కుడిచేతి బొటనవేలి నియమం, మాక్స్వెల్ కార్క్స్క్రూ నియమం (Right-Hand Thumb Rule)
Free practice MCQs with answers and explanations for కుడిచేతి బొటనవేలి నియమం, మాక్స్వెల్ కార్క్స్క్రూ నియమం (Right-Hand Thumb Rule) in విద్యుత్ ప్రవాహ అయస్కాంత ప్రభావాలు (Magnetic Effects of Electric Current). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
కుడిచేతి బొటనవేలి నియమంలో బొటనవేలు ఏ దిశను సూచిస్తుంది?
A. క్షేత్ర రేఖల దిశను
B. బలం దిశను
C. తీగ చలన దిశను
D. విద్యుత్ ప్రవాహ దిశను
Answer & explanation
Correct: D — విద్యుత్ ప్రవాహ దిశను
ప్రవాహ తీగను కుడిచేతితో పట్టుకున్నట్టు ఊహించి, బొటనవేలిని ప్రవాహ దిశలో ఉంచితే చుట్టుకున్న వేళ్లు క్షేత్ర రేఖల దిశను చూపిస్తాయి. కాబట్టి బొటనవేలు ప్రవాహాన్ని, వంగిన వేళ్లు క్షేత్రాన్ని సూచిస్తాయి; బలం దిశను చెప్పేది ఎడమచేతి నియమం.
తూర్పు నుంచి పడమరకు విద్యుత్ ప్రవహించే సమాంతర విద్యుత్ తీగ చుట్టూ క్షేత్ర దిశను తూర్పు చివర నుంచి చూస్తే ఎలా ఉంటుంది?
A. అపసవ్యదిశ
B. సవ్యదిశ (Clockwise)
C. తీగ వెంబడి ఉత్తరం వైపు
D. క్షేత్రం ఉండదు
Answer & explanation
Correct: B — సవ్యదిశ (Clockwise)
కుడిచేతి బొటనవేలి నియమం ప్రకారం తీగకు లంబంగా ఉన్న తలంలో క్షేత్రం తూర్పు చివర నుంచి చూస్తే సవ్యదిశలో, పడమర చివర నుంచి చూస్తే అపసవ్యదిశలో తిరుగుతుంది. ఇది తీగకు పైన, కింద ఉన్న అన్ని బిందువులకు వర్తిస్తుంది.
ఒక నిలువు తీగలో ప్రవాహం పైకి ప్రవహిస్తోంది. పై నుంచి చూసే వ్యక్తికి దాని చుట్టూ క్షేత్ర దిశ ఎలా కనిపిస్తుంది?
A. సవ్యదిశ (Clockwise)
B. క్షేత్రం ఉండదు
C. తీగ వెంబడి పైకి
D. అపసవ్యదిశ (Anti-clockwise)
Answer & explanation
Correct: D — అపసవ్యదిశ (Anti-clockwise)
కుడిచేతి బొటనవేలిని పైకి ఉంచితే వంగిన వేళ్లు పై నుంచి చూసినప్పుడు అపసవ్యదిశలో తిరిగి ఉంటాయి; అదే క్షేత్ర దిశ. ప్రవాహం కిందికి ఉంటే సవ్యదిశ వస్తుంది. క్షేత్రం ఎల్లప్పుడూ తీగకు లంబ తలంలోనే ఉంటుంది, తీగ వెంబడి కాదు.
ప్రవాహ తీగ చుట్టూ క్షేత్ర దిశను కనుగొనే కుడిచేతి బొటనవేలి నియమానికి మరో పేరు ఏది?
A. ఫ్లెమింగ్ ఎడమచేతి నియమం
B. ఆంపియర్ బల నియమం
C. మాక్స్వెల్ కార్క్స్క్రూ నియమం
D. ఆయర్స్టెడ్ ప్రయోగ నియమం
Answer & explanation
Correct: C — మాక్స్వెల్ కార్క్స్క్రూ నియమం
కార్క్స్క్రూను ప్రవాహ దిశలో తిప్పుతూ లోనికి దూర్చినప్పుడు అది తిరిగే దిశే క్షేత్ర దిశ; ఇదే కుడిచేతి బొటనవేలి నియమం, దీన్ని మాక్స్వెల్ కార్క్స్క్రూ నియమం అంటారు. ఫ్లెమింగ్ ఎడమచేతి నియమం క్షేత్రంలోని వాహకంపై బలం దిశను చెబుతుంది.