటవీ విస్తీర్ణ లక్ష్యం మాత్రమే.
నేలను అత్యంత ముఖ్యమైన పునరుత్పాదక సహజ వనరుగా పుస్తకం పేర్కొంటుంది. అయితే కొన్ని సెంటీమీటర్ల నేల ఏర్పడటానికే లక్షల సంవత్సరాలు పడుతుంది కాబట్టి దాన్ని జాగ్రత్తగా కాపాడుకోవాలి.
సింధు, గంగ, బ్రహ్మపుత్ర నదులు హిమాలయాల నుంచి తెచ్చి పరిచిన ఒండ్రుతో ఉత్తర మైదానాలన్నీ ఏర్పడ్డాయి. నల్ల రేగడి దక్కన్ ట్రాప్ ప్రాంతంలో, లేటరైట్ భారీ వర్షప్రాంతాల్లో, ఎడారి నేల పొడి ప్రాంతాల్లో ఉంటాయి.
నల్ల రేగడి నేల తేమను బాగా పట్టి ఉంచుతుంది, పోషకాలు సమృద్ధిగా ఉంటాయి; అందుకే పత్తికి అనువైనది, దీనికి నల్ల పత్తి నేల అనే పేరు కూడా ఉంది. ఒండ్రు నేల చెరకు, వరి, గోధుమకు అనుకూలం.
"లేటరైట్" అనే పదం ఏ భాషా పదం నుంచి వచ్చింది, దాని అర్థం ఏమిటి?
A. సంస్కృతం "లత" – తీగ
B. గ్రీకు "లేటోస్" – నీరు
C. పర్షియన్ "లాల్" – ఎరుపు
D. లాటిన్ "లేటర్" – ఇటుక
Answer & explanation
Correct: D — లాటిన్ "లేటర్" – ఇటుక
లేటరైట్ అనే పదం లాటిన్ భాషలోని "later" నుంచి వచ్చింది; దాని అర్థం ఇటుక. ఇటుక రంగులో ఉండి, భారీ వర్షాల వల్ల పోషకాలు కొట్టుకుపోయే తీవ్రమైన లీచింగ్తో ఏర్పడిన ఈ నేలకు ఆ పేరు వచ్చింది. గ్రీకు, సంస్కృత, పర్షియన్ పదాలకు దీనితో సంబంధం లేదు.
పశ్చిమ రాజస్థాన్ వంటి ప్రాంతాల్లో సరైన నీటిపారుదల తర్వాత సాగుకు యోగ్యంగా మారే నేల ఏది?
A. ఎడారి (శుష్క) నేల
B. ఒండ్రు నేల
C. నల్ల రేగడి నేల
D. ఎర్ర నేల
Answer & explanation
Correct: A — ఎడారి (శుష్క) నేల
ఎడారి నేలల్లో తేమ, హ్యూమస్ తక్కువ; అయినా సరైన నీటిపారుదల తర్వాత అవి సాగుకు అనుకూలంగా మారతాయని పుస్తకం పశ్చిమ రాజస్థాన్ను ఉదాహరణగా ఇస్తుంది. మిగిలిన నేలలు వేరే వాతావరణ మండలాల్లో ఉంటాయి.
ప్రవహించే నీరు బంకమట్టి నేలను కోసి లోతైన కాలువలు (గల్లీలు) చేసినప్పుడు ఆ భూమి సాగుకు పనికిరాదు; దాన్ని బ్యాడ్ ల్యాండ్ అంటారు. చంబల్ పరీవాహక ప్రాంతంలో దీన్ని రేవైన్స్ అంటారు.
పంజాబ్, హరియాణా, పశ్చిమ ఉత్తరప్రదేశ్లలో అతి నీటిపారుదల వల్ల నీరు నిలిచి నేలలో లవణీయత, క్షారత పెరిగి భూమి క్షీణిస్తోంది. అతి మేత గుజరాత్, రాజస్థాన్ వంటి చోట్ల, గనులు జార్ఖండ్ వంటి చోట్ల ప్రధాన కారణాలు.
అభ్యాస ప్రశ్నల ప్రకారం నల్ల రేగడి నేల ఏ రాష్ట్రంలో ప్రధానంగా కనిపిస్తుంది?
A. ఉత్తరప్రదేశ్
B. రాజస్థాన్
C. జార్ఖండ్
D. మహారాష్ట్ర
Answer & explanation
Correct: D — మహారాష్ట్ర
నల్ల రేగడి దక్కన్ ట్రాప్ లావా ప్రాంతానికి విశిష్టమైనది; మహారాష్ట్ర పీఠభూములు దాని ప్రధాన ప్రాంతం. ఉత్తరప్రదేశ్ ఒండ్రు నేల ప్రాంతం, రాజస్థాన్లో ఎడారి నేల, జార్ఖండ్లో ఎర్ర, లేటరైట్ నేలలు ఎక్కువ.