Back to chapter

ఉత్పాదక పరిశ్రమలు (Manufacturing Industries) · Practice MCQs

Free practice MCQs with answers and explanations for ఉత్పాదక పరిశ్రమలు (Manufacturing Industries) (10వ తరగతి సోషల్ – భూగోళశాస్త్రం (Class 10 Social – Geography)). Tap an option to check instantly · page 3 of 6.

Q21Moderate

తయారీ రంగ ప్రాముఖ్యతగా పుస్తకం పేర్కొననిది ఏది?

  1. A. భూగర్భ జల మట్టాన్ని నేరుగా పెంచడం
  2. B. ఎగుమతుల ద్వారా విదేశీ మారక ద్రవ్యం తేవడం
  3. C. ప్రాంతీయ అసమానతలను తగ్గించడం
  4. D. వ్యవసాయ ఆదాయంపై ఆధారాన్ని తగ్గించడం
Answer & explanation

Correct: A — భూగర్భ జల మట్టాన్ని నేరుగా పెంచడం

తయారీ రంగం ఎగుమతుల ద్వారా విదేశీ మారకం తెస్తుంది, వెనుకబడిన ప్రాంతాల్లో పరిశ్రమలతో అసమానతలు తగ్గిస్తుంది, ద్వితీయ–తృతీయ రంగాల్లో ఉపాధితో వ్యవసాయ ఆదాయంపై ఆధారాన్ని తగ్గిస్తుంది. భూగర్భ జలాన్ని నేరుగా పెంచడం అనేది పుస్తకంలోని ప్రయోజనం కాదు.

Revise related study notes
Q22Moderate

కింది వాక్యాలను పరిశీలించండి. 1. వ్యవసాయ ఆధారిత పరిశ్రమలు ముడి సరుకు కోసం వ్యవసాయంపై ఆధారపడతాయి. 2. తయారీ పరిశ్రమ రైతుల ఉత్పత్తిని పెంచి, ఉత్పత్తి ప్రక్రియలను సమర్థవంతం చేసింది. సరైనవి ఏవి?

  1. A. 1 మాత్రమే సరైనది
  2. B. 1, 2 రెండూ సరైనవి
  3. C. 2 మాత్రమే సరైనది
  4. D. రెండూ తప్పు
Answer & explanation

Correct: B — 1, 2 రెండూ సరైనవి

పుస్తకం ప్రకారం వ్యవసాయ ఆధారిత పరిశ్రమలు ముడి సరుకులకు వ్యవసాయంపై ఆధారపడి, పంపులు, ఎరువులు వంటివి రైతులకు అమ్ముతాయి; ఈ పరస్పర ఆధారం వల్ల తయారీ పరిశ్రమ రైతుల ఉత్పత్తిని పెంచి ప్రక్రియలను సమర్థంగా మార్చింది. కాబట్టి రెండు వాక్యాలూ సరైనవే.

Revise related study notes
Q23Moderate

ఈ సంస్థలన్నీ ప్రైవేట్ రంగానికి ఉదాహరణలుగా పుస్తకం చెప్పిన జాబితా ఏది?

  1. A. BHEL, SAIL, TISCO
  2. B. OIL, బజాజ్ ఆటో, డాబర్
  3. C. TISCO, బజాజ్ ఆటో లిమిటెడ్, డాబర్ ఇండస్ట్రీస్
  4. D. SAIL, OIL, డాబర్
Answer & explanation

Correct: C — TISCO, బజాజ్ ఆటో లిమిటెడ్, డాబర్ ఇండస్ట్రీస్

ప్రైవేట్ రంగ పరిశ్రమలను వ్యక్తులు లేదా వ్యక్తుల సమూహం నడుపుతారు; పుస్తకం TISCO, బజాజ్ ఆటో లిమిటెడ్, డాబర్ ఇండస్ట్రీస్ లను ఉదాహరణలుగా ఇచ్చింది. మిగతా జాబితాల్లో ప్రభుత్వ రంగ సంస్థలైన BHEL, SAIL లేదా ఉమ్మడి రంగ OIL కలిసి ఉన్నాయి.

Revise related study notes
Q24Moderate

కింది వాటిలో మౌలిక లేదా కీలక పరిశ్రమ (Basic/Key industry)కి ఉదాహరణ కానిది ఏది?

  1. A. ఇనుము–ఉక్కు పరిశ్రమ
  2. B. రాగి కరిగింపు
  3. C. అల్యూమినియం కరిగింపు
  4. D. చక్కెర పరిశ్రమ
Answer & explanation

Correct: D — చక్కెర పరిశ్రమ

తమ ఉత్పత్తులను ఇతర వస్తువుల తయారీకి ముడి సరుకుగా అందించే పరిశ్రమలు మౌలిక పరిశ్రమలు: ఇనుము–ఉక్కు, రాగి, అల్యూమినియం కరిగింపు వంటివి. చక్కెర వినియోగదారులు నేరుగా వాడే వస్తువు కాబట్టి అది వినియోగదారు పరిశ్రమ.

Revise related study notes
Q25Moderate

కింది వాటిలో "భిన్నమైన" (Odd one out) పరిశ్రమను గుర్తించండి.

  1. A. సిమెంట్
  2. B. పత్తి వస్త్రాలు
  3. C. జనుము
  4. D. చక్కెర
Answer & explanation

Correct: A — సిమెంట్

పత్తి వస్త్రాలు, జనుము, చక్కెర వ్యవసాయ ఉత్పత్తులను ముడి సరుకుగా వాడే వ్యవసాయ ఆధారిత పరిశ్రమలు. సిమెంట్ సున్నపురాయి, సిలికా, జిప్సం వంటి ఖనిజాలను వాడే ఖనిజ ఆధారిత పరిశ్రమ కాబట్టి అది వేరే వర్గానికి చెందుతుంది.

Revise related study notes
Q26Moderate

పత్తి వస్త్ర పరిశ్రమ స్థానికీకరణ (Localisation) కారకాలుగా పుస్తకం పేర్కొననిది ఏది?

  1. A. ముడి పత్తి లభ్యత
  2. B. ఇనుప ఖనిజ గనులకు సమీపం
  3. C. ఓడరేవు సహా రవాణా సౌకర్యం
  4. D. తేమతో కూడిన వాతావరణం
Answer & explanation

Correct: B — ఇనుప ఖనిజ గనులకు సమీపం

ముడి పత్తి లభ్యత, మార్కెట్, ఓడరేవుతో కూడిన రవాణా, కార్మికులు, తేమ వాతావరణం పత్తి వస్త్ర పరిశ్రమ ప్రాంతీయీకరణకు కారణాలు. ఇనుప ఖనిజం ఉక్కు పరిశ్రమకు సంబంధించిన ముడి సరుకు; వస్త్ర పరిశ్రమ స్థానంపై దాని ప్రభావం లేదు.

Revise related study notes
Q27Moderate

కింది వాక్యాలను పరిశీలించండి. 1. వలస కాలంలో ఇంగ్లండ్ మిల్లు వస్త్రంతో పోటీపడలేక భారత సంప్రదాయ పరిశ్రమలు దెబ్బతిన్నాయి. 2. మరమగ్గాలు (Power-looms) 18వ శతాబ్దానికి ముందే వాడకంలో ఉండేవి. సరైనది ఏది?

  1. A. 2 మాత్రమే సరైనది
  2. B. 1, 2 రెండూ సరైనవి
  3. C. 1 మాత్రమే సరైనది
  4. D. రెండూ తప్పు
Answer & explanation

Correct: C — 1 మాత్రమే సరైనది

పుస్తకం ప్రకారం ప్రాచీన భారతదేశంలో చేతి వడకడం, చేనేత పద్ధతులే ఉండేవి; మరమగ్గాలు 18వ శతాబ్దం తర్వాత వచ్చాయి, కాబట్టి రెండో వాక్యం తప్పు. వలసపాలనలో ఇంగ్లండ్ మిల్లు వస్త్రంతో పోటీ వల్ల సంప్రదాయ పరిశ్రమ దెబ్బతిన్నది కాబట్టి మొదటి వాక్యం సరైనది.

Revise related study notes
Q28Moderate

భారతదేశంలో నేత (Weaving) వికేంద్రీకృతంగా ఉండటానికి పుస్తకం చెప్పిన ప్రధాన కారణం ఏది?

  1. A. నేతకు చాలా తక్కువ నూలు సరిపోవడం
  2. B. ఓడరేవుల వద్ద మాత్రమే మగ్గాలు పనిచేయడం
  3. C. విదేశీ ప్రభుత్వ నిబంధనలు
  4. D. పత్తి, పట్టు, జరీ, ఎంబ్రాయిడరీ వంటి సంప్రదాయ నైపుణ్యాలు, డిజైన్లను చేర్చడానికి అవకాశం ఇవ్వడం
Answer & explanation

Correct: D — పత్తి, పట్టు, జరీ, ఎంబ్రాయిడరీ వంటి సంప్రదాయ నైపుణ్యాలు, డిజైన్లను చేర్చడానికి అవకాశం ఇవ్వడం

పుస్తకం ప్రకారం నేత వికేంద్రీకృతంగా ఉండటం వల్ల పత్తి, పట్టు, జరీ, ఎంబ్రాయిడరీ వంటి సంప్రదాయ నైపుణ్యాలు, డిజైన్లను చేర్చడానికి వీలవుతుంది. అంటే ప్రాంతీయ చేతివృత్తి నైపుణ్యాల వైవిధ్యమే కారణం; నూలు పరిమాణం, ఓడరేవులు, విదేశీ నిబంధనలు కారణాలు కావు.

Revise related study notes
Q29Moderate

దేశ విభజన (1947) తర్వాత భారత జనుము పరిశ్రమ పరిస్థితి గురించి సరైన వాక్యం ఏది?

  1. A. మిల్లులు భారతదేశంలోనే ఉండగా, జనుము పండే ప్రాంతంలో మూడింట మూడు వంతులు తూర్పు పాకిస్థాన్‌కు వెళ్లాయి
  2. B. మిల్లులు, పొలాలు రెండూ భారతదేశంలోనే మిగిలాయి
  3. C. మిల్లుల్లో మూడింట మూడు వంతులు తూర్పు పాకిస్థాన్‌కు వెళ్లాయి
  4. D. మిల్లులు, పొలాలు రెండూ పూర్తిగా తూర్పు పాకిస్థాన్‌కు వెళ్లాయి
Answer & explanation

Correct: A — మిల్లులు భారతదేశంలోనే ఉండగా, జనుము పండే ప్రాంతంలో మూడింట మూడు వంతులు తూర్పు పాకిస్థాన్‌కు వెళ్లాయి

విభజన తర్వాత జనుము మిల్లులు భారతదేశంలో మిగిలాయి కానీ జనుము సాగు ప్రాంతంలో 3/4 వంతు తూర్పు పాకిస్థాన్ (ఇప్పటి బంగ్లాదేశ్)కు వెళ్లింది. అంటే మిల్లులకు ముడి సరుకు కొరత ఏర్పడింది; మిగతా వాక్యాలు మిల్లుల స్థానాన్ని తప్పుగా చెబుతున్నాయి.

Revise related study notes
Q30Moderate

హుగ్లీ ప్రాంతంలో జనుము మిల్లుల కేంద్రీకరణకు కారణం కానిది ఏది?

  1. A. చౌకైన జల రవాణా
  2. B. సమీపంలో పెద్ద బాక్సైట్ నిక్షేపాలు
  3. C. ముడి జనుమును ప్రాసెస్ చేయడానికి పుష్కలమైన నీరు
  4. D. బ్యాంకింగ్, బీమా, ఓడరేవు సౌకర్యాలిచ్చే కోల్‌కతా
Answer & explanation

Correct: B — సమీపంలో పెద్ద బాక్సైట్ నిక్షేపాలు

హుగ్లీ ప్రాంతంలో జనుము పొలాల సామీప్యం, చౌక జల రవాణా, రైలు–రోడ్డు నెట్‌వర్క్, ప్రాసెసింగ్‌కు నీరు, చౌక కార్మికులు, కోల్‌కతా బ్యాంకింగ్–బీమా–ఓడరేవు సౌకర్యాలు మిల్లులకు అనుకూలం. బాక్సైట్ అల్యూమినియం పరిశ్రమ ముడి సరుకు; జనుమునకు సంబంధం లేదు.

Revise related study notes
0/0correct · 0/10 done
Question 21 of 300 answered
Q21Moderate

తయారీ రంగ ప్రాముఖ్యతగా పుస్తకం పేర్కొననిది ఏది?