సరళ వాహకం చుట్టూ అయస్కాంత క్షేత్రం – కృత్యాలు 12.4, 12.5 (Field due to a Straight Current-carrying Conductor)
Free practice MCQs with answers and explanations for సరళ వాహకం చుట్టూ అయస్కాంత క్షేత్రం – కృత్యాలు 12.4, 12.5 (Field due to a Straight Current-carrying Conductor) in విద్యుత్ ప్రవాహ అయస్కాంత ప్రభావాలు (Magnetic Effects of Electric Current). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
ప్రవాహం ఉన్న పొడవైన సరళ తీగ చుట్టూ అయస్కాంత క్షేత్ర రేఖలు ఎలా ఉంటాయి?
A. తీగకు సమాంతర సరళరేఖలు
B. తీగ నుంచి బయటికి వెళ్లే వ్యాసార్ధ రేఖలు
C. తీగ కేంద్రంగా ఉన్న ఏకకేంద్ర వృత్తాలు
D. తీగకు లంబంగా సరళరేఖలు
Answer & explanation
Correct: C — తీగ కేంద్రంగా ఉన్న ఏకకేంద్ర వృత్తాలు
కృత్యం 12.5లో ఇనుప రజను తీగ చుట్టూ ఏకకేంద్ర వృత్తాల నమూనాలో అమరింది; అవే అయస్కాంత క్షేత్ర రేఖలు. క్షేత్రం తీగ వెంబడి సరళరేఖలుగా లేదా తీగ నుంచి బయటికి వ్యాపించే రేఖలుగా ఉండదు.
ఉత్తరం నుంచి దక్షిణానికి ప్రవహించే ప్రవాహ తీగ కింద ఉంచిన దిక్సూచి ఉత్తర ధ్రువం తూర్పుకు తిరిగింది. ప్రవాహాన్ని దక్షిణం నుంచి ఉత్తరానికి మారిస్తే ఏమవుతుంది?
A. ఉత్తర ధ్రువం పడమర వైపు తిరుగుతుంది
B. తూర్పు వైపే తిరుగుతుంది
C. సూచీ పూర్తిగా స్థిరంగా ఉంటుంది
D. ఉత్తరం వైపుకే తిరిగి నిలుస్తుంది
Answer & explanation
Correct: A — ఉత్తర ధ్రువం పడమర వైపు తిరుగుతుంది
ప్రవాహ దిశ తిరగబడితే దాని వల్ల కలిగే క్షేత్ర దిశ కూడా తిరగబడుతుంది, అందుకే దిక్సూచి ఉత్తర ధ్రువం వ్యతిరేక దిశలో, అంటే పడమరకు తిరుగుతుంది. ప్రవాహం ఉన్నంత వరకు సూచీ స్థిరంగా ఉండదు; తూర్పు వైపే ఉండదు.
క్రింది రెండు ప్రవచనాలను పరిశీలించండి.
1. ప్రవాహం పెంచితే సరళ తీగ చుట్టూ ఒక బిందువు వద్ద క్షేత్రం పెరుగుతుంది.
2. తీగ నుంచి దూరం పెంచితే అదే ప్రవాహానికి క్షేత్రం పెరుగుతుంది.
ఏది సరైనది?
A. ప్రవచనం 1 మాత్రమే సరైనది
B. ప్రవచనం 2 మాత్రమే సరైనది
C. రెండూ సరైనవే
D. రెండూ తప్పు
Answer & explanation
Correct: A — ప్రవచనం 1 మాత్రమే సరైనది
కృత్యం 12.5లో ప్రవాహం పెంచినప్పుడు దిక్సూచి విక్షేపం పెరిగింది, అంటే క్షేత్రం ప్రవాహంతో పెరుగుతుంది. దిక్సూచిని తీగ నుంచి దూరంగా జరిపినప్పుడు విక్షేపం తగ్గింది, కాబట్టి దూరం పెరిగితే క్షేత్రం తగ్గుతుంది; ప్రవచనం 2 తప్పు.
ప్రవచనం (A): ప్రవాహం ఉన్న తీగ నుంచి దూరంగా వెళ్తే క్షేత్రం తగ్గుతుంది. కారణం (R): తీగ చుట్టూ క్షేత్ర రేఖలను సూచించే వృత్తాలు దూరంగా వెళ్లే కొద్దీ పెద్దవి అవుతాయి. సరైన సమాధానం?
A. (A), (R) రెండూ సరైనవి; కానీ (R) అనేది (A)కి వివరణ కాదు
B. (A) సరైనది, (R) తప్పు
C. (A), (R) రెండూ సరైనవి; (R) అనేది (A)కి సరైన వివరణ
D. (A) తప్పు, (R) సరైనది
Answer & explanation
Correct: C — (A), (R) రెండూ సరైనవి; (R) అనేది (A)కి సరైన వివరణ
కృత్యం 12.5లో దిక్సూచిని తీగ నుంచి దూరం జరిపితే విక్షేపం తగ్గింది, అదే సమయంలో వృత్తాలు దూరమయ్యే కొద్దీ పెద్దవి అవుతాయి, అంటే క్షేత్ర రేఖలు విస్తరిస్తున్నాయి; ఈ విస్తరణే క్షేత్రం బలహీనపడటాన్ని సూచిస్తుంది. కాబట్టి (R), (A)ని వివరిస్తోంది.