ద్రవ్యం & పరపతి (Money and Credit) · Practice MCQs

Correct: B — వస్తుమార్పిడి విధానం (Barter system)

ద్రవ్యం లేకుండా ఒక వస్తువును మరో వస్తువుతో నేరుగా మార్చుకోవడమే వస్తుమార్పిడి. చెక్కు చెల్లింపు, డిమాండ్ డిపాజిట్లు బ్యాంకు ద్రవ్య సాధనాలు కాగా, నోట్ల రద్దు అనేది కొన్ని నోట్లను చెల్లనివిగా ప్రకటించే ప్రభుత్వ చర్య; వీటిలో వస్తువును వస్తువుతో మార్చే అంశం లేదు.

Correct: D — వస్తు-సేవల మార్పిడిలో అది మధ్యవర్తి దశగా పనిచేస్తుంది

అమ్మేవారు సరుకు ఇచ్చి డబ్బు తీసుకుని, ఆ డబ్బుతో తమకు కావలసినది కొంటారు; అంటే డబ్బు మార్పిడి మధ్యలో వంతెనలా పనిచేస్తుంది కాబట్టే దాన్ని మారక మాధ్యమం అంటారు. లోహంతో తయారీ, వడ్డీ, ఆహారంగా వాడటం వంటివి ఈ పేరుకు కారణం కావు; ఆధునిక కరెన్సీ లోహ విలువ లేనిదే.

Correct: A — రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా (RBI)

భారత చట్టం ప్రకారం కరెన్సీ నోట్లను జారీ చేసే అధికారం RBIకి మాత్రమే ఉంది; అది కేంద్ర ప్రభుత్వం తరఫున ఈ పని చేస్తుంది. నాబార్డ్ వ్యవసాయ, గ్రామీణ రుణ సంస్థ; వాణిజ్య బ్యాంకులు, సహకార సంఘాలు డిపాజిట్లు, రుణాలు నిర్వహిస్తాయి కానీ నోట్లు ముద్రించవు.

Correct: C — దేశ ప్రభుత్వం దాన్ని అధికారికంగా ఆమోదించడం

ఆధునిక కాగితపు నోట్లు, నాణేలు విలువైన లోహంతో చేయరు, ధాన్యం పశువుల్లా వాడకమూ లేదు; అయినా అవి ప్రభుత్వ అనుమతి, చట్టం మద్దతుతో వచ్చినవి కాబట్టే ప్రజలు అంగీకరిస్తారు. బంగారంతో తయారీ, తినడం, పశు సంపద – ఇవి ప్రాచీన ద్రవ్య రూపాల లక్షణాలు.

Correct: B — డిమాండ్ డిపాజిట్లు

కోరిన వెంటనే (ఆన్ డిమాండ్) తీసుకునే వీలున్న ఖాతా డిపాజిట్లను డిమాండ్ డిపాజిట్లు అంటారు. పూచీకత్తు డిపాజిట్లు, వాణిజ్య డిపాజిట్లు, ప్రభుత్వ డిపాజిట్లు అనే పేర్లతో పాఠంలో ఎలాంటి ద్రవ్య రూపమూ లేదు; ఈ పేరే ఆధునిక ద్రవ్యంలో భాగం.

Correct: D — ఖాతా నుంచి నిర్దిష్ట మొత్తాన్ని ఒకరికి చెల్లించమని బ్యాంకుకు ఇచ్చే ఆదేశ పత్రం

చెక్కు అనేది ఖాతాదారు తన ఖాతా నుంచి చెప్పిన మొత్తాన్ని, పేరు రాసిన వ్యక్తికి చెల్లించాలని బ్యాంకుకు ఇచ్చే కాగితపు ఆదేశం. అది రుణ ఒప్పందం కాదు, కరెన్సీ నోటు కాదు, వడ్డీ పట్టికా కాదు; ఈ మూడూ వేరే విషయాలు.

Correct: A — నవంబర్ 2016

పాఠ్యపుస్తకం ప్రకారం 2016 నవంబర్‌లో రూ. 500, రూ. 1,000 నోట్లు చెల్లనివని ప్రకటించారు. మార్చి 2010, జనవరి 2020, ఆగస్టు 1947 – ఈ తేదీల్లో ఏ నోట్ల రద్దూ లేదు; 1947 స్వాతంత్ర్యం పొందిన సంవత్సరం మాత్రమే.

Correct: C — రూ. 500, రూ. 1,000

నోట్ల రద్దులో రూ. 500, రూ. 1,000 నోట్లను చెల్లనివిగా ప్రకటించి, వాటిని బ్యాంకులో అప్పగించి కొత్త రూ. 500, రూ. 2,000 నోట్లు తీసుకోవాలని కోరారు. చిన్న విలువ నోట్లు (10, 20, 5, 50, 100, 200) ఈ రద్దులో లేవు.

Correct: B — రుణాలపై వసూలు చేసే వడ్డీకి, డిపాజిట్లపై ఇచ్చే వడ్డీకి మధ్య తేడా

బ్యాంకులు డిపాజిటర్లకు తక్కువ వడ్డీ ఇచ్చి రుణగ్రహీతల నుంచి ఎక్కువ వడ్డీ వసూలు చేస్తాయి; ఈ తేడానే వారి ప్రధాన ఆదాయంగా పాఠం చెబుతుంది. నోట్లు ముద్రించేది RBI, పంటలు అమ్మడం, ప్రభుత్వ చందా బ్యాంకు ఆదాయ వనరులుగా చెప్పలేదు.

Correct: D — భవిష్యత్తులో చెల్లిస్తానన్న వాగ్దానానికి బదులుగా రుణదాత డబ్బు, వస్తువులు లేదా సేవలు ఇచ్చే ఒప్పందం

రుణంలో రుణదాత ఇప్పుడు డబ్బు, వస్తువులు లేదా సేవలను ఇచ్చి, భవిష్యత్తులో చెల్లింపు వాగ్దానాన్ని పొందుతాడు. వెంటనే నగదు చెల్లించడంలో వాగ్దానం ఉండదు, ఉచిత సహాయంలో తిరిగి చెల్లింపు ఉండదు, డబ్బు దాచుకోవడం డిపాజిట్ అవుతుంది, రుణం కాదు.