మన పర్యావరణం (Our Environment) · Practice MCQs

Correct: A — పర్యావరణ వ్యవస్థ (Ecosystem)

జీవ అంశాలు (మొక్కలు, జంతువులు, సూక్ష్మజీవులు), నిర్జీవ అంశాలు (ఉష్ణోగ్రత, నేల, నీరు) పరస్పరం చర్య జరుపుతూ ఏర్పరచే మొత్తం వ్యవస్థే పర్యావరణ వ్యవస్థ. ఆహార జాలం, పోషణ స్థాయి దాని లోపలి భావనలు మాత్రమే, పూర్తి నిర్వచనం కావు.

Correct: B — వర్షపాతం

ఉష్ణోగ్రత, వర్షపాతం, గాలి, నేల, ఖనిజాలు వంటివి నిర్జీవ భౌతిక కారకాలు. మిడత జంతువు, గడ్డి మొక్క, శిలీంధ్రం సూక్ష్మజీవి – ఇవన్నీ జీవులు కాబట్టి జీవ అంశాలే అవుతాయి, నిర్జీవ అంశాలు కావు.

Correct: C — పంటపొలం

పంటపొలం, తోట వంటివి మనుషులు ఏర్పాటు చేసి నిర్వహించే కృత్రిమ పర్యావరణ వ్యవస్థలు. అడవి, చెరువు, సరస్సు మనుషుల జోక్యం లేకుండా ప్రకృతిలో ఏర్పడిన సహజ వ్యవస్థలు.

Correct: D — ఉత్పత్తిదారులు (Producers)

పత్రహరితం, సూర్యకాంతి సాయంతో అకర్బన పదార్థాల నుంచి చక్కెర, పిండిపదార్థం తయారు చేసే ఆకుపచ్చ మొక్కలు, కొన్ని బ్యాక్టీరియాలను ఉత్పత్తిదారులు అంటారు. మిగతా వర్గాలు తమ ఆహారం కోసం ఇతర జీవులు లేదా అవశేషాలపై ఆధారపడతాయి.

Correct: B — బ్యాక్టీరియా, శిలీంధ్రాలు

బ్యాక్టీరియా, శిలీంధ్రాలు అనే సూక్ష్మజీవులు విచ్ఛిన్నకారులు; అవి సంక్లిష్ట కర్బన పదార్థాలను సరళ అకర్బన పదార్థాలుగా మారుస్తాయి. ఆకుపచ్చ మొక్కలు ఆహారం తయారు చేస్తాయి, శాకాహార-మాంసాహారులు జీవించి ఉన్నవాటిని తింటాయి.

Correct: C — ఉత్పత్తిదారులు (స్వయంపోషకాలు)

సౌరశక్తిని బంధించి ఆహారంగా మార్చే ఉత్పత్తిదారులే ఆహార గొలుసుకు ఆధారం కాబట్టి అవి మొదటి పోషణ స్థాయిలో ఉంటాయి. శాకాహారులు రెండవ స్థాయి, చిన్న మాంసాహారులు మూడవ స్థాయి, పెద్ద మాంసాహారులు నాల్గవ స్థాయి.

Correct: D — గడ్డి → మేక → మానవుడు

ఆహార గొలుసులో ఒక జీవిని మరొకటి తినే వరుస ఉండాలి; గడ్డిని మేక తింటుంది, మేకను మానవుడు తింటాడు. గడ్డి, గోధుమ, మామిడి అన్నీ మొక్కలే; మేక, ఆవు, ఏనుగు అన్నీ శాకాహారులు; గడ్డి, చేప, మేకల మధ్య ఇటువంటి తినే సంబంధం లేదు.

Correct: A — 10%

తిన్న ఆహారంలో సగటున 10% మాత్రమే శరీర పదార్థంగా మారి తరువాతి వినియోగదారులకు అందుబాటులో ఉంటుంది; మిగిలినది వేడిగా, జీర్ణక్రియలో, పనులలో ఖర్చవుతుంది. 1% అనేది మొక్కలు సూర్యకాంతి నుంచి పట్టుకునే శక్తి, 90% అనేది నష్టపోయే శక్తి.

Correct: C — ఆహార జాలం (Food web)

ఒక జీవిని రెండు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ జీవులు తింటాయి కాబట్టి సరళ రేఖకు బదులు శాఖలుగా విడిపోయే సంబంధాల వలయం ఏర్పడుతుంది; దాన్ని ఆహార జాలం అంటారు. ఆహార గొలుసు కేవలం ఒకే వరుసను చూపుతుంది.

Correct: D — జీవ వృద్ధీకరణ (Biological magnification)

పురుగుమందుల వంటి రసాయనాలు కుళ్ళవు, కాబట్టి ఒక స్థాయి నుంచి తరువాతి స్థాయికి వెళ్ళే కొద్దీ గాఢత పెరుగుతుంది; దీనిని జీవ వృద్ధీకరణ అంటారు. జీవ విచ్ఛిన్నత దీనికి వ్యతిరేకంగా పదార్థం కుళ్ళిపోవడం.