ద్రవ్యం & పరపతి (Money and Credit) · Practice MCQs
Free practice MCQs with answers and explanations for ద్రవ్యం & పరపతి (Money and Credit) (10వ తరగతి సోషల్ – ఆర్థిక శాస్త్రం (Class 10 Social – Economics)). Tap an option to check instantly · page 2 of 6.
Q11Easy
పూచీకత్తు (Collateral) అంటే ఏమిటి?
A. రుణం తీరే వరకు రుణదాతకు హామీగా ఉంచే రుణగ్రహీత ఆస్తి
B. రుణంపై చెల్లించే వడ్డీ
C. రుణం ఇచ్చే బ్యాంకు శాఖ కోడ్
D. రుణదాత రుణగ్రహీతకు ఇచ్చే బహుమతి
Answer & explanation
Correct: A — రుణం తీరే వరకు రుణదాతకు హామీగా ఉంచే రుణగ్రహీత ఆస్తి
పూచీకత్తు అంటే భూమి, భవనం, వాహనం, పశువులు, బ్యాంకు డిపాజిట్ల వంటి రుణగ్రహీత ఆస్తి; రుణం తీరే వరకు హామీగా ఉంచుతారు. వడ్డీ వేరే చెల్లింపు, శాఖ కోడ్ చెక్కులోని కోడింగ్, బహుమతి ఇక్కడ సంబంధం లేనివి.
C. కొన్ని రంగాల్లో సహకారం కోసం సభ్యులు తమ వనరులను కలిపి ఉంచే సంస్థ
D. ఒకే వ్యక్తి నడిపే ప్రైవేటు దుకాణం
Answer & explanation
Correct: C — కొన్ని రంగాల్లో సహకారం కోసం సభ్యులు తమ వనరులను కలిపి ఉంచే సంస్థ
సహకార సంఘంలో రైతులు, నేత కార్మికులు, పారిశ్రామిక కార్మికులు వంటి సభ్యులు తమ వనరులను కలిపి (పూల్ చేసి) ఉంచుతారు. ఇది RBI శాఖ కాదు, ఒక్క వ్యక్తి నడిపే దుకాణం కాదు, వడ్డీ వ్యాపార సంస్థ కాదు; సభ్యుల సంఘం.
ఫార్మల్ రంగంలో బ్యాంకులు, సహకార సంఘాలు వస్తాయి. వడ్డీ వ్యాపారులు, వ్యాపారులు, యజమానులు, బంధువులు, స్నేహితులు ఇన్ఫార్మల్ రంగ రుణదాతలు, ఎందుకంటే వారి రుణ కార్యకలాపాలను ఏ సంస్థా పర్యవేక్షించదు.
ఫార్మల్ రంగ రుణ వనరుల పనితీరును పర్యవేక్షించే సంస్థ ఏది?
A. నాబార్డ్ వెబ్సైట్
B. గ్రామ వడ్డీ వ్యాపారుల సంఘం
C. స్థానిక వ్యాపారులు
D. రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా
Answer & explanation
Correct: D — రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా
RBI బ్యాంకులు కనీస నగదు నిల్వ ఉంచుతున్నాయో లేదో చూస్తుంది, పేద చిన్న రుణగ్రహీతలకూ రుణాలు ఇస్తున్నాయో గమనిస్తుంది, బ్యాంకులు ఎంత, ఎవరికి, ఏ రేటుకు ఇస్తున్నాయో సమాచారం తీసుకుంటుంది. వడ్డీ వ్యాపారులు, వ్యాపారులను పర్యవేక్షించే సంస్థ లేదు.
సాధారణ స్వయం సహాయక బృందం (SHG)లో ఎంత మంది సభ్యులు ఉంటారు?
A. 15 నుంచి 20 మంది
B. 2 నుంచి 3 మంది
C. 100 నుంచి 150 మంది
D. 1,000 మందికి పైగా
Answer & explanation
Correct: A — 15 నుంచి 20 మంది
ఒకే ప్రాంతానికి చెందిన 15–20 మంది గ్రామీణ పేదలు (ముఖ్యంగా మహిళలు) కలిసి క్రమం తప్పకుండా పొదుపు చేసే బృందాన్ని SHG అంటారు. 2–3 మంది చిన్న బృందం, వందల లేదా వేల మంది సభ్యులు SHG స్వభావానికి సరిపోవు.
స్వయం సహాయక బృందాలను (SHGs) ప్రధానంగా ఎవరిని ఉద్దేశించి ఏర్పాటు చేస్తారు?
A. పెద్ద పారిశ్రామికవేత్తలు
B. ప్రభుత్వ ఉద్యోగులు
C. గ్రామీణ పేదలు, ముఖ్యంగా మహిళలు
D. విదేశీ పెట్టుబడిదారులు
Answer & explanation
Correct: C — గ్రామీణ పేదలు, ముఖ్యంగా మహిళలు
SHG ఆలోచన గ్రామీణ పేదలను, ప్రత్యేకంగా మహిళలను చిన్న బృందాలుగా సమీకరించి వారి పొదుపులను కలపడం. పారిశ్రామికవేత్తలు, ప్రభుత్వ ఉద్యోగులు, విదేశీ పెట్టుబడిదారులకు బ్యాంకు రుణం సులభంగా దొరుకుతుంది; పూచీకత్తు లోపం పేదలకే సమస్య.
గ్రామీణ్ బ్యాంక్ ఆఫ్ బంగ్లాదేశ్ 1970లలో చిన్న ప్రాజెక్టుగా మొదలై, బంగ్లాదేశ్లో పేదలకు సరసమైన రేట్లకు రుణాలిచ్చే విజయ గాథ అయ్యింది. పేరులోనే బంగ్లాదేశ్ ఉంది; భారత్, పాకిస్తాన్, శ్రీలంకల్లో ఇది లేదు.
గ్రామీణ్ బ్యాంక్ స్థాపకుడు ప్రొఫెసర్ ముహమ్మద్ యూనస్; ఆయన పేదలకు సముచిత షరతులపై రుణం ఇస్తే చిన్న కార్యకలాపాలు కలిసి గొప్ప అభివృద్ధి సాధిస్తాయని చెప్పారు. మిగతా ముగ్గురు ప్రసిద్ధ భారతీయ ఆర్థికవేత్తలు/నేతలు, వీరికి ఈ బ్యాంకుతో సంబంధం లేదు.
బ్యాంకులు, సహకార సంఘాలు ఫార్మల్ రంగంలో ఉంటాయి, వాటిని RBI పర్యవేక్షిస్తుంది. యజమానులు ఇచ్చే అప్పులను ఏ సంస్థా పర్యవేక్షించదు, అవి వడ్డీ వ్యాపారులు, వ్యాపారుల రుణాల్లా ఇన్ఫార్మల్ రంగం కిందే వస్తాయి.
స్వయం సహాయక బృందంలో పొదుపు, రుణ కార్యకలాపాలకు సంబంధించిన ముఖ్య నిర్ణయాలు ఎక్కువగా ఎవరు తీసుకుంటారు?
A. బ్యాంకు
B. ప్రభుత్వేతర సంస్థ (NGO)
C. బృంద సభ్యులు
D. వడ్డీ వ్యాపారి
Answer & explanation
Correct: C — బృంద సభ్యులు
SHGలో ఎంత రుణం ఇవ్వాలి, దేనికి, వడ్డీ ఎంత, ఎన్ని వాయిదాలు వంటి నిర్ణయాలు సభ్యులే సమష్టిగా తీసుకుంటారు. బ్యాంకు రుణం మాత్రమే మంజూరు చేస్తుంది; NGO, వడ్డీ వ్యాపారి సభ్యుల అంతర్గత నిర్ణయాల్లో నిర్ణాయకులు కాదు.