జాతీయ ఆర్థిక వ్యవస్థ జీవనాడులు (Lifelines of National Economy) · Practice MCQs
Free practice MCQs with answers and explanations for జాతీయ ఆర్థిక వ్యవస్థ జీవనాడులు (Lifelines of National Economy) (10వ తరగతి సోషల్ – భూగోళశాస్త్రం (Class 10 Social – Geography)). Tap an option to check instantly · page 2 of 6.
Q11Easy
స్వర్ణ చతుర్భుజి సూపర్ హైవే ప్రాజెక్టులను అమలు చేస్తున్న సంస్థ ఏది?
A. జాతీయ రహదారుల ప్రాధికార సంస్థ (NHAI)
B. సరిహద్దు రోడ్ల సంస్థ (BRO)
C. భారతీయ రైల్వేలు
D. రాష్ట్ర రహదారుల శాఖ
Answer & explanation
Correct: A — జాతీయ రహదారుల ప్రాధికార సంస్థ (NHAI)
పుస్తకం ప్రకారం ఈ సూపర్ హైవే ప్రాజెక్టులను NHAI అమలు చేస్తుంది. BRO సరిహద్దు ప్రాంతాల వ్యూహాత్మక రోడ్లు నిర్మిస్తుంది; రైల్వేలు పట్టాలు వేస్తాయి; రాష్ట్ర రహదారులు రాష్ట్ర శాఖల పరిధి.
గ్రామీణ రోడ్లకు ప్రత్యేక ప్రోత్సాహం ఇచ్చిన పథకం ఏది?
A. స్వర్ణ చతుర్భుజి పథకం
B. ప్రధాన మంత్రి గ్రామీణ సడక్ యోజన
C. ఉడాన్ పథకం
D. డిజిటల్ ఇండియా
Answer & explanation
Correct: B — ప్రధాన మంత్రి గ్రామీణ సడక్ యోజన
ఇతర రోడ్లు (గ్రామీణ రోడ్లు) గ్రామాలను పట్టణాలతో కలుపుతాయి; వీటికి ప్రధాన మంత్రి గ్రామీణ సడక్ యోజన కింద ప్రత్యేక ప్రోత్సాహం లభించింది. స్వర్ణ చతుర్భుజి హైవేలకు, ఉడాన్ విమానయానానికి, డిజిటల్ ఇండియా సాంకేతికతకు సంబంధించినవి.
ఈ రెండు ప్రవచనాలను పరిశీలించండి.
1. సరిహద్దు రోడ్ల సంస్థ (BRO) 1960లో ఏర్పడింది.
2. అటల్ సొరంగం పొడవు 9.02 కి.మీ.; హిమాలయాల పీర్ పంజాల్ శ్రేణిలో నిర్మించారు.
A. 1, 2 రెండూ సరైనవి
B. 1 మాత్రమే సరైనది
C. 2 మాత్రమే సరైనది
D. 1, 2 రెండూ సరైనవి కావు
Answer & explanation
Correct: A — 1, 2 రెండూ సరైనవి
BRO 1960లో ఉత్తర, ఈశాన్య సరిహద్దు ప్రాంతాల్లో వ్యూహాత్మక రోడ్ల కోసం ఏర్పడింది. అటల్ సొరంగం 9.02 కి.మీ. పొడవుతో ప్రపంచంలో అతి పొడవైన హైవే సొరంగం; మనాలిని లాహౌల్–స్పితి లోయతో కలుపుతుంది. రెండూ పుస్తకం చెప్పినవే.
భారతదేశంలో మొదటి రైలు ఏ మార్గంలో, ఏ సంవత్సరంలో నడిచింది?
A. కోల్‌కతా నుంచి హౌరా, 1853
B. ముంబై నుంచి థానే, 1853
C. చెన్నై నుంచి బెంగళూరు, 1875
D. ఢిల్లీ నుంచి ఆగ్రా, 1900
Answer & explanation
Correct: B — ముంబై నుంచి థానే, 1853
మొదటి రైలు 1853లో ముంబై నుంచి థానేకు, 34 కి.మీ. దూరం నడిచింది. ఆ తర్వాత 150 ఏళ్లకు పైగా భారత రైల్వేలు ఆర్థిక జీవితాన్ని, దేశాన్ని ఏకం చేసే శక్తిగా పనిచేశాయి.
రైలు మార్గాల అభివృద్ధికి అత్యంత అనుకూలమైన భూభాగం ఏది?
A. హిమాలయ పర్వత ప్రాంతాలు
B. పశ్చిమ రాజస్థాన్ ఇసుక మైదానం
C. ఉత్తర మైదానాలు
D. గుజరాత్ చిత్తడి నేలలు
Answer & explanation
Correct: C — ఉత్తర మైదానాలు
ఉత్తర మైదానాల్లో విశాలమైన చదునైన భూమి, ఎక్కువ జనసాంద్రత, సంపన్న వ్యవసాయ వనరులు ఉన్నాయి; అందుకే రైలు మార్గాల వృద్ధికి అత్యంత అనుకూలం. మిగతా మూడు ప్రాంతాల్లో రైలు మార్గం వేయడం కష్టమని పుస్తకం చెబుతుంది.
రైలు నెట్‌వర్క్ పంపిణీని ప్రభావితం చేసిన కారకాల జాబితా ఏది?
A. భౌతిక స్వరూపం, ఆర్థిక, పరిపాలనా కారకాలు
B. రాజకీయ, మతపరమైన, భాషా కారకాలు
C. వాతావరణం, నేలల రకం, వర్షపాతం మాత్రమే
D. విదేశీ రుణాలు, ఎగుమతులు, దిగుమతులు
Answer & explanation
Correct: A — భౌతిక స్వరూపం, ఆర్థిక, పరిపాలనా కారకాలు
పుస్తకం ప్రకారం రైలు నెట్‌వర్క్ పంపిణీని భౌతిక స్వరూపం (Physiographic), ఆర్థిక, పరిపాలనా కారకాలు ప్రభావితం చేశాయి. ఉత్తర మైదానాల్లో ఇవి అనుకూలంగా, హిమాలయ ప్రాంతాల్లో ప్రతికూలంగా పనిచేశాయి.
B. పశ్చిమ తీరం వెంబడి అభివృద్ధి చెంది ప్రయాణికుల, సరకుల రవాణాకు తోడ్పడింది; ట్రాక్ కుంగడం, కొండచరియలు సమస్యలు
C. హిమాలయాల్లో సొరంగాలతో నిర్మించారు
D. ఉత్తర మైదానాల్లో వంతెనలతో నిర్మించారు
Answer & explanation
Correct: B — పశ్చిమ తీరం వెంబడి అభివృద్ధి చెంది ప్రయాణికుల, సరకుల రవాణాకు తోడ్పడింది; ట్రాక్ కుంగడం, కొండచరియలు సమస్యలు
కొంకణ్ రైల్వే పశ్చిమ తీరంలో ఇటీవల అభివృద్ధి చెంది ఈ ముఖ్య ఆర్థిక ప్రాంతంలో రవాణాను సులభం చేసింది. అయితే కొన్ని చోట్ల ట్రాక్ కుంగిపోవడం, కొండచరియలు విరిగిపడటం వంటి సమస్యలు వచ్చాయి.
కింది వాటిలో రైలు మార్గం వేయడానికి అననుకూలం అని పుస్తకం చెప్పని ప్రాంతం ఏది?
A. పశ్చిమ రాజస్థాన్ ఇసుక మైదానం
B. గుజరాత్ చిత్తడి నేలలు
C. ఉత్తర మైదానాల్లోని చదునైన, జనసాంద్రత గల ప్రాంతాలు
D. మధ్యప్రదేశ్, ఛత్తీస్‌గఢ్ అటవీ ప్రాంతాలు
Answer & explanation
Correct: C — ఉత్తర మైదానాల్లోని చదునైన, జనసాంద్రత గల ప్రాంతాలు
పశ్చిమ రాజస్థాన్ ఇసుక మైదానం, గుజరాత్ చిత్తడి నేలలు, మధ్యప్రదేశ్–ఛత్తీస్‌గఢ్–ఒడిశా–జార్ఖండ్ అడవులు రైలు మార్గం వేయడానికి కష్టమైనవి. ఉత్తర మైదానాలు చదునుగా, జనసాంద్రతతో ఉండటం వల్ల అత్యంత అనుకూలం; అక్కడ నదులపై వంతెనలు మాత్రమే ఇబ్బంది.
పుస్తకం పట్టిక 7.1 ప్రకారం బ్రాడ్ గేజ్ వెడల్పు 1.676 మీ.; మీటర్ గేజ్ 1.000 మీ.; నారో గేజ్ 0.762, 0.610 మీ. ఉన్నాయి. వెడల్పు ఎక్కువైన బ్రాడ్ గేజ్ మార్గమే నెట్‌వర్క్‌లో అత్యధిక భాగం.