అభివృద్ధి (Development): అధ్యాయ సారాంశం, వ్యాయామాల్లోని ముఖ్య అంశాలు (Chapter Recap)
Free practice MCQs with answers and explanations for అధ్యాయ సారాంశం, వ్యాయామాల్లోని ముఖ్య అంశాలు (Chapter Recap) in అభివృద్ధి (Development). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
ఒక దేశ అభివృద్ధిని సాధారణంగా నిర్ణయించే అంశాలు ఏవి?
A. తలసరి ఆదాయం మాత్రమే
B. అక్షరాస్యత మాత్రమే
C. తలసరి ఆదాయం, సగటు అక్షరాస్యత, ప్రజల ఆరోగ్య స్థితి – ఈ అన్నీ
D. జనాభా పరిమాణం మాత్రమే
Answer & explanation
Correct: C — తలసరి ఆదాయం, సగటు అక్షరాస్యత, ప్రజల ఆరోగ్య స్థితి – ఈ అన్నీ
అధ్యాయం ప్రకారం అభివృద్ధిని తలసరి ఆదాయం, సగటు అక్షరాస్యత స్థాయి, ప్రజల ఆరోగ్య స్థితి అన్నింటినీ కలిపి చూసి నిర్ణయించాలి; ఆదాయం ఒక్కటే సరిపోదు. జనాభా పరిమాణం ఒక్కటే అభివృద్ధిని సూచించదు.
పట్టిక 1.6 లోని దేశాల్లో HDI ర్యాంక్ అత్యుత్తమంగా (73) ఉన్న దేశం ఏది?
A. భారత్
B. బంగ్లాదేశ్
C. పాకిస్తాన్
D. శ్రీలంక
Answer & explanation
Correct: D — శ్రీలంక
శ్రీలంక HDI ర్యాంక్ 73; బంగ్లాదేశ్ 129, భారత్ 132, నేపాల్ 143, మయన్మార్ 149, పాకిస్తాన్ 161. ర్యాంక్ సంఖ్య తక్కువైతే స్థానం మెరుగ్గా ఉన్నట్లు, కాబట్టి అగ్రస్థానం శ్రీలంకదే.
పట్టిక 1.6 లో పుట్టినప్పుడు ఆయుర్దాయం అత్యల్పంగా ఉన్న దేశం ఏది?
A. మయన్మార్ (65.7 ఏళ్లు)
B. పాకిస్తాన్ (66.1 ఏళ్లు)
C. భారత్ (67.2 ఏళ్లు)
D. నేపాల్ (68.4 ఏళ్లు)
Answer & explanation
Correct: A — మయన్మార్ (65.7 ఏళ్లు)
ఆయుర్దాయ విలువలు: శ్రీలంక 76.4, బంగ్లాదేశ్ 72.4, నేపాల్ 68.4, భారత్ 67.2, పాకిస్తాన్ 66.1, మయన్మార్ 65.7. అత్యల్పం మయన్మార్‌ది; పాకిస్తాన్ దానికంటే కొంచెం ఎక్కువ.
తలసరి ఆదాయ లెక్కల్లో 'క్రయశక్తి సమానత (PPP)' వాడకం ఉద్దేశ్యం ఏది?
A. అన్ని దేశాల ఆదాయాన్ని రూపాయల్లో చూపడం
B. ప్రతి డాలర్ ఏ దేశంలోనైనా ఒకే పరిమాణం వస్తు-సేవలు కొనగలిగేలా సర్దుబాటు చేసి పోల్చడం
C. ధనిక దేశాలకు అదనపు ర్యాంక్ ఇవ్వడం
D. జనాభాను సమానం చేయడం
Answer & explanation
Correct: B — ప్రతి డాలర్ ఏ దేశంలోనైనా ఒకే పరిమాణం వస్తు-సేవలు కొనగలిగేలా సర్దుబాటు చేసి పోల్చడం
పట్టిక 1.6 నోట్ ప్రకారం తలసరి ఆదాయాన్ని అన్ని దేశాలకు డాలర్లలో లెక్కిస్తారు, మరియు ప్రతి డాలర్ ఏ దేశంలోనైనా ఒకే పరిమాణం వస్తు-సేవలు కొనగలిగేలా చేస్తారు; దీనిని PPP అంటారు. దీనివల్ల దేశాల మధ్య నిజమైన పోలిక సాధ్యమవుతుంది.
ప్రపంచ బ్యాంకు, UNDP అభివృద్ధిని కొలిచే విధానాల్లో తేడా ఏది?
A. ప్రపంచ బ్యాంకు ఆరోగ్యాన్ని మాత్రమే చూస్తుంది; UNDP ఆదాయాన్ని మాత్రమే చూస్తుంది
B. ఇద్దరూ ఒకే ప్రమాణాన్ని వాడతారు
C. ప్రపంచ బ్యాంకు తలసరి ఆదాయాన్ని మాత్రమే చూస్తుంది; UNDP ఆదాయంతో పాటు ఆరోగ్యం, విద్యను కూడా పరిగణిస్తుంది
D. UNDP కేవలం విద్యను మాత్రమే చూస్తుంది
Answer & explanation
Correct: C — ప్రపంచ బ్యాంకు తలసరి ఆదాయాన్ని మాత్రమే చూస్తుంది; UNDP ఆదాయంతో పాటు ఆరోగ్యం, విద్యను కూడా పరిగణిస్తుంది
ప్రపంచ బ్యాంకు దేశాలను తలసరి ఆదాయం ఆధారంగా వర్గీకరిస్తుంది. UNDP HDR విద్యా స్థాయి, ఆరోగ్య స్థితి, తలసరి ఆదాయం అనే మూడు అంశాలను కలిపి చూస్తుంది; అందుకే అది మానవ అభివృద్ధి సూచిక.
గణాంక వనరులను వాటి సంస్థలతో జతపరచండి.
(1) మానవ అభివృద్ధి నివేదిక (2) ప్రపంచ అభివృద్ధి సూచికలు (3) భారత ఆర్థిక వ్యవస్థ గణాంక హ్యాండ్‌బుక్
(a) ప్రపంచ బ్యాంకు (b) భారత రిజర్వ్ బ్యాంకు (c) UNDP
A. 1-a, 2-c, 3-b
B. 1-c, 2-b, 3-a
C. 1-b, 2-a, 3-c
D. 1-c, 2-a, 3-b
Answer & explanation
Correct: D — 1-c, 2-a, 3-b
మానవ అభివృద్ధి నివేదికను UNDP, ప్రపంచ అభివృద్ధి సూచికలను ప్రపంచ బ్యాంకు, భారత ఆర్థిక వ్యవస్థ గణాంక హ్యాండ్‌బుక్‌ను RBI ప్రచురిస్తాయని అధ్యాయం పేర్కొంది. ఇతర కలయికల్లో కనీసం ఒక జత తప్పు.