వనరులు & అభివృద్ధి (Resources and Development) · Practice MCQs

Correct: A — సాంకేతికంగా అందుబాటులో, ఆర్థికంగా లాభదాయకంగా, సాంస్కృతికంగా ఆమోదయోగ్యంగా ఉండటం

పర్యావరణంలో ఉన్నంత మాత్రాన ఒక పదార్థం వనరు కాదు. దాన్ని వెలికితీసే సాంకేతికత ఉండాలి, ఖర్చు లాభదాయకంగా ఉండాలి, సంస్కృతి ప్రకారం వాడకం ఆమోదయోగ్యం కావాలి. ఈ మూడు షరతుల్లో ఏది లోపించినా ఆ పదార్థం వనరుగా పరిగణనకు రాదు.

Correct: B — ప్రకృతి, సాంకేతికత, సంస్థలు

పర్యావరణంలోని పదార్థాలను వనరులుగా మార్చే ప్రక్రియలో మానవులు సాంకేతికత ద్వారా ప్రకృతితో సంబంధం పెట్టుకుంటారు, ఆర్థికాభివృద్ధిని వేగవంతం చేసే సంస్థలను ఏర్పరుస్తారు. అందువల్ల ప్రకృతి, సాంకేతికత, సంస్థలు మూడూ పరస్పరం ఆధారపడి ఉంటాయి.

Correct: C — జీవ, నిర్జీవ

మూలం ఆధారంగా వనరులను జీవావరణం నుంచి వచ్చే జీవ వనరులు (మొక్కలు, జంతువులు, మానవులు), జీవం లేని పదార్థాలతో ఏర్పడిన నిర్జీవ వనరులు (భూమి, నీరు, ఖనిజాలు) అని విభజిస్తారు. మిగిలిన జతలు వేరే వర్గీకరణ ఆధారాలకు చెందినవి.

Correct: D — సామాజిక వనరులు

ఒక గ్రామ లేదా సమాజ సభ్యులందరూ ఉమ్మడిగా వాడుకునే మేత భూములు, చెరువులు, పార్కులు, ఆటస్థలాలు సామాజిక వనరులు. వ్యక్తి సొంత ఆస్తి వ్యక్తిగతం; దేశ సరిహద్దుల్లోని ఖనిజాలు, అడవులు జాతీయ వనరులు.

Correct: A — రియో డి జనీరో (బ్రెజిల్)

పుస్తకం ప్రకారం 1992 జూన్‌లో బ్రెజిల్‌లోని రియో డి జనీరోలో 100కు పైగా దేశాధినేతలు మొదటి అంతర్జాతీయ ఎర్త్ సమ్మిట్‌కు హాజరయ్యారు. అక్కడే ఎజెండా 21 ను స్వీకరించారు. మిగిలిన నగరాలకు ఈ సమ్మిట్‌తో సంబంధం లేదు.

Correct: B — పర్యావరణానికి హాని చేయకుండా, భవిష్యత్ తరాల అవసరాలకు భంగం కలగకుండా అభివృద్ధి సాధించడం

సుస్థిర అభివృద్ధి అంటే ప్రస్తుత అవసరాలు తీర్చుకుంటూనే పర్యావరణాన్ని పాడు చేయకుండా, రేపటి తరాల అవసరాలు దెబ్బతినకుండా చూడటం. వనరులను వేగంగా వాడేయడం లేదా కొద్దిమందికే పరిమితం చేయడం దీనికి వ్యతిరేకం.

Correct: C — మొదటి పంచవర్ష ప్రణాళిక

పుస్తకం ప్రకారం స్వాతంత్ర్యం తర్వాత ప్రారంభమైన మొదటి పంచవర్ష ప్రణాళిక నుంచే భారతదేశం వనరుల ప్రణాళిక లక్ష్యాలను సాధించడానికి నిరంతర ప్రయత్నాలు చేసింది. తర్వాతి ప్రణాళికలు దాని కొనసాగింపే.

Correct: D — షూమేకర్

షూమేకర్ 1974లో తన పుస్తకం స్మాల్ ఈజ్ బ్యూటిఫుల్ ద్వారా గాంధేయ తత్వాన్ని మళ్లీ ప్రపంచం ముందు ఉంచారు. బ్రండ్‌ట్‌లాండ్ నివేదిక అవర్ కామన్ ఫ్యూచర్ పుస్తకానికి మూలం; గాంధీజీ స్వయంగా ఈ పుస్తకం రాయలేదు.

Correct: A — మైదానాలు (సుమారు 43%)

పుస్తకం ప్రకారం భారతదేశంలో మైదానాలు సుమారు 43%, పర్వతాలు 30%, పీఠభూములు సుమారు 27% ఉన్నాయి. కాబట్టి అత్యధిక వాటా మైదానాలది. దీవులు చాలా చిన్న భాగం మాత్రమే.

Correct: B — నికర విత్తిన విస్తీర్ణం

పంటలు విత్తి కోసిన భూమి భౌతిక విస్తీర్ణాన్ని నికర విత్తిన విస్తీర్ణం (NSA) అంటారు. అదే సంవత్సరం ఒకటికంటే ఎక్కువసార్లు విత్తిన భూమిని కలిపితే స్థూల పంట విస్తీర్ణం అవుతుంది.