ఈ సంస్థలన్నీ ప్రైవేట్ రంగానికి ఉదాహరణలుగా పుస్తకం చెప్పిన జాబితా ఏది?
- A. BHEL, SAIL, TISCO
- B. OIL, బజాజ్ ఆటో, డాబర్
- C. TISCO, బజాజ్ ఆటో లిమిటెడ్, డాబర్ ఇండస్ట్రీస్
- D. SAIL, OIL, డాబర్
Answer & explanation
Correct: C — TISCO, బజాజ్ ఆటో లిమిటెడ్, డాబర్ ఇండస్ట్రీస్
ప్రైవేట్ రంగ పరిశ్రమలను వ్యక్తులు లేదా వ్యక్తుల సమూహం నడుపుతారు; పుస్తకం TISCO, బజాజ్ ఆటో లిమిటెడ్, డాబర్ ఇండస్ట్రీస్ లను ఉదాహరణలుగా ఇచ్చింది. మిగతా జాబితాల్లో ప్రభుత్వ రంగ సంస్థలైన BHEL, SAIL లేదా ఉమ్మడి రంగ OIL కలిసి ఉన్నాయి.
Revise related study notesపత్తి వస్త్ర పరిశ్రమ స్థానికీకరణ (Localisation) కారకాలుగా పుస్తకం పేర్కొననిది ఏది?
- A. ముడి పత్తి లభ్యత
- B. ఇనుప ఖనిజ గనులకు సమీపం
- C. ఓడరేవు సహా రవాణా సౌకర్యం
- D. తేమతో కూడిన వాతావరణం
Answer & explanation
Correct: B — ఇనుప ఖనిజ గనులకు సమీపం
ముడి పత్తి లభ్యత, మార్కెట్, ఓడరేవుతో కూడిన రవాణా, కార్మికులు, తేమ వాతావరణం పత్తి వస్త్ర పరిశ్రమ ప్రాంతీయీకరణకు కారణాలు. ఇనుప ఖనిజం ఉక్కు పరిశ్రమకు సంబంధించిన ముడి సరుకు; వస్త్ర పరిశ్రమ స్థానంపై దాని ప్రభావం లేదు.
Revise related study notesకింది వాక్యాలను పరిశీలించండి.
1. వలస కాలంలో ఇంగ్లండ్ మిల్లు వస్త్రంతో పోటీపడలేక భారత సంప్రదాయ పరిశ్రమలు దెబ్బతిన్నాయి.
2. మరమగ్గాలు (Power-looms) 18వ శతాబ్దానికి ముందే వాడకంలో ఉండేవి.
సరైనది ఏది?
- A. 2 మాత్రమే సరైనది
- B. 1, 2 రెండూ సరైనవి
- C. 1 మాత్రమే సరైనది
- D. రెండూ తప్పు
Answer & explanation
Correct: C — 1 మాత్రమే సరైనది
పుస్తకం ప్రకారం ప్రాచీన భారతదేశంలో చేతి వడకడం, చేనేత పద్ధతులే ఉండేవి; మరమగ్గాలు 18వ శతాబ్దం తర్వాత వచ్చాయి, కాబట్టి రెండో వాక్యం తప్పు. వలసపాలనలో ఇంగ్లండ్ మిల్లు వస్త్రంతో పోటీ వల్ల సంప్రదాయ పరిశ్రమ దెబ్బతిన్నది కాబట్టి మొదటి వాక్యం సరైనది.
Revise related study notesభారతదేశంలో నేత (Weaving) వికేంద్రీకృతంగా ఉండటానికి పుస్తకం చెప్పిన ప్రధాన కారణం ఏది?
- A. నేతకు చాలా తక్కువ నూలు సరిపోవడం
- B. ఓడరేవుల వద్ద మాత్రమే మగ్గాలు పనిచేయడం
- C. విదేశీ ప్రభుత్వ నిబంధనలు
- D. పత్తి, పట్టు, జరీ, ఎంబ్రాయిడరీ వంటి సంప్రదాయ నైపుణ్యాలు, డిజైన్లను చేర్చడానికి అవకాశం ఇవ్వడం
Answer & explanation
Correct: D — పత్తి, పట్టు, జరీ, ఎంబ్రాయిడరీ వంటి సంప్రదాయ నైపుణ్యాలు, డిజైన్లను చేర్చడానికి అవకాశం ఇవ్వడం
పుస్తకం ప్రకారం నేత వికేంద్రీకృతంగా ఉండటం వల్ల పత్తి, పట్టు, జరీ, ఎంబ్రాయిడరీ వంటి సంప్రదాయ నైపుణ్యాలు, డిజైన్లను చేర్చడానికి వీలవుతుంది. అంటే ప్రాంతీయ చేతివృత్తి నైపుణ్యాల వైవిధ్యమే కారణం; నూలు పరిమాణం, ఓడరేవులు, విదేశీ నిబంధనలు కారణాలు కావు.
Revise related study notesదేశ విభజన (1947) తర్వాత భారత జనుము పరిశ్రమ పరిస్థితి గురించి సరైన వాక్యం ఏది?
- A. మిల్లులు భారతదేశంలోనే ఉండగా, జనుము పండే ప్రాంతంలో మూడింట మూడు వంతులు తూర్పు పాకిస్థాన్కు వెళ్లాయి
- B. మిల్లులు, పొలాలు రెండూ భారతదేశంలోనే మిగిలాయి
- C. మిల్లుల్లో మూడింట మూడు వంతులు తూర్పు పాకిస్థాన్కు వెళ్లాయి
- D. మిల్లులు, పొలాలు రెండూ పూర్తిగా తూర్పు పాకిస్థాన్కు వెళ్లాయి
Answer & explanation
Correct: A — మిల్లులు భారతదేశంలోనే ఉండగా, జనుము పండే ప్రాంతంలో మూడింట మూడు వంతులు తూర్పు పాకిస్థాన్కు వెళ్లాయి
విభజన తర్వాత జనుము మిల్లులు భారతదేశంలో మిగిలాయి కానీ జనుము సాగు ప్రాంతంలో 3/4 వంతు తూర్పు పాకిస్థాన్ (ఇప్పటి బంగ్లాదేశ్)కు వెళ్లింది. అంటే మిల్లులకు ముడి సరుకు కొరత ఏర్పడింది; మిగతా వాక్యాలు మిల్లుల స్థానాన్ని తప్పుగా చెబుతున్నాయి.
Revise related study notesహుగ్లీ ప్రాంతంలో జనుము మిల్లుల కేంద్రీకరణకు కారణం కానిది ఏది?
- A. చౌకైన జల రవాణా
- B. సమీపంలో పెద్ద బాక్సైట్ నిక్షేపాలు
- C. ముడి జనుమును ప్రాసెస్ చేయడానికి పుష్కలమైన నీరు
- D. బ్యాంకింగ్, బీమా, ఓడరేవు సౌకర్యాలిచ్చే కోల్కతా
Answer & explanation
Correct: B — సమీపంలో పెద్ద బాక్సైట్ నిక్షేపాలు
హుగ్లీ ప్రాంతంలో జనుము పొలాల సామీప్యం, చౌక జల రవాణా, రైలు–రోడ్డు నెట్వర్క్, ప్రాసెసింగ్కు నీరు, చౌక కార్మికులు, కోల్కతా బ్యాంకింగ్–బీమా–ఓడరేవు సౌకర్యాలు మిల్లులకు అనుకూలం. బాక్సైట్ అల్యూమినియం పరిశ్రమ ముడి సరుకు; జనుమునకు సంబంధం లేదు.
Revise related study notes