లోహాలు & అలోహాలు (Metals and Non-metals) · Practice MCQs
Free practice MCQs with answers and explanations for లోహాలు & అలోహాలు (Metals and Non-metals) (10వ తరగతి సైన్స్ – భౌతిక రసాయన శాస్త్రం (Class 10 Physical Science)). Tap an option to check instantly · page 4 of 6.
Q31Moderate
K, Na, Ca, Mg, Al లోహాలు ప్రకృతిలో స్వేచ్ఛా స్థితిలో ఎందుకు లభించవు?
A. అవి చాలా అరుదైన లోహాలు కాబట్టి
B. అవి ఎల్లప్పుడూ వాయు రూపంలో ఉంటాయి కాబట్టి
C. అవి అత్యంత చర్యాశీలమైనవి కాబట్టి
D. అవి ఎలాంటి చర్యా జరపవు కాబట్టి
Answer & explanation
Correct: C — అవి అత్యంత చర్యాశీలమైనవి కాబట్టి
శ్రేణి పైభాగంలోని ఈ లోహాలు చాలా చర్యాశీలమైనవి కాబట్టి భూపటలంలో ఆక్సిజన్ వంటి మూలకాలతో కలిసి సమ్మేళనాలుగానే ఉంటాయి. అవి చర్య జరపకపోతే స్వేచ్ఛగా ఉండేవి; కానీ అవి చర్యాశీలమైనవే, గ్యాసులు కావు.
కార్బోనేట్ ధాతువును పరిమిత గాలిలో బలంగా వేడిచేసి ఆక్సైడ్‌గా మార్చడం భస్మీకరణం; ఇక్కడ ZnCO₃ నుండి CO₂ వెలువడి ZnO మిగులుతుంది. భర్జనం సల్ఫైడ్ ధాతువులకు, అధిక గాలితో చేసే ప్రక్రియ.
కరిగిన సోడియం క్లోరైడ్ విద్యుద్విశ్లేషణలో కాథోడ్ వద్ద జరిగే చర్య ఏది?
A. Na⁺ + e⁻ → Na
B. 2Cl⁻ → Cl₂ + 2e⁻
C. Na → Na⁺ + e⁻
D. Cl + e⁻ → Cl⁻
Answer & explanation
Correct: A — Na⁺ + e⁻ → Na
కాథోడ్ ఋణ ఎలక్ట్రోడ్; అక్కడ ధనాయనులు ఎలక్ట్రాన్ పొంది లోహంగా నిక్షిప్తమవుతాయి (Na⁺ + e⁻ → Na). 2Cl⁻ → Cl₂ + 2e⁻ ఆనోడ్ వద్ద జరిగే ఆక్సీకరణం; మిగిలిన రెండు సమీకరణాలు సాధారణ ఎలక్ట్రాన్ బదిలీని చూపుతాయి, కాథోడ్ చర్య కాదు.
కరిగే మలినాలు ద్రావణంలోకి పోతాయి; కరగని మలినాలు ఆనోడ్ అడుగున బురదలా చేరతాయి, దీన్నే ఆనోడ్ బురద అంటారు. గాంగ్ అంటే ధాతువులోని మట్టి, ఇసుక; శుద్ధీకరణ దశలో దాని పేరు వాడరు.
కృత్యం 3.14 లో నాళిక B లో మరిగించి చల్లార్చిన నీటిపై నూనె పొరను ఎందుకు వేస్తారు?
A. నీరు ఆవిరి కాకుండా ఉండడానికి
B. ఇనుము మేకులను మెరిపించడానికి
C. గాలి నీటిలో కరగకుండా అడ్డుకోవడానికి
D. నీటి ఉష్ణోగ్రత పెంచడానికి
Answer & explanation
Correct: C — గాలి నీటిలో కరగకుండా అడ్డుకోవడానికి
మరిగించిన నీటిలో కరిగిన గాలి ఉండదు; నూనె పొర బయటి గాలి మళ్లీ నీటిలో కరగకుండా ఆపుతుంది, కాబట్టి మేకులు నీటికి మాత్రమే గురవుతాయి మరియు తుప్పు పట్టవు. ఈ ఏర్పాటు ద్వారా తుప్పుకు గాలి కూడా అవసరమని నిరూపిస్తారు.
ఇనుముకు నికెల్, క్రోమియం కలిపితే స్టెయిన్‌లెస్ స్టీల్ ఏర్పడుతుంది; ఇది కఠినమైనది, తుప్పు పట్టదు. ఇనుముకు కొద్దిగా కార్బన్ కలిపితే సాధారణ గట్టి ఉక్కు వస్తుంది; రాగి+జింక్ ఇత్తడి; సీసం+టిన్ సోల్డర్.
విద్యుత్ తీగలను అతికించడానికి (Welding) వాడే సోల్డర్ దేని మిశ్రమం?
A. సీసం మరియు టిన్
B. రాగి మరియు జింక్
C. రాగి మరియు టిన్
D. ఇనుము మరియు నికెల్
Answer & explanation
Correct: A — సీసం మరియు టిన్
సోల్డర్ సీసం (Pb), టిన్ (Sn) ల మిశ్రమం; దీని ద్రవీభవన స్థానం తక్కువ కాబట్టి విద్యుత్ తీగలను అతికించడానికి అనుకూలం. రాగి+జింక్ ఇత్తడి, రాగి+టిన్ కంచు; ఇనుము+నికెల్ మిశ్రమం సోల్డర్ కాదు.
ఆహార డబ్బాలకు జింక్ కాకుండా టిన్ పూత వేయడానికి కారణం ఏది?
A. జింక్ టిన్ కంటే తక్కువ చర్యాశీలమైనది
B. జింక్ టిన్ కంటే ఎక్కువ చర్యాశీలమైనది
C. జింక్ ధర టిన్ కంటే తక్కువ
D. జింక్ ద్రవీభవన స్థానం టిన్ కంటే తక్కువ
Answer & explanation
Correct: B — జింక్ టిన్ కంటే ఎక్కువ చర్యాశీలమైనది
జింక్ ఎక్కువ చర్యాశీలమైనది కాబట్టి ఆహారంలోని ఆమ్లాలతో చర్య జరుపుతుంది; టిన్ తక్కువ చర్యాశీలం కాబట్టి ఆహారానికి సురక్షితం. పాఠ్య అభ్యాస ప్రశ్న సమాధానం కూడా ఇదే. ధర, ద్రవీభవన స్థానాలు ఇక్కడ నిర్ణయాత్మకం కావు.
సల్ఫర్ దహనంలో వెలువడే వాయువు (SO₂) తేమ నీలి లిట్మస్ కాగితాన్ని ఏ రంగుకు మారుస్తుంది?
A. నీలం నుండి మారదు
B. తెలుపుకు
C. ఎరుపుకు
D. ఆకుపచ్చకు
Answer & explanation
Correct: C — ఎరుపుకు
సల్ఫర్ డై ఆక్సైడ్ ఒక ఆమ్ల ఆక్సైడ్; తేమ ఉన్నప్పుడు ఆమ్లంగా ప్రవర్తించి నీలి లిట్మస్‌ను ఎరుపుగా మారుస్తుంది. పొడి లిట్మస్‌పై ఏ ప్రభావం చూపదు. చాలా అలోహాలు ఆమ్ల ఆక్సైడ్లను ఇస్తాయి.
అల్యూమినియం, ఇనుము, జింక్ లోహాలు నీటితో ఏ రూపంలో చర్య జరుపుతాయి?
A. చల్లని నీటితో తీవ్రంగా
B. వేడి నీటితో మాత్రమే
C. ఎలాంటి చర్య జరపవు
D. నీటి ఆవిరితో మాత్రమే (లోహ ఆక్సైడ్ మరియు హైడ్రోజన్ ఇస్తాయి)
Answer & explanation
Correct: D — నీటి ఆవిరితో మాత్రమే (లోహ ఆక్సైడ్ మరియు హైడ్రోజన్ ఇస్తాయి)
ఈ మూడు లోహాలు చల్లని, వేడి నీటితో చర్య జరపవు కానీ ఆవిరితో లోహ ఆక్సైడ్, హైడ్రోజన్ ఇస్తాయి (ఉదా. 3Fe + 4H₂O → Fe₃O₄ + 4H₂). చల్లని నీటిలో చర్య K, Na, Ca లకు మాత్రమే; వేడి నీటితో Mg; పూర్తిగా చర్య లేనివి Pb, Cu, Ag, Au.