రసాయన చర్యలు & సమీకరణాలు (Chemical Reactions and Equations) · Practice MCQs
Free practice MCQs with answers and explanations for రసాయన చర్యలు & సమీకరణాలు (Chemical Reactions and Equations) (10వ తరగతి సైన్స్ – భౌతిక రసాయన శాస్త్రం (Class 10 Physical Science)). Tap an option to check instantly · page 5 of 6.
Q41Hard
హిట్ అండ్ ట్రయల్ పద్ధతిలో దశల సరైన క్రమం ఏది?
A. పెట్టెలు గీయడం → పరమాణువుల జాబితా → అత్యధిక పరమాణువుల సమ్మేళనం నుండి సమతుల్యం → చివరగా స్థితి సంకేతాలు
B. స్థితి సంకేతాలు → పెట్టెలు గీయడం → జాబితా → సమతుల్యం
C. జాబితా → స్థితి సంకేతాలు → పెట్టెలు → సమతుల్యం
D. సమతుల్యం → పెట్టెలు గీయడం → జాబితా → స్థితి సంకేతాలు
Answer & explanation
Correct: A — పెట్టెలు గీయడం → పరమాణువుల జాబితా → అత్యధిక పరమాణువుల సమ్మేళనం నుండి సమతుల్యం → చివరగా స్థితి సంకేతాలు
పాఠంలో మొదట సూత్రాల చుట్టూ పెట్టెలు గీస్తారు, తర్వాత ఎడమ, కుడి పరమాణువులను లెక్కిస్తారు, తర్వాత అత్యధిక పరమాణువులున్న సమ్మేళనంతో సమతుల్యం చేస్తారు, సరిచూసిన తర్వాత చివరగా స్థితి సంకేతాలు రాస్తారు. సమతుల్యతకు ముందు స్థితి సంకేతాలు వాడటం వ్యవస్థీకృతం కాదు.
కింది వాక్యాలను పరిశీలించండి. 1) స్థితి సంకేతాలు ప్రతి సమీకరణంలోనూ తప్పనిసరిగా రాయాలి. 2) ఉష్ణోగ్రత, పీడనం, ఉత్ప్రేరకం వంటి పరిస్థితులను బాణం పైన లేదా కింద రాయవచ్చు. 3) (aq) అంటే పదార్థం నీటిలో ద్రావణంగా ఉంది. సరైనవి ఏవి?
A. 1 మరియు 2 మాత్రమే
B. 2 మరియు 3 మాత్రమే
C. 1 మరియు 3 మాత్రమే
D. 1, 2, 3 అన్నీ
Answer & explanation
Correct: B — 2 మరియు 3 మాత్రమే
స్థితి సంకేతాలు సాధారణంగా అవసరమైనప్పుడు మాత్రమే రాస్తారు, తప్పనిసరి కాదు కాబట్టి వాక్యం 1 తప్పు. పరిస్థితులను బాణం పైన/కింద రాయడం, (aq) అర్థం – ఈ రెండూ పాఠంలో చెప్పినవి కాబట్టి 2, 3 సరైనవి.
కింది వాటిలో ఉష్ణ వియోగానికి (వేడితో జరిగే వియోగానికి) చెందని చర్య ఏది?
A. CaCO₃ → CaO + CO₂ (వేడి)
B. 2FeSO₄ → Fe₂O₃ + SO₂ + SO₃ (వేడి)
C. సూర్యరశ్మిలో 2AgCl → 2Ag + Cl₂
D. 2Pb(NO₃)₂ → 2PbO + 4NO₂ + O₂ (వేడి)
Answer & explanation
Correct: C — సూర్యరశ్మిలో 2AgCl → 2Ag + Cl₂
సిల్వర్ క్లోరైడ్ వియోగానికి శక్తి కాంతి రూపంలో అందుతుంది, కాబట్టి అది ఉష్ణ వియోగం కాదు (కాంతి వియోగం). మిగతా మూడు చర్యల్లో క్రియాజనకాన్ని వేడి చేస్తారు, కాబట్టి అవి ఉష్ణ వియోగాలు.
సరిపోల్చండి. (i) Fe + CuSO₄ → FeSO₄ + Cu (ii) Na₂SO₄ + BaCl₂ → BaSO₄ + 2NaCl (iii) CaO + H₂O → Ca(OH)₂ (iv) CaCO₃ → CaO + CO₂ — రకాలు: (a) సంయోగం (b) వియోగం (c) స్థానభ్రంశం (d) ద్వంద్వ స్థానభ్రంశం
A. (i)-d, (ii)-c, (iii)-a, (iv)-b
B. (i)-c, (ii)-d, (iii)-b, (iv)-a
C. (i)-a, (ii)-b, (iii)-c, (iv)-d
D. (i)-c, (ii)-d, (iii)-a, (iv)-b
Answer & explanation
Correct: D — (i)-c, (ii)-d, (iii)-a, (iv)-b
ఇనుము రాగిని తొలగిస్తోంది కాబట్టి (i) స్థానభ్రంశం; రెండు సమ్మేళనాల అయాన్లు మారాయి కాబట్టి (ii) ద్వంద్వ స్థానభ్రంశం; రెండు క్రియాజనకాలు ఒకే క్రియాజన్యం ఇస్తోంది కాబట్టి (iii) సంయోగం; ఒకే క్రియాజనకం రెండుగా విడిపోయింది కాబట్టి (iv) వియోగం.
ZnO + C → Zn + CO చర్య గురించి కింది వాక్యాలను పరిశీలించండి. 1) కార్బన్ ఆక్సీకరణం చెందుతోంది. 2) ZnO క్షయకరణం చెందుతోంది. 3) Zn ఆక్సీకరణం చెందుతోంది. సరైనవి ఏవి?
A. 1 మరియు 2 మాత్రమే
B. 2 మరియు 3 మాత్రమే
C. 1 మరియు 3 మాత్రమే
D. 3 మాత్రమే
Answer & explanation
Correct: A — 1 మరియు 2 మాత్రమే
కార్బన్ ఆక్సిజన్ పొంది CO అవుతోంది (ఆక్సీకరణం); ZnO ఆక్సిజన్ కోల్పోయి Zn అవుతోంది (క్షయకరణం). Zn క్రియాజన్యం, ఇది ఆక్సిజన్ కోల్పోయిన ఫలితం, కాబట్టి అది ఆక్సీకరణం చెందింది అనడం తప్పు.
MnO₂ + 4HCl → MnCl₂ + 2H₂O + Cl₂ చర్యలో ఆక్సీకరణం, క్షయకరణం చెందే పదార్థాలు వరుసగా ఏవి?
A. MnO₂ ఆక్సీకరణం, HCl క్షయకరణం
B. HCl ఆక్సీకరణం, MnO₂ క్షయకరణం
C. Cl₂ ఆక్సీకరణం, H₂O క్షయకరణం
D. HCl, MnO₂ రెండూ ఆక్సీకరణం
Answer & explanation
Correct: B — HCl ఆక్సీకరణం, MnO₂ క్షయకరణం
ఈ చర్యలో MnO₂ ఆక్సిజన్‌ను కోల్పోయి MnCl₂ అవుతోంది (క్షయకరణం), HCl హైడ్రోజన్ కోల్పోయి Cl₂ అవుతోంది (ఆక్సీకరణం). ఒకే చర్యలో రెండూ కలిసి జరగడం వల్ల ఇది రెడాక్స్ చర్య.
వాక్యం (A): శ్వాసక్రియ ఒక ఉష్ణమోచక చర్య. కారణం (R): శ్వాసక్రియలో గ్లూకోజ్ ఆక్సిజన్‌తో కలిసి శక్తిని విడుదల చేస్తుంది. సరైన సమాధానం ఏది?
A. (A), (R) రెండూ సరైనవి; కానీ (R) వల్ల (A) వివరించబడదు
B. (A) సరైనది, (R) తప్పు
C. (A), (R) రెండూ సరైనవి; (R) వల్లే (A) వివరించబడుతుంది
D. (A) తప్పు, (R) సరైనది
Answer & explanation
Correct: C — (A), (R) రెండూ సరైనవి; (R) వల్లే (A) వివరించబడుతుంది
శక్తి (ఉష్ణం) విడుదలయ్యే చర్యలనే ఉష్ణమోచక చర్యలంటారు; శ్వాసక్రియలో గ్లూకోజ్ + ఆక్సిజన్ → CO₂ + నీరు + శక్తి కాబట్టి కారణం వాక్యాన్ని నేరుగా వివరిస్తుంది. రెండూ సరైనవే కాబట్టి ఇతర కలయికలు తప్పు.
సంయోగ చర్యలో అనేక క్రియాజనకాలు ఒకే క్రియాజన్యం ఇవ్వాలి. మీథేన్ దహనంలో CO₂, H₂O అనే రెండు క్రియాజన్యాలు ఏర్పడుతున్నాయి, కాబట్టి అది సంయోగం కాదు (ఉష్ణమోచక దహన చర్య). మిగతా మూడూ ఒకే క్రియాజన్యం ఇచ్చే సంయోగాలు.
సమీకరణాల సమతుల్యత గురించి కింది వాక్యాల్లో తప్పు ఏది?
A. సూత్రాల లోపలి చిన్న సంఖ్యలను మార్చి కూడా సమతుల్యం చేయవచ్చు
B. సమతుల్య సమీకరణంలో రెండు వైపులా ప్రతి మూలకం పరమాణువులు సమానం
C. సమతుల్యతకు ఆధారం ద్రవ్యరాశి నిత్యత్వ నియమం
D. సూత్రాల ముందు గుణకాలు పెట్టి సమతుల్యం చేస్తారు
Answer & explanation
Correct: A — సూత్రాల లోపలి చిన్న సంఖ్యలను మార్చి కూడా సమతుల్యం చేయవచ్చు
చిన్న సంఖ్యలు మార్చితే పదార్థం స్వభావమే మారుతుంది, కాబట్టి అది అనుమతించరు; గుణకాలు మాత్రమే మార్చాలి. మిగతా మూడు వాక్యాలు ద్రవ్యరాశి నిత్యత్వం, గుణకాల ఉపయోగం గురించి పాఠంలో చెప్పిన సత్యాలు.