కార్బన్ & దాని సమ్మేళనాలు (Carbon and its Compounds) · Practice MCQs
Free practice MCQs with answers and explanations for కార్బన్ & దాని సమ్మేళనాలు (Carbon and its Compounds) (10వ తరగతి సైన్స్ – భౌతిక రసాయన శాస్త్రం (Class 10 Physical Science)). Tap an option to check instantly · page 1 of 6.
Q1Easy
భూపటలం (earth's crust)లో కార్బన్ శాతం ఎంత?
A. 0.02%
B. 0.03%
C. 2%
D. 20%
Answer & explanation
Correct: A — 0.02%
భూపటలంలో కార్బన్ కేవలం 0.02% మాత్రమే, ఇది బొగ్గు, పెట్రోలియం, కార్బొనేట్లు వంటి ఖనిజాల రూపంలో ఉంటుంది. 0.03% అనేది వాతావరణంలోని CO₂ శాతం; 2%, 20% అనేవి నిజానికి చాలా ఎక్కువ విలువలు, పాఠ్యాంశంలో ఇవ్వలేదు.
వాతావరణంలో CO₂ సుమారు 0.03% ఉంటుంది. భూపటలంలో కార్బన్ 0.02%; 21% అనేది గాలిలో ఆక్సిజన్ శాతం; 3% అనేది కేవలం పదిరెట్లు ఎక్కువ తప్పు విలువ. కార్బన్ ఇంత తక్కువగా ఉన్నా దాని ప్రాముఖ్యత అపారం.
A. ఒక పరమాణువు నుండి మరో పరమాణువుకు ఎలక్ట్రాన్ పూర్తిగా బదిలీ అవడం వల్ల ఏర్పడే బంధం
B. రెండు పరమాణువులు ఎలక్ట్రాన్ జతను పంచుకోవడం వల్ల ఏర్పడే బంధం
C. ప్రోటాన్లను పంచుకోవడం వల్ల ఏర్పడే బంధం
D. అయాన్ల మధ్య స్థిర విద్యుత్ ఆకర్షణ వల్ల ఏర్పడే బంధం
Answer & explanation
Correct: B — రెండు పరమాణువులు ఎలక్ట్రాన్ జతను పంచుకోవడం వల్ల ఏర్పడే బంధం
రెండు పరమాణువులు ఒక ఎలక్ట్రాన్ జతను పంచుకుని జడవాయు విన్యాసం పొందడమే సమయోజనీయ బంధం. ఎలక్ట్రాన్ బదిలీ, అయాన్ల ఆకర్షణ అయానిక్ బంధం లక్షణాలు. ప్రోటాన్లు కేంద్రకంలో ఉంటాయి కాబట్టి వాటిని పంచుకోవడం అనేది అసలు జరగదు.
ఆక్సిజన్ అణువు (O₂)లో రెండు ఆక్సిజన్ పరమాణువుల మధ్య ఉండే బంధం ఏది?
A. ఒంటి బంధం
B. త్రిబంధం
C. ద్విబంధం
D. అయానిక్ బంధం
Answer & explanation
Correct: C — ద్విబంధం
ఆక్సిజన్ L కర్పరంలో 6 ఎలక్ట్రాన్లు ఉండి ఆక్టెట్కు 2 ఎక్కువ కావాలి. ప్రతి పరమాణువు 2 ఎలక్ట్రాన్లను ఇవ్వడంతో రెండు జతలు పంచబడి ద్విబంధం ఏర్పడుతుంది. ఒంటి బంధం H₂ లో, త్రిబంధం N₂ లో ఉంటాయి; ఆక్సిజన్ అణువులో అయానిక్ బంధం ఉండదు.
నైట్రోజన్ అణువు (N₂)లో రెండు నైట్రోజన్ పరమాణువుల మధ్య ఉండే బంధం ఏది?
A. ఒంటి బంధం
B. ద్విబంధం
C. త్రిబంధం
D. బంధం ఉండదు
Answer & explanation
Correct: C — త్రిబంధం
నైట్రోజన్ పరమాణు సంఖ్య 7; బాహ్య కర్పరంలో 5 ఎలక్ట్రాన్లు, ఆక్టెట్కు 3 కావాలి. కాబట్టి ప్రతి పరమాణువు 3 ఎలక్ట్రాన్లను ఇచ్చి మూడు జతలను పంచుకుంటుంది, దీన్నే త్రిబంధం అంటారు. ఒంటి, ద్విబంధాలు అంత ఎక్కువ ఎలక్ట్రాన్లు అవసరం లేని అణువుల్లో ఉంటాయి.
మీథేన్ (CH₄) అణువులో కార్బన్ ఎన్ని హైడ్రోజన్ పరమాణువులతో బంధాలు ఏర్పరుస్తుంది?
A. 2
B. 3
C. 4
D. 1
Answer & explanation
Correct: C — 4
కార్బన్ సంయోజకత 4 కాబట్టి దాని నాలుగు బాహ్య ఎలక్ట్రాన్లను నాలుగు హైడ్రోజన్ పరమాణువులతో పంచుకుని నాలుగు ఒంటి బంధాలను ఏర్పరుస్తుంది. అందువల్లే ఫార్ములా CH₄; మిగిలిన సంఖ్యలు కార్బన్ సంయోజకతకు సరిపోవు.
వజ్రంలో ప్రతి కార్బన్ మరో నాలుగు కార్బన్లతో బంధించబడి దృఢమైన త్రిమితీయ నిర్మాణం ఏర్పడుతుంది; అందుకే ఇది అత్యంత కఠినం. గ్రాఫైట్ పొరలుగా ఉండి జారుతుంది, అందుకే అది కఠినం కాదు; ఫుల్లరీన్ గోళాకార అణువు.
కార్బన్ రూపాంతరాల్లో విద్యుత్తును బాగా ప్రసరింపజేసేది ఏది?
A. గ్రాఫైట్
B. వజ్రం
C. సిలికాన్
D. ఏదీ కాదు
Answer & explanation
Correct: A — గ్రాఫైట్
గ్రాఫైట్ మంచి విద్యుత్ వాహకం; ఇది ఇతర అలోహాలకు భిన్నమైన లక్షణం. వజ్రం కార్బన్ రూపాంతరమైనా విద్యుత్ వాహకం కాదు. సిలికాన్ కార్బన్ రూపాంతరం కాదు, వేరే మూలకం. కాబట్టి సరైన సమాధానం గ్రాఫైట్ మాత్రమే.
కార్బన్ తన పరమాణువులతోనే బంధాలు ఏర్పరచి పొడవైన గొలుసులు, వలయాలను ఇచ్చే ధర్మాన్ని ఏమంటారు?
A. అయనీకరణం
B. శృంఖలన (Catenation)
C. సంయోజకత
D. ఆక్సీకరణ
Answer & explanation
Correct: B — శృంఖలన (Catenation)
కార్బన్ ఇతర కార్బన్ పరమాణువులతో బంధాలు ఏర్పరిచి పెద్ద అణువులను ఇచ్చే ప్రత్యేక సామర్థ్యాన్ని శృంఖలన (catenation) అంటారు. సంయోజకత అంటే కలిసే సామర్థ్యం (కార్బన్కు 4), అయనీకరణం అంటే అయాన్లు ఏర్పడటం, ఆక్సీకరణ అంటే ఆక్సిజన్ చేరడం.