కార్బన్ & దాని సమ్మేళనాలు (Carbon and its Compounds) · Practice MCQs
Free practice MCQs with answers and explanations for కార్బన్ & దాని సమ్మేళనాలు (Carbon and its Compounds) (10వ తరగతి సైన్స్ – భౌతిక రసాయన శాస్త్రం (Class 10 Physical Science)). Tap an option to check instantly · page 2 of 6.
Q11Easy
ఈథీన్ (C₂H₄) అణువులో రెండు కార్బన్ల మధ్య ఉండే బంధం ఏది?
A. ద్విబంధం
B. ఒంటి బంధం
C. త్రిబంధం
D. అయానిక్ బంధం
Answer & explanation
Correct: A — ద్విబంధం
రెండు కార్బన్లు ఒంటి బంధంతో కలిసి, ప్రతి కార్బన్కు రెండు H లు జతచేస్తే ఒక సంయోజకత మిగులుతుంది. అది తృప్తి చెందాలంటే రెండు కార్బన్ల మధ్య ద్విబంధం కావాలి. ఈథేన్లో ఒంటి బంధం, ఈథైన్లో త్రిబంధం ఉంటాయి.
ప్రొపేన్లో 3 కార్బన్లు ఉంటాయి; ఆల్కేన్ల సాధారణ ఫార్ములా CₙH₂ₙ₊₂ ప్రకారం n = 3 అయితే H = 8, కాబట్టి C₃H₈. C₃H₆ ప్రొపీన్, C₂H₆ ఈథేన్, C₄H₁₀ బ్యూటేన్ ఫార్ములాలు.
ఆల్కహాల్ తరగతి సమ్మేళనాల క్రియాత్మక సమూహం –OH (హైడ్రాక్సిల్). –COOH కార్బాక్సిలిక్ ఆమ్లానికి, –CHO ఆల్డిహైడ్కు, –Cl హాలో ఆల్కేన్కు చెందిన సమూహాలు. గొలుసు పొడవుతో సంబంధం లేకుండా ఈ సమూహమే ఆల్కహాల్ ధర్మాలను నిర్ణయిస్తుంది.
సజాతీయ శ్రేణి (homologous series)లో వరుస సభ్యుల మధ్య ఉండే తేడా ఏది?
A. –CH₃ యూనిట్
B. –CH₂– యూనిట్
C. –OH యూనిట్
D. –C=C– యూనిట్
Answer & explanation
Correct: B — –CH₂– యూనిట్
సజాతీయ శ్రేణిలో వరుస సమ్మేళనాల ఫార్ములాల మధ్య ఎప్పుడూ ఒక –CH₂– తేడా ఉంటుంది (ఉదా: CH₄ → C₂H₆ → C₃H₈). –OH శ్రేణి అంతటా స్థిరంగా ఉండే క్రియాత్మక సమూహం, తేడా కాదు; ద్విబంధం ఆల్కీన్ల లక్షణం.
సంతృప్త హైడ్రోకార్బన్లు తగినంత గాలిలో మండినప్పుడు సాధారణంగా ఎలాంటి మంట ఇస్తాయి?
A. పసుపు రంగు, మసితో కూడిన మంట
B. మంట లేకుండా మెరుపు మాత్రమే
C. ఆకుపచ్చ మంట
D. శుభ్రమైన మంట
Answer & explanation
Correct: D — శుభ్రమైన మంట
సంతృప్త హైడ్రోకార్బన్లు సాధారణంగా శుభ్రమైన (నీలి) మంటతో పూర్తిగా మండుతాయి. పసుపు, మసి మంట అసంతృప్త సమ్మేళనాలకు లేదా గాలి తక్కువైనప్పుడు అసంపూర్ణ దహనంలో వస్తుంది; ఆకుపచ్చ మంట ఈ అధ్యాయంలో ఇంధనాల లక్షణం కాదు.
C. లక్షల ఏళ్ల క్రితం జీవించిన చెట్లు, ఫెర్న్లు, మొక్కలు
D. సున్నపురాయి
Answer & explanation
Correct: C — లక్షల ఏళ్ల క్రితం జీవించిన చెట్లు, ఫెర్న్లు, మొక్కలు
బొగ్గు పూర్వం జీవించిన చెట్లు, ఫెర్న్లు, ఇతర మొక్కల అవశేషాలు భూమిలోకి కూరుకుపోయి, రాతి పొరల కింద ఒత్తిడితో నెమ్మదిగా కుళ్లడం వల్ల ఏర్పడింది. సముద్ర సూక్ష్మజీవుల అవశేషాల నుండి పెట్రోలియం, సహజవాయువు ఏర్పడతాయి.
వృక్ష నూనెల హైడ్రోజనీకరణ (hydrogenation)లో ఉపయోగించే ఉత్ప్రేరకం ఏది?
A. ఇనుము
B. నికెల్
C. ప్లాటినం
D. సోడియం
Answer & explanation
Correct: B — నికెల్
అసంతృప్త వృక్ష నూనెలకు హైడ్రోజన్ కలిపి సంతృప్తంగా మార్చే పరిశ్రమ ప్రక్రియలో నికెల్ ఉత్ప్రేరకం వాడతారు (పల్లాడియం కూడా వాడవచ్చు). సోడియం ఉత్ప్రేరకం కాదు, చర్యాశీల లోహం; ఇనుము ఈ చర్యకు ఉదహరించలేదు.
ఇథనాల్ సోడియంతో చర్య జరిపినప్పుడు వెలువడే వాయువు ఏది?
A. ఆక్సిజన్
B. కార్బన్ డయాక్సైడ్
C. నైట్రోజన్
D. హైడ్రోజన్
Answer & explanation
Correct: D — హైడ్రోజన్
ఆల్కహాల్లు సోడియంతో చర్య జరిపి హైడ్రోజన్ వాయువును వెలువరిస్తాయి; ఇథనాల్ అయితే సోడియం ఇథాక్సైడ్ కూడా ఏర్పడుతుంది. ఇథనాల్లోని –OH లోని హైడ్రోజన్ సోడియంతో స్థానభ్రంశం చెంది H₂ గా విడుదలవుతుంది; ఇథనాల్లో నైట్రోజన్ లేదు, ఆక్సిజన్ వాయువుగా విడిపోదు, CO₂ ఏర్పడటానికి ఇక్కడ ఆక్సీకరణ జరగదు.