లోహాలు & అలోహాలు (Metals and Non-metals) · Practice MCQs
Free practice MCQs with answers and explanations for లోహాలు & అలోహాలు (Metals and Non-metals) (10వ తరగతి సైన్స్ – భౌతిక రసాయన శాస్త్రం (Class 10 Physical Science)). Tap an option to check instantly · page 3 of 6.
Q21Moderate
కిందివాటిలో కత్తితో సులభంగా కోయగలిగే లోహం ఏది?
A. సోడియం
B. ఇనుము
C. రాగి
D. అల్యూమినియం
Answer & explanation
Correct: A — సోడియం
సోడియం చాలా మెత్తని లోహం, కత్తితో తేలిగ్గా తెగుతుంది (క్షార లోహాల సామాన్య లక్షణం). ఇనుము, రాగి, అల్యూమినియం గట్టివి, కత్తితో కోయలేం. సోడియంను పటకారుతో పట్టుకుని వడపోత కాగితంలో ఆరబెట్టి జాగ్రత్తగా వాడాలి.
A. ఉత్తమ వాహకాలు: సీసం, పాదరసం; అల్ప వాహకాలు: వెండి, రాగి
B. ఉత్తమ వాహకాలు: వెండి, రాగి; పోలికలో అల్ప వాహకాలు: సీసం, పాదరసం
C. ఉత్తమ వాహకాలు: ఇనుము, జింక్; అల్ప వాహకాలు: సీసం, రాగి
D. ఉత్తమ వాహకాలు: బంగారం, పాదరసం; అల్ప వాహకాలు: వెండి, ఇనుము
Answer & explanation
Correct: B — ఉత్తమ వాహకాలు: వెండి, రాగి; పోలికలో అల్ప వాహకాలు: సీసం, పాదరసం
పాఠం ప్రకారం ఉష్ణానికి ఉత్తమ వాహకాలు వెండి, రాగి; సీసం, పాదరసం పోలికలో అల్ప వాహకాలు. అందుకే వంట పాత్రల అడుగు భాగాలకు రాగిని వాడతారు. మిగతా జతలు ఈ క్రమాన్ని తారుమారు చేశాయి లేదా తప్పు లోహాలను చేర్చాయి.
అలోహమైనప్పటికీ విద్యుత్తును వహించే కార్బన్ రూపాంతరం ఏది?
A. వజ్రం
B. సల్ఫర్
C. గ్రాఫైట్
D. అయొడిన్
Answer & explanation
Correct: C — గ్రాఫైట్
కార్బన్ ఒక అలోహం; దాని రూపాంతరాల్లో గ్రాఫైట్ విద్యుత్ వాహకం (సాధారణ అలోహాలకు ఇది మినహాయింపు), వజ్రం అత్యంత కఠినమైనది కానీ అవాహకం. సల్ఫర్, అయొడిన్ కార్బన్ రూపాంతరాలు కావు, అవి విద్యుత్తును వహించవు.
చల్లని నీటిలో వేసినప్పుడు హైడ్రోజన్ మండకుండా, బుడగలు అంటుకోవడం వల్ల తేలే లోహం ఏది?
A. కాల్షియం
B. సోడియం
C. పొటాషియం
D. ఇనుము
Answer & explanation
Correct: A — కాల్షియం
కాల్షియం నీటితో తక్కువ తీవ్రంగా చర్య జరుపుతుంది; వెలువడే ఉష్ణం హైడ్రోజన్ మండడానికి సరిపోదు, హైడ్రోజన్ బుడగలు లోహానికి అంటుకుని దాన్ని తేలేలా చేస్తాయి. సోడియం, పొటాషియంలలో హైడ్రోజన్ మండిపోతుంది; ఇనుము చల్లని నీటితో చర్య జరపదు.
విరళ హైడ్రోక్లోరిక్ ఆమ్లంతో హైడ్రోజన్ వాయువును విడుదల చేయని లోహం ఏది?
A. జింక్
B. రాగి
C. మెగ్నీషియం
D. ఇనుము
Answer & explanation
Correct: B — రాగి
రాగి చర్యాశీలత శ్రేణిలో హైడ్రోజన్ కంటే కింద ఉంది కాబట్టి విరళ HCl నుండి హైడ్రోజన్‌ను స్థానభ్రంశం చేయలేదు; బుడగలు రావు, ఉష్ణోగ్రత మారదు. జింక్, మెగ్నీషియం, ఇనుము హైడ్రోజన్ పైన ఉన్నాయి, అందువల్ల H₂ ను విడుదల చేస్తాయి.
శ్రేణిలో జింక్ ఇనుము కంటే పైన ఉంది, కాబట్టి Zn + FeSO₄ → ZnSO₄ + Fe చర్య జరుగుతుంది. ఇనుము జింక్ కంటే తక్కువ చర్యాశీలం కాబట్టి రివర్స్ చర్య ఉండదు; లవణ ద్రావణంలో లోహం వేసినప్పుడు హైడ్రోజన్ వెలువడదు, స్థానభ్రంశం జరుగుతుంది.
Mg (2,8,2) రెండు ఎలక్ట్రాన్లను కోల్పోయి Mg²⁺ అవుతుంది; ప్రతి Cl ఒక ఎలక్ట్రాన్ తీసుకుని Cl⁻ అవుతుంది, కాబట్టి ఒక Mg²⁺ కు రెండు Cl⁻ కావాలి. మొత్తం ధన, ఋణ ఆవేశాలు సమానమై సమ్మేళనం తటస్థంగా ఉంటుంది.
పట్టిక 3.4 ప్రకారం కిందివాటిలో అత్యధిక ద్రవీభవన స్థానం గల అయానిక సమ్మేళనం ఏది?
A. CaO (2850 K)
B. NaCl (1074 K)
C. LiCl (887 K)
D. MgCl₂ (981 K)
Answer & explanation
Correct: A — CaO (2850 K)
పట్టికలో CaO ద్రవీభవన స్థానం 2850 K, ఇతరులకన్నా చాలా ఎక్కువ; NaCl 1074, LiCl 887, MgCl₂ 981 K. బలమైన అయాన్ల ఆకర్షణను విరగ్గొట్టడానికి ఎక్కువ శక్తి కావాలి కాబట్టి ఈ సమ్మేళనాలన్నింటికీ ద్రవీభవన స్థానాలు అధికం.
ఘన అయానిక సమ్మేళనం విద్యుత్తును వహించకపోవడానికి కారణం ఏది?
A. అందులో అయాన్లు లేకపోవడం
B. ఘన స్థితిలో అయాన్లు దృఢ నిర్మాణంలో ఉండి కదలలేవు
C. అవి నీటిలో కరగకపోవడం
D. అవి అణువుల రూపంలో ఉండటం
Answer & explanation
Correct: B — ఘన స్థితిలో అయాన్లు దృఢ నిర్మాణంలో ఉండి కదలలేవు
అయానిక ఘనంలో ధన, ఋణ అయాన్లు ఉంటాయి కానీ అవి దృఢ నిర్మాణంలో బిగుసుకుని ఉండటం వల్ల కదలలేవు; విద్యుత్ వహనానికి ఆవేశిత కణాల కదలిక కావాలి. కరిగించినా లేదా నీటిలో కరిగించినా ఈ అయాన్లు స్వేచ్ఛగా కదిలి వాహకత్వం వస్తుంది; అయానిక సమ్మేళనాలు అణువులుగా కాక అయాన్ల సముదాయంగా ఉంటాయి.