కాంతి – పరావర్తనం & వక్రీభవనం (Light – Reflection and Refraction) · Practice MCQs
Free practice MCQs with answers and explanations for కాంతి – పరావర్తనం & వక్రీభవనం (Light – Reflection and Refraction) (10వ తరగతి సైన్స్ – భౌతిక రసాయన శాస్త్రం (Class 10 Physical Science)). Tap an option to check instantly · page 2 of 6.
Q11Easy
గోళాకార దర్పణ సూత్రం ఏది?
A. 1/v − 1/u = 1/f
B. v + u = f
C. 1/v + 1/u = 1/f
D. 1/v × 1/u = 1/f
Answer & explanation
Correct: C — 1/v + 1/u = 1/f
గోళాకార దర్పణాలకు సూత్రం 1/v + 1/u = 1/f. కటకాల సూత్రం 1/v − 1/u = 1/f, అక్కడ 1/u కు మైనస్ ఉంటుంది. ఈ రెండింటినీ కలపకుండా చూసుకోవాలి. సూత్రం అన్ని గోళాకార దర్పణాలకు, వస్తు స్థానాలకు చెల్లుతుంది.
వక్రతా వ్యాసార్థం 32 cm ఉన్న కుంభాకార దర్పణం నాభ్యంతరం ఎంత?
A. −16 cm
B. +32 cm
C. +64 cm
D. +16 cm
Answer & explanation
Correct: D — +16 cm
f = R/2 = 32/2 = 16 cm. కుంభాకార దర్పణంలో నాభి దర్పణం వెనుక (కుడివైపు) ఉంటుంది కాబట్టి f ధనం, అంటే +16 cm. −16 cm పుటాకార దర్పణానికి వర్తించే గుర్తు; +64 cm అనేది రెట్టింపు చేసి వచ్చే తప్పు విలువ.
నీటితో నిండిన చెరువు అడుగు నిజమైన లోతు కంటే పైకి లేచినట్టు కనిపించడానికి కారణం ఏమిటి?
A. కాంతి వక్రీభవనం
B. కాంతి పరావర్తనం
C. కాంతి వ్యతికరణం
D. కాంతి ధ్రువణం
Answer & explanation
Correct: A — కాంతి వక్రీభవనం
అడుగు నుండి వచ్చే కాంతి నీటి నుండి గాలిలోకి వెళ్లేటప్పుడు వక్రీభవనం చెంది దిశ మారుతుంది; కంటికి ఆ కిరణాలు అసలు స్థానం కంటే పైనుండి వస్తున్నట్టు అనిపిస్తాయి. అందుకే నీటిలోని పెన్సిల్ విరిగినట్టు, నాణెం పైకి లేచినట్టు కనిపిస్తాయి.
దీర్ఘచతురస్ర గాజు పలక నుండి బయటకు వచ్చే నిర్గత కిరణం, పతన కిరణానికి ఎలా ఉంటుంది?
A. లంబంగా ఉంటుంది
B. సమాంతరంగా ఉంటుంది
C. ఎల్లప్పుడూ రెట్టింపు కోణంలో ఉంటుంది
D. ఒకే రేఖలో కలిసిపోతుంది
Answer & explanation
Correct: B — సమాంతరంగా ఉంటుంది
గాజు పలక రెండు సమాంతర తలాల వద్ద కిరణం వంగే పరిమాణం సమానంగా, వ్యతిరేక దిశలో ఉంటుంది. అందువల్ల నిర్గత కిరణం పతన కిరణానికి సమాంతరంగా వస్తుంది, కేవలం కొద్దిగా పక్కకు జరుగుతుంది (పార్శ్వ విస్థాపనం).
స్నెల్ నియమం ప్రకారం ఇచ్చిన యానకాల జతకు స్థిరంగా ఉండేది ఏది?
A. i / r
B. sin i × sin r
C. sin i / sin r
D. i + r
Answer & explanation
Correct: C — sin i / sin r
స్నెల్ నియమం: ఇచ్చిన రంగు కాంతికి, ఇచ్చిన యానకాల జతకు పతన కోణం సైన్, వక్రీభవన కోణం సైన్ నిష్పత్తి స్థిరం. ఆ స్థిరాంకమే వక్రీభవన గుణకం. కోణాల నిష్పత్తి (i/r) కాదు, కోణాల సైన్ల నిష్పత్తి స్థిరం.
శూన్యంలో కాంతి వేగం 3 × 10^8 m/s, ఇదే అత్యధిక వేగం. గాలిలో ఇది స్వల్పంగా మాత్రమే తగ్గుతుంది, గాజు, నీటిలో గణనీయంగా తగ్గుతుంది. వక్రీభవన గుణకం ఈ శూన్య వేగాన్ని యానకంలో వేగంతో భాగించి లభిస్తుంది.
పాఠంలోని వక్రీభవన గుణకాల పట్టికలో అత్యధిక దృశా సాంద్రత ఉన్న పదార్థం ఏది?
A. వజ్రం
B. నీరు
C. క్రౌన్ గాజు
D. గాలి
Answer & explanation
Correct: A — వజ్రం
పట్టికలో వజ్రం వక్రీభవన గుణకం 2.42, అన్నిటికన్నా ఎక్కువ; కాబట్టి అది అత్యధిక దృశా సాంద్రత గల యానకం. నీరు 1.33, క్రౌన్ గాజు 1.52, గాలి 1.0003 మాత్రమే. వక్రీభవన గుణకం ఎక్కువైతే దృశా సాంద్రత ఎక్కువ.
కుంభాకార కటకం మధ్యలో మందంగా ఉండి సమాంతర కిరణాలను ఒక బిందువు వద్ద కలుపుతుంది, అందుకే అభిసారి కటకం. పుటాకార కటకం అంచుల్లో మందంగా ఉండి కిరణాలను వ్యాపింపచేస్తుంది, కాబట్టి అది అపసారి కటకం.
పుటాకార కటకం వస్తువు ఎక్కడ ఉన్నా ఏర్పరచే ప్రతిబింబం స్వభావం ఏది?
A. నిజమైన, తలకిందులు, చిన్నది
B. మిథ్యా, నిటారు, పెద్దది
C. మిథ్యా, నిటారు, చిన్నది
D. నిజమైన, నిటారు, సమాన పరిమాణం
Answer & explanation
Correct: C — మిథ్యా, నిటారు, చిన్నది
పుటాకార కటకం కిరణాలను అపసరణం చేస్తుంది, కాబట్టి ప్రతిబింబం ఎల్లప్పుడూ వస్తువు ఉన్న వైపే F₁, O మధ్య ఏర్పడి మిథ్యా, నిటారు, చిన్నదిగా ఉంటుంది. వస్తువు ఎంత దగ్గరగా లేదా దూరంగా ఉన్నా ఇదే ఫలితం.
కటక సామర్థ్యం P = 1/f, f మీటర్లలో తీసుకుంటే ప్రమాణం డయాప్టర్ (D); 1 D = 1 m⁻¹. 1 డయాప్టర్ అంటే నాభ్యంతరం 1 మీటర్ ఉన్న కటక సామర్థ్యం. న్యూటన్ బలానికి, మీటర్ పొడవుకు, వాట్ సామర్థ్యానికి (శక్తి రేటు) ప్రమాణాలు.