రసాయన చర్యలు & సమీకరణాలు (Chemical Reactions and Equations) · Practice MCQs
Free practice MCQs with answers and explanations for రసాయన చర్యలు & సమీకరణాలు (Chemical Reactions and Equations) (10వ తరగతి సైన్స్ – భౌతిక రసాయన శాస్త్రం (Class 10 Physical Science)). Tap an option to check instantly · page 4 of 6.
Q31Moderate
నలుపు–తెలుపు ఫోటోగ్రఫీలో ఉపయోగించే వియోగ చర్యలు ఏవి?
A. వేడి వల్ల కాల్షియం కార్బొనేట్ విచ్ఛిన్నం
B. విద్యుత్తు వల్ల నీటి విచ్ఛిన్నం
C. కాంతి వల్ల సిల్వర్ క్లోరైడ్, సిల్వర్ బ్రోమైడ్ విచ్ఛిన్నం
D. వేడి వల్ల ఫెర్రస్ సల్ఫేట్ విచ్ఛిన్నం
Answer & explanation
Correct: C — కాంతి వల్ల సిల్వర్ క్లోరైడ్, సిల్వర్ బ్రోమైడ్ విచ్ఛిన్నం
AgCl, AgBr కాంతిలో వెండి లోహంగా విడిపోతాయి (2AgCl → 2Ag + Cl₂; 2AgBr → 2Ag + Br₂), ఇది ఫోటోగ్రఫీ ఆధారం. మిగతా వియోగాలు కాంతిపై కాకుండా వేడి లేదా విద్యుత్తుపై ఆధారపడతాయి.
బేరియం హైడ్రాక్సైడ్, అమ్మోనియం క్లోరైడ్ కలిపినప్పుడు పరీక్ష నాళిక చల్లగా అనిపిస్తే ఆ చర్య ఏ రకం?
A. ఉష్ణమోచక చర్య
B. సంయోగ చర్య మాత్రమే
C. ఆక్సీకరణ చర్య మాత్రమే
D. ఉష్ణగ్రాహక చర్య
Answer & explanation
Correct: D — ఉష్ణగ్రాహక చర్య
మిశ్రమం పరిసరాల నుండి ఉష్ణాన్ని గ్రహించడం వల్ల నాళిక చల్లగా అనిపిస్తుంది; ఇది ఉష్ణగ్రాహక చర్య లక్షణం. ఉష్ణమోచకంలో ఉష్ణం విడుదలై నాళిక వేడెక్కుతుంది; సంయోగం, ఆక్సీకరణం అనేవి చర్య రకాలే గానీ శక్తి మార్పు సూచికలు కావు.
జింక్, లెడ్ లు కాపర్ సమ్మేళనాల నుండి కాపర్‌ను ఎందుకు స్థానభ్రంశం చేస్తాయి?
A. అవి కాపర్ కంటే ఎక్కువ క్రియాశీలత గల మూలకాలు
B. అవి కాపర్ కంటే తక్కువ క్రియాశీలత గలవి
C. అవి రెండూ వాయువులు
D. అవి కాపర్ కంటే ఎక్కువ ద్రవీభవన స్థానం గలవి
Answer & explanation
Correct: A — అవి కాపర్ కంటే ఎక్కువ క్రియాశీలత గల మూలకాలు
ఎక్కువ క్రియాశీలత ఉన్న మూలకం తక్కువ క్రియాశీలత ఉన్న మూలకాన్ని దాని సమ్మేళనం నుండి తొలగిస్తుంది: Zn + CuSO₄ → ZnSO₄ + Cu; Pb + CuCl₂ → PbCl₂ + Cu. జింక్, లెడ్ లోహాలే, వాయువులు కావు.
Fe₂O₃ + 2Al → Al₂O₃ + 2Fe చర్య ఏ రకానికి చెందినది?
A. సంయోగ చర్య
B. స్థానభ్రంశ చర్య
C. వియోగ చర్య
D. ద్వంద్వ స్థానభ్రంశ చర్య
Answer & explanation
Correct: B — స్థానభ్రంశ చర్య
అల్యూమినియం (మూలకం) ఇనుమును దాని ఆక్సైడ్ నుండి తొలగించి ఆ స్థానంలో చేరుతోంది, ఇది స్థానభ్రంశం. రెండు సమ్మేళనాల అయాన్లు మారడం లేదు కాబట్టి ద్వంద్వ స్థానభ్రంశం కాదు; క్రియాజన్యాలు రెండు కావడంతో సంయోగం కాదు.
Na₂SO₄ + BaCl₂ చర్యలో ఏర్పడే అవక్షేపం, ద్రావణంలో మిగిలే పదార్థం ఏవి?
A. తెల్లని NaCl అవక్షేపం; BaSO₄ ద్రావణంలో
B. పసుపు PbI₂ అవక్షేపం; KNO₃ ద్రావణంలో
C. తెల్లని BaSO₄ అవక్షేపం; NaCl ద్రావణంలో ఉంటుంది
D. నలుపు CuO అవక్షేపం; H₂O ద్రావణంలో
Answer & explanation
Correct: C — తెల్లని BaSO₄ అవక్షేపం; NaCl ద్రావణంలో ఉంటుంది
SO₄²⁻, Ba²⁺ అయాన్ల కలయిక వల్ల కరగని తెల్లని BaSO₄ అవక్షేపమవుతుంది; NaCl నీటిలో కరిగి ద్రావణంలో ఉంటుంది. PbI₂ పసుపు రంగు అవక్షేపం వేరే చర్యకు సంబంధించింది.
లెడ్ నైట్రేట్ ద్రావణానికి పొటాషియం అయోడైడ్ ద్రావణం కలిపినప్పుడు జరిగే చర్యను ఏమంటారు?
A. వియోగ చర్య
B. సంయోగ చర్య
C. ఉష్ణమోచక ఆక్సీకరణ
D. ద్వంద్వ స్థానభ్రంశ చర్య, అవక్షేప చర్య కూడా
Answer & explanation
Correct: D — ద్వంద్వ స్థానభ్రంశ చర్య, అవక్షేప చర్య కూడా
Pb(NO₃)₂ + 2KI → PbI₂ + 2KNO₃: రెండు సమ్మేళనాల అయాన్లు పరస్పరం మారాయి (ద్వంద్వ స్థానభ్రంశం) మరియు కరగని పసుపు PbI₂ ఏర్పడింది (అవక్షేపం). క్రియాజనకాలు రెండు, క్రియాజన్యాలూ రెండు కాబట్టి సంయోగం, వియోగం కావు.
CuO + H₂ → Cu + H₂O చర్యలో క్షయకరణం చెందే పదార్థం ఏది?
A. CuO
B. H₂
C. Cu
D. H₂O
Answer & explanation
Correct: A — CuO
CuO ఆక్సిజన్‌ను కోల్పోయి Cuగా మారుతోంది, కాబట్టి అది క్షయకరణం చెందింది. హైడ్రోజన్ ఆక్సిజన్ పొంది H₂O ఏర్పడుతోంది, అందుకే అది ఆక్సీకరణం చెందింది. Cu, H₂O క్రియాజన్యాలు.
చిప్స్ ప్యాకెట్లలో నైట్రోజన్ వాయువు నింపడానికి కారణం ఏది?
A. చిప్స్ తడిగా చేయడం
B. ఆక్సీకరణాన్ని (రాన్సిడిటీని) నివారించడం
C. చిప్స్ వేడెక్కేలా చేయడం
D. చిప్స్ రంగు మార్చడం
Answer & explanation
Correct: B — ఆక్సీకరణాన్ని (రాన్సిడిటీని) నివారించడం
నైట్రోజన్ క్రియాశీలత తక్కువ గల వాయువు; ప్యాకెట్‌లోని ఆక్సిజన్‌ను బయటకు పంపి నూనె లేదా కొవ్వు ఆక్సీకరణం చెంది చెడిపోవడాన్ని ఆపుతుంది. తడి, వేడి, రంగు మార్పు దీని లక్ష్యాలు కావు.
Zn(NO₃)₂లో రెండు నైట్రేట్ సమూహాలు ఉన్నాయి, కాబట్టి ఎడమ వైపు 2AgNO₃ అవసరం; అప్పుడు 2 వెండి పరమాణువులు ఏర్పడతాయి కాబట్టి కుడి వైపు 2Ag. ఇది స్థానభ్రంశ చర్య. ఇతర రూపాల్లో నైట్రేట్ లేదా వెండి పరమాణువులు సమానం కావు.
గాలిలో వేడి చేస్తే నల్లగా మారే నిగనిగలాడే గోధుమ రంగు మూలకం X, నల్లని సమ్మేళనాలు వరుసగా ఏవి?
A. X = ఇనుము; నల్లని సమ్మేళనం = Fe₂O₃
B. X = మెగ్నీషియం; నల్లని సమ్మేళనం = MgO
C. X = వెండి; నల్లని సమ్మేళనం = AgCl
D. X = రాగి (Cu); నల్లని సమ్మేళనం = కాపర్(II) ఆక్సైడ్ (CuO)
Answer & explanation
Correct: D — X = రాగి (Cu); నల్లని సమ్మేళనం = కాపర్(II) ఆక్సైడ్ (CuO)
రాగి నిగనిగలాడే గోధుమ రంగులో ఉండి, వేడి చేస్తే ఆక్సిజన్‌తో కలిసి నల్లని CuO అవుతుంది (2Cu + O₂ → 2CuO). MgO తెలుపు, Fe₂O₃ ఎరుపు–గోధుమ, AgCl తెలుపు; కాబట్టి అవి సరిపోవు.