ఓజోన్ పొర – ఏర్పాటు, క్షీణత, CFC లు, UNEP (Ozone Layer)
Free practice MCQs with answers and explanations for ఓజోన్ పొర – ఏర్పాటు, క్షీణత, CFC లు, UNEP (Ozone Layer) in మన పర్యావరణం (Our Environment). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
ఓజోన్ అణువు సూత్రం ఏమిటి?
A. O₂
B. O₃
C. O
D. CO₂
Answer & explanation
Correct: B — O₃
ఓజోన్ మూడు ఆక్సిజన్ పరమాణువులతో ఏర్పడిన అణువు కాబట్టి దాని సూత్రం O₃ (ఆక్సిజన్ పరమాణువుల సంఖ్యే 3). O₂ సాధారణ ఆక్సిజన్ అణువు, O ఒకే పరమాణువు, CO₂ కార్బన్ డయాక్సైడ్.
పై వాతావరణంలోని ఓజోన్ పొర దేని నుంచి భూమిని కాపాడుతుంది?
A. పరారుణ కిరణాల నుంచి మాత్రమే
B. ధ్వని తరంగాల నుంచి
C. శీతల గాలుల నుంచి
D. అతినీలలోహిత (UV) కిరణాల నుంచి
Answer & explanation
Correct: D — అతినీలలోహిత (UV) కిరణాల నుంచి
పై వాతావరణంలోని ఓజోన్ సూర్యుని నుంచి వచ్చే హానికర UV వికిరణాన్ని అడ్డుకుని భూమి ఉపరితలాన్ని రక్షిస్తుంది; అది భూమికి చేరితే మనుషులలో చర్మ క్యాన్సర్ వంటివి కలుగుతాయి. ధ్వని తరంగాలు, శీతల గాలులతో ఓజోన్‌కు సంబంధం లేదు.
ఓజోన్ పొర క్షీణతకు ప్రధాన కారణమైన కృత్రిమ రసాయనాలు ఏవి?
A. క్లోరోఫ్లోరోకార్బన్లు (CFCs)
B. కార్బన్ డయాక్సైడ్
C. నైట్రోజన్
D. నీటి ఆవిరి
Answer & explanation
Correct: A — క్లోరోఫ్లోరోకార్బన్లు (CFCs)
రిఫ్రిజిరేటర్లలో శీతలకారకంగా, అగ్నిమాపక పరికరాలలో వాడే CFC లు ఓజోన్ తగ్గుదలకు కారణమని గుర్తించారు. కార్బన్ డయాక్సైడ్, నైట్రోజన్, నీటి ఆవిరి వాతావరణంలో సహజంగా ఉండే వాయువులు; ఇవి ఓజోన్ క్షీణతకు ప్రధాన కారణాలు కావు.
ఓజోన్ ఏర్పాటులో స్వేచ్ఛా ఆక్సిజన్ పరమాణువు (O) ఏ చర్యలో పాల్గొంటుంది?
A. O₂ + O₂ → O₃
B. O + O₂ → O₃
C. O₃ → O₂ + CO₂
D. O + O → O₃
Answer & explanation
Correct: B — O + O₂ → O₃
UV కిరణాలు O₂ అణువును రెండు O పరమాణువులుగా విడగొడతాయి; ఆ స్వేచ్ఛా పరమాణువు మరొక O₂ అణువుతో కలిసి O₃ (ఓజోన్) ఏర్పరుస్తుంది. రెండు O కలిస్తే మళ్ళీ O₂ వస్తుంది, ఓజోన్ కాదు; మిగిలిన సమీకరణాలు సరైనవి కావు.
C. CFC ఉత్పత్తిని 1986 స్థాయికి స్థిరీకరించే ఒప్పందం
D. అటవీ నరికివేతపై నిషేధం
Answer & explanation
Correct: C — CFC ఉత్పత్తిని 1986 స్థాయికి స్థిరీకరించే ఒప్పందం
ఓజోన్ తగ్గుదలకు CFC లే కారణమని గుర్తించి, 1987లో ఐక్యరాజ్యసమితి పర్యావరణ కార్యక్రమం (UNEP) వాటి ఉత్పత్తిని 1986 స్థాయిలోనే స్థిరపరచడానికి ఒప్పందం కుదిర్చింది. మిగిలిన చర్యలు ఈ ఒప్పందంలో భాగం కావు.
ఓజోన్ భూమికి దగ్గరగా విషపూరితమైనదైనా పై వాతావరణంలో ఉపయోగకరమైనదిగా ఎందుకు పరిగణిస్తారు?
A. అక్కడ అది ఆక్సిజన్‌గా మారుతుంది
B. అక్కడ అది ఆహారాన్ని తయారు చేస్తుంది
C. అక్కడ అది వర్షం కురిపిస్తుంది
D. పై వాతావరణంలో అది UV కిరణాలను అడ్డుకుని జీవులను కాపాడుతుంది
Answer & explanation
Correct: D — పై వాతావరణంలో అది UV కిరణాలను అడ్డుకుని జీవులను కాపాడుతుంది
ఓజోన్ శ్వాసించే జీవులకు ప్రాణాంతక విషం; కానీ పై వాతావరణంలో ఓజోన్ పొరగా ఏర్పడి హానికర UV వికిరణాన్ని భూమికి చేరకుండా అడ్డుకుంటుంది. ఆహారం తయారీ, వర్షం కురవడం ఓజోన్ పని కాదు.
ఓజోన్ క్షీణత వల్ల కలిగే పరిణామాల సరైన వరుస క్రమం ఏది?
A. ఓజోన్ తగ్గడం → CFC ల విడుదల → UV తగ్గడం → చర్మ క్యాన్సర్
B. UV పెరగడం → CFC ల విడుదల → ఓజోన్ పెరగడం → చర్మ క్యాన్సర్
C. చర్మ క్యాన్సర్ → UV పెరగడం → ఓజోన్ తగ్గడం → CFC ల విడుదల
D. CFC ల విడుదల → ఓజోన్ తగ్గడం → భూమికి UV ఎక్కువగా చేరడం → చర్మ క్యాన్సర్ ముప్పు
Answer & explanation
Correct: D — CFC ల విడుదల → ఓజోన్ తగ్గడం → భూమికి UV ఎక్కువగా చేరడం → చర్మ క్యాన్సర్ ముప్పు
మొదట CFC లు వాతావరణంలోకి చేరి ఓజోన్‌ను తగ్గిస్తాయి; ఓజోన్ తగ్గడంతో UV కిరణాలు ఎక్కువగా భూమికి చేరి చర్మ కణాలను దెబ్బతీసి క్యాన్సర్ ముప్పు పెంచుతాయి. ఇతర క్రమాలలో కారణం, ఫలితం తారుమారయ్యాయి.
కింది ప్రకటనలను పరిశీలించండి.
1) CFC లను రిఫ్రిజిరేటర్లలో, అగ్నిమాపక పరికరాలలో ఉపయోగిస్తారు.
2) 1987లో UNEP CFC ఉత్పత్తిని పూర్తిగా ఆపేసింది.
ఏది సరైనది?
A. 2 మాత్రమే సరైనది
B. 1 మాత్రమే సరైనది
C. 1, 2 రెండూ సరైనవి
D. 1, 2 రెండూ తప్పు
Answer & explanation
Correct: B — 1 మాత్రమే సరైనది
CFC లు శీతలకారకాలుగా, అగ్నిమాపకాల్లో వాడతారు – ప్రకటన 1 సరైనది. 1987 ఒప్పందం CFC ఉత్పత్తిని 1986 స్థాయిలో స్థిరీకరించడానికి మాత్రమే (freeze); పూర్తిగా ఆపలేదు కాబట్టి ప్రకటన 2 తప్పు.