Free practice MCQs with answers and explanations for విద్యుత్ (Electricity) (10వ తరగతి సైన్స్ – భౌతిక రసాయన శాస్త్రం (Class 10 Physical Science)). Tap an option to check instantly · page 1 of 6.
Q1Easy
విద్యుత్ ప్రవాహానికి నిరంతరమైన, మూసిన మార్గాన్ని ఏమంటారు?
A. విద్యుత్ వలయం (Electric circuit)
B. పొటెన్షియల్ భేదం
C. నిరోధకం
D. ఫ్యూజు
Answer & explanation
Correct: A — విద్యుత్ వలయం (Electric circuit)
వలయం పూర్తిగా మూసి ఉంటేనే ఆవేశం ఘటం నుండి బయలుదేరి తిరిగి ఘటానికి చేరి ప్రవాహం సాగుతుంది; ఎక్కడ తెగినా ప్రవాహం ఆగుతుంది. పొటెన్షియల్ భేదం ప్రవాహానికి కారణం మాత్రమే, నిరోధకం ప్రవాహాన్ని అడ్డుకునే అంశం, ఫ్యూజు రక్షణ సాధనం – ఇవేవీ మార్గం పేరు కావు.
ప్రవాహం అంటే ఆవేశ ప్రవాహ రేటు కాబట్టి 1 A = 1 C / 1 s. సెకనుకు 1 జౌల్ శక్తి అనేది వాట్ నిర్వచనం; 1 కూలుంబ్కు 1 జౌల్ పని అనేది వోల్టు నిర్వచనం; 1 V వద్ద 1 A ప్రవహిస్తే నిరోధం 1 ఓమ్ అవుతుంది, అది ప్రవాహ నిర్వచనం కాదు.
ఒక బల్బు ఫిలమెంట్ 0.5 A ప్రవాహాన్ని 10 నిమిషాలు తీసుకుంటే వలయం గుండా ప్రవహించిన ఆవేశం ఎంత?
A. 5 C
B. 30 C
C. 300 C
D. 3000 C
Answer & explanation
Correct: C — 300 C
Q = It అని వాడాలి, కాలాన్ని సెకన్లలోకి మార్చాలి: 10 నిమిషాలు = 600 s, కాబట్టి Q = 0.5 × 600 = 300 C. నిమిషాలను మార్చకుండా 0.5 × 10 చేస్తే 5 C అనే తప్పు వస్తుంది; 30 C, 3000 C దశాంశ స్థానం తప్పులు.
ఈ వాక్యాలను పరిశీలించండి.
1. సంప్రదాయ విద్యుత్ ప్రవాహ దిశ ఎలక్ట్రాన్ల ప్రవాహ దిశకు వ్యతిరేకం.
2. అమ్మీటర్ను వలయంలో సమాంతరంగా కలుపుతారు.
ఇందులో సరైనవి ఏవి?
A. 2 మాత్రమే సరైనది
B. 1, 2 రెండూ సరైనవి
C. 1, 2 రెండూ సరికావు
D. 1 మాత్రమే సరైనది
Answer & explanation
Correct: D — 1 మాత్రమే సరైనది
విద్యుత్తు కనుగొన్నప్పుడు ఎలక్ట్రాన్లు తెలియవు కాబట్టి ధనావేశ దిశను ప్రవాహ దిశగా తీసుకున్నారు; అందువల్ల ఎలక్ట్రాన్ల దిశకు వ్యతిరేకంగా భావిస్తారు – మొదటి వాక్యం సరైనదే. ప్రవాహాన్ని కొలవడానికి అమ్మీటర్ను ఎల్లప్పుడూ శ్రేణిలో కలపాలి, సమాంతరంలో కాదు; కాబట్టి రెండో వాక్యం తప్పు.
పొటెన్షియల్ భేదం V = W / Q, అంటే జౌల్ / కూలుంబ్; దీన్ని ఇటాలియన్ శాస్త్రవేత్త అలెసాండ్రో వోల్టా పేరుతో వోల్టు అంటారు. ఆంపియర్ ప్రవాహ ప్రమాణం, ఓమ్ నిరోధ ప్రమాణం, వాట్ సామర్థ్య ప్రమాణం.
12 V పొటెన్షియల్ భేదం ఉన్న రెండు బిందువుల మధ్య 2 C ఆవేశాన్ని కదిలించడానికి ఎంత పని జరుగుతుంది?
A. 6 J
B. 24 J
C. 14 J
D. 10 J
Answer & explanation
Correct: B — 24 J
V = W / Q నుండి W = VQ = 12 V × 2 C = 24 J. 12 ÷ 2 = 6 చేస్తే 6 J తప్పుగా వస్తుంది (అది భాగహారం, లబ్ధం కాదు); 12 + 2 = 14 కూడా సంబంధం లేని కూడిక. పని పొటెన్షియల్ భేదం, ఆవేశాల లబ్ధం.
6 V బ్యాటరీ గుండా వెళ్లే ప్రతి కూలుంబ్ ఆవేశానికి అందే శక్తి ఎంత?
A. 1 J
B. 36 J
C. 6 J
D. 0.17 J
Answer & explanation
Correct: C — 6 J
పొటెన్షియల్ భేదం అంటే ప్రమాణ ఆవేశానికి జరిగే పని; 1 V = 1 J/C కాబట్టి 6 V బ్యాటరీ ప్రతి కూలుంబ్కు 6 J ఇస్తుంది. 36 J అనేది వర్గం, 1 J మరియు 0.17 J (1/6) భాగహార తప్పులు; సూత్రం W = VQ లో Q = 1 C.
ఏక ప్రవచనం (A) మరియు కారణం (R):
A: ఘటం నుండి ప్రవాహం తీసుకోనప్పుడు కూడా దాని ధ్రువాల మధ్య పొటెన్షియల్ భేదం ఉంటుంది.
R: ఘటంలోని రసాయన చర్య ధ్రువాల మధ్య పొటెన్షియల్ భేదాన్ని ఏర్పరుస్తుంది.
A. A, R రెండూ సరైనవి; కానీ R, A కి వివరణ కాదు
B. A సరైనది, R తప్పు
C. A తప్పు, R సరైనది
D. A, R రెండూ సరైనవి; R, A కి సరైన వివరణ
Answer & explanation
Correct: D — A, R రెండూ సరైనవి; R, A కి సరైన వివరణ
ఘటంలోని రసాయన చర్యే ధ్రువాల మధ్య పొటెన్షియల్ భేదాన్ని సృష్టిస్తుంది, అందుకే వలయం కలపకపోయినా ఈ భేదం ఉంటుంది. ప్రవాహాన్ని కొనసాగించడానికి మాత్రం ఘటం తన రసాయన శక్తిని ఖర్చు చేస్తుంది. కాబట్టి కారణం ఏక ప్రవచనాన్ని నేరుగా వివరిస్తుంది.
వలయంలో ప్లగ్ కీ తెరిచి (Open) ఉన్నప్పుడు ఏమి జరుగుతుంది?
A. వలయం తెగి ప్రవాహం ఉండదు
B. ప్రవాహం రెట్టింపు అవుతుంది
C. బల్బు ఎక్కువ కాంతితో వెలుగుతుంది
D. ఘటం ఛార్జ్ అవుతుంది
Answer & explanation
Correct: A — వలయం తెగి ప్రవాహం ఉండదు
తెరిచిన కీ వలయంలో ఖాళీని సృష్టిస్తుంది, మూసిన మార్గం లేకపోవడం వల్ల ఆవేశం ప్రవహించదు; అందుకే టార్చి స్విచ్ ఆఫ్ చేస్తే బల్బు ఆరిపోతుంది. ప్రవాహం పెరగడం లేదా కాంతి పెరగడం జరగదు, ఘటం ఛార్జ్ అవ్వడానికి దీనికి సంబంధం లేదు.
వోల్టేజ్ మూలాన్ని మార్చకుండా వలయంలో ప్రవాహాన్ని నియంత్రించడానికి వాడే అంశం ఏది?
A. వోల్టుమీటర్
B. రియోస్టాట్ (చర నిరోధం)
C. ప్లగ్ కీ
D. అమ్మీటర్
Answer & explanation
Correct: B — రియోస్టాట్ (చర నిరోధం)
రియోస్టాట్ వలయంలో నిరోధాన్ని మారుస్తుంది; I = V / R కాబట్టి ప్రవాహం కూడా మారుతుంది, మూలం వోల్టేజ్ మారదు. వోల్టుమీటర్, అమ్మీటర్ కేవలం కొలిచే పరికరాలు; ప్లగ్ కీ వలయాన్ని తెరవడానికి/మూసివేయడానికి మాత్రమే.