ఉత్పాదక పరిశ్రమలు (Manufacturing Industries) · Practice MCQs
Free practice MCQs with answers and explanations for ఉత్పాదక పరిశ్రమలు (Manufacturing Industries) (10వ తరగతి సోషల్ – భూగోళశాస్త్రం (Class 10 Social – Geography)). Tap an option to check instantly · page 4 of 6.
Q31Moderate
చక్కెర మిల్లులు దక్షిణ, పశ్చిమ రాష్ట్రాల్లో కేంద్రీకృతమవుతున్నాయి. పుస్తకం చెప్పిన సరైన కారణాల కలయిక ఏది?
A. ఎక్కువ బొగ్గు నిల్వలు, చౌక విద్యుత్, ఓడరేవులు
B. తక్కువ సుక్రోజ్, తక్కువ వర్షం, ప్రైవేట్ యాజమాన్యం
C. చెరకులో ఎక్కువ సుక్రోజ్, ఎక్కువ కాలం గానుగ ఆడగలగడం, విజయవంతమైన సహకార సంఘాలు
D. సున్నపురాయి లభ్యత, జిప్సం లభ్యత, రైలు మార్గాలు
Answer & explanation
Correct: C — చెరకులో ఎక్కువ సుక్రోజ్, ఎక్కువ కాలం గానుగ ఆడగలగడం, విజయవంతమైన సహకార సంఘాలు
దక్షిణ, పశ్చిమ రాష్ట్రాల్లో, ముఖ్యంగా మహారాష్ట్రలో చెరకులో సుక్రోజ్ శాతం ఎక్కువ, చల్లని వాతావరణం వల్ల గానుగ కాలం ఎక్కువ, సహకార సంఘాలు ఎక్కువ విజయవంతమయ్యాయి. మిగతా కలయికలు ఖనిజ లేదా ఇతర పరిశ్రమల అంశాలను కలగలిపాయి.
కింది వాక్యాలను పరిశీలించండి.
1. చక్కెర పరిశ్రమ కాలానుగుణ (Seasonal) పరిశ్రమ కాబట్టి సహకార రంగానికి సరిపోతుంది.
2. పుస్తకం ప్రకారం 60 శాతం చక్కెర మిల్లులు ఉత్తర ప్రదేశ్, బీహార్లలో ఉన్నాయి.
సరైనది ఏది?
A. 1 మాత్రమే
B. 2 మాత్రమే
C. రెండూ తప్పు
D. 1, 2 రెండూ సరైనవి
Answer & explanation
Correct: D — 1, 2 రెండూ సరైనవి
పుస్తకం చక్కెర పరిశ్రమను కాలానుగుణ పరిశ్రమగా వర్ణించి, సహకార రంగానికి అనుకూలమని చెబుతుంది; అలాగే 60% మిల్లులు ఉత్తర ప్రదేశ్, బీహార్లలో ఉన్నాయని పేర్కొంటుంది. కాబట్టి రెండు వాక్యాలూ సరైనవే (నేడు మహారాష్ట్ర కూడా ముందు వరుసలో ఉంది).
ఛోటానాగ్పూర్ పీఠభూమిలో ఇనుము–ఉక్కు పరిశ్రమల కేంద్రీకరణకు కారణంగా పుస్తకం పేర్కొననిది ఏది?
A. సముద్ర ఓడరేవుల పక్కనే ఉండటం
B. ఇనుప ఖనిజం చౌకగా లభించడం
C. చౌక కార్మికులు
D. దేశీయ మార్కెట్లో వృద్ధి సామర్థ్యం
Answer & explanation
Correct: A — సముద్ర ఓడరేవుల పక్కనే ఉండటం
ఛోటానాగ్పూర్ ప్రాంతంలో ఇనుప ఖనిజం చౌక, అధిక నాణ్యత ముడి సరుకులు దగ్గరగా ఉండటం, చౌక కార్మికులు, పెద్ద దేశీయ మార్కెట్ వంటి సాపేక్ష ప్రయోజనాలను పుస్తకం చెబుతుంది. ఇది లోతట్టు పీఠభూమి ప్రాంతం కాబట్టి ఓడరేవుల పక్కనే ఉండటం కారణంగా చెప్పలేదు.
అల్యూమినియం కరిగింపు పరిశ్రమ స్థాన నిర్ణయానికి పుస్తకం చెప్పిన రెండు ప్రధాన కారకాలు ఏవి?
A. చౌక కార్మికులు, సముద్ర వాతావరణం
B. క్రమబద్ధమైన విద్యుత్ సరఫరా, కనీస ఖర్చుతో ముడి సరుకు నిశ్చిత లభ్యత
C. సున్నపురాయి, కోకింగ్ బొగ్గు
D. అధిక వర్షపాతం, ఫలదీకరణ నేలలు
Answer & explanation
Correct: B — క్రమబద్ధమైన విద్యుత్ సరఫరా, కనీస ఖర్చుతో ముడి సరుకు నిశ్చిత లభ్యత
పుస్తకం అల్యూమినియం కరిగింపు పరిశ్రమకు రెండు ప్రధాన కారకాలు చెబుతుంది: క్రమబద్ధమైన విద్యుత్ సరఫరా, బాక్సైట్ వంటి ముడి సరుకు తక్కువ ఖర్చుతో హామీగా లభించడం. సున్నపురాయి–కోకింగ్ బొగ్గు ఉక్కు పరిశ్రమ సరుకులు; వర్షపాతం ఈ పరిశ్రమకు నిర్ణయాత్మకం కాదు.
కింది వాటిలో సోడా యాష్ ఉపయోగాల జాబితాలో లేని ఉత్పత్తి/ప్రక్రియ ఏది? (పుస్తకం ప్రకారం)
A. గాజు తయారీ
B. సబ్బులు, డిటర్జెంట్ల తయారీ
C. ఎరువుల తయారీ
D. కాగితం తయారీ
Answer & explanation
Correct: C — ఎరువుల తయారీ
పుస్తకం ప్రకారం సోడా యాష్ గాజు, సబ్బులు–డిటర్జెంట్లు, కాగితం తయారీలో ఉపయోగపడుతుంది. ఎరువులు, కృత్రిమ పీచులు, ప్లాస్టిక్లు, రంజనాల తయారీలో ఉపయోగించే అకర్బన రసాయనం సల్ఫ్యూరిక్ ఆమ్లం, సోడా యాష్ కాదు.
కింది వాక్యాలను పరిశీలించండి.
1. సంక్లిష్ట (Complex) ఎరువులు నత్రజని, ఫాస్ఫేట్, పొటాష్ కలయిక కలిగి ఉంటాయి.
2. పొటాష్ కోసం భారతదేశం దేశీయ నిల్వలపైనే పూర్తిగా ఆధారపడుతుంది.
సరైనది ఏది?
A. 2 మాత్రమే సరైనది
B. 1, 2 రెండూ సరైనవి
C. రెండూ తప్పు
D. 1 మాత్రమే సరైనది
Answer & explanation
Correct: D — 1 మాత్రమే సరైనది
సంక్లిష్ట ఎరువులు N, P, K కలయికతో ఉంటాయి కాబట్టి మొదటి వాక్యం సరైనది. అయితే వాణిజ్యపరంగా వాడదగిన పొటాష్ నిల్వలు దేశంలో లేవు, అందువల్ల పొటాష్ పూర్తిగా దిగుమతి అవుతుంది; కాబట్టి రెండో వాక్యం తప్పు.
సిమెంట్ పరిశ్రమకు కావాల్సిన భారీ ముడి సరుకులు ఏవి?
A. సున్నపురాయి, సిలికా, జిప్సం
B. బాక్సైట్, కోకింగ్ బొగ్గు, మాంగనీసు
C. జనుము, చెరకు, పత్తి
D. సల్ఫ్యూరిక్ ఆమ్లం, సోడా యాష్, కాస్టిక్ సోడా
Answer & explanation
Correct: A — సున్నపురాయి, సిలికా, జిప్సం
సిమెంట్ తయారీకి బరువైన, భారీ ముడి సరుకులైన సున్నపురాయి, సిలికా, జిప్సం కావాలి; వీటికి తోడు బొగ్గు, విద్యుచ్ఛక్తి, రైలు రవాణా అవసరం. బాక్సైట్ అల్యూమినియానికి, జనుము–చెరకు–పత్తి వ్యవసాయ పరిశ్రమలకు, సల్ఫ్యూరిక్ ఆమ్లం వంటివి రసాయన పరిశ్రమకు సంబంధించినవి.
కింది వాటిలో ఆటోమొబైల్ పరిశ్రమ కేంద్రాలుగా పుస్తకం పేర్కొనని నగరం ఏది?
A. గురుగ్రామ్
B. విశాఖపట్నం
C. జంషెడ్పూర్
D. ఇండోర్
Answer & explanation
Correct: B — విశాఖపట్నం
పుస్తకం ఆటోమొబైల్ పరిశ్రమను ఢిల్లీ, గురుగ్రామ్, ముంబై, పుణె, చెన్నై, కోల్కతా, లక్నో, ఇండోర్, హైదరాబాద్, జంషెడ్పూర్, బెంగళూరు చుట్టూ ఉన్నట్లు పేర్కొంటుంది. ఈ జాబితాలో విశాఖపట్నం లేదు, మిగతా మూడూ ఉన్నాయి.
C. కర్మాగారాలు, థర్మల్ ప్లాంట్ల నుంచి వేడి నీటిని చల్లారకముందే నదులు, చెరువుల్లోకి వదలడం
D. యంత్రాల వల్ల వచ్చే శబ్దం
Answer & explanation
Correct: C — కర్మాగారాలు, థర్మల్ ప్లాంట్ల నుంచి వేడి నీటిని చల్లారకముందే నదులు, చెరువుల్లోకి వదలడం
పుస్తకం ప్రకారం కర్మాగారాలు, థర్మల్ విద్యుత్ ప్లాంట్లు తమ వేడి నీటిని చల్లార్చకుండా నదులు, చెరువుల్లోకి వదిలినప్పుడు ఉష్ణ కాలుష్యం జరిగి జలచరాలపై ప్రభావం చూపుతుంది. శబ్ద కాలుష్యం, వాయు కాలుష్యం వేరే రకాలు; చల్లని నీటిని వదలడం ఉష్ణ కాలుష్యం కాదు.
కర్మాగారాల పొగ గొట్టాలలో గాలి రేణువులను తగ్గించడానికి పుస్తకం చెప్పిన పరికరం ఏది?
A. సైలెన్సర్లు
B. ఇయర్ప్లగ్లు
C. వర్షపు నీటి సేకరణ గుంటలు
D. ఎలక్ట్రోస్టాటిక్ ప్రెసిపిటేటర్లు
Answer & explanation
Correct: D — ఎలక్ట్రోస్టాటిక్ ప్రెసిపిటేటర్లు
గాలిలోని రేణువులను (Particulate matter) తగ్గించడానికి పొగ గొట్టాలకు ఎలక్ట్రోస్టాటిక్ ప్రెసిపిటేటర్లు, ఫాబ్రిక్ ఫిల్టర్లు, స్క్రబ్బర్లు, ఇనర్షియల్ సెపరేటర్లు బిగిస్తారు. సైలెన్సర్లు, ఇయర్ప్లగ్లు శబ్ద నియంత్రణకు, వర్షపు నీటి సేకరణ నీటి వినియోగానికి సంబంధించినవి.